Prawo wspólnotowe - czasowy i terytorialny zakres obowiązywania

Zakres czasowy

Prawo wspólnotowe to całość prawodawstwa (pierwotnego i wtórnego) Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej. W przeciwieństwie do traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, który wygasł w 2002 r., obowiązuje ono na czas nieokreślony. Istnieją jednak jeszcze inne odstępstwa od tej zasady.

Okresy przejściowe

Mogą o nie występować kraje kandydujące do Unii Europejskiej, jeśli uznają, że nie zdążą, nie są zdolne do tego, by wprowadzić prawo wspólnotowe w pewnym obszarze. Tak postąpiła Polska w przypadku ochrony nieruchomości.
Okres przejściowy może również zarezerwować sobie sama Unia oraz poszczególne kraje członkowskie. Ma to miejsce w momencie, gdy członkowie uznają, że nie na rękę jest im np. otwarcie swojego rynku dla nowo przyjętego państwa.
Innym przypadkiem jest, gdy państwo chce przygotować się do przejęcia pewnych regulacji - prawnych, finansowych, infrastrukturalnych itp. W takiej sytuacji cały okres dzieli się na podokresy i dopiero po zrealizowaniu wszystkich zamierzeń danego podokresu państwu przysługuje pomoc ze strony Wspólnoty, czyli refundacja nawet do 75% kosztów. Jeśli jednak kraj nie wywiąże się ze zobowiązań danego podokresu, Unia może żądać zwrotu całej dotychczasowo udzielonej pomocy.

Czas trwania okresu przejściowego jest z góry ustalany. Można jednakże go przedłużyć lub skrócić za zgodą obu stron.

Klauzule ewolucyjne

Dotyczą udziału państw tylko w przypadku konkretnego przedsięwzięcia. Charakterystyczną cechą jest, że na terenie kraju, które zdecyduje się na objęcie klauzulą, prawo wspólnotowe nie obowiązuje częściowo lub nie obowiązuje w całości.
Również i w tym przypadku państwo przygotowuje plan rozwiązania problemów stojących na drodze do pełnego uczestnictwa w pewnym obszarze polityk. Klauzula ewolucyjna przewidziana jest także dla krajów, które nie chcą współpracować w pewnym obszarze polityk wspólnotowych.
Została wykorzystywana już wiele razy, m. in. przez Grecję, która chciała wejść do Eurolandu, ale nie mogła, bo nie spełniała kryteriów. Innym przykładem jest Wielka Brytania, która nie jest w strefie euro.

Zakres terytorialny

Na początek trzeba odpowiedzieć na pytanie: czym jest, tudzież - co nazywamy terytorium Unii Europejskiej? Otóż są to: terytorium lądowe zakreślone granicami zewnętrznymi państw członkowskich, wody przybrzeżne i szelfu kontynentalnego oraz słup powietrza do wysokości stratosfery. Do tego zaliczamy też statki powietrzne i morskie oraz placówki dyplomatyczne państw Unii w krajach trzecich. Poniżej przedstawiam odstępstwa od tych regulacji.

Pierwszym jest sytuacja, w której unijne prawo obowiązuje poza jej terytorium, ale na podstawie umowy międzynarodowej. Tak jest np. w Czarnogórze, gdzie oficjalną walutą jest euro. Drugi wyjątek wynika z umów między państwem członkowskim a Unią. Tym sposobem Francja zagwarantowała sobie, że na wyspach, które do niej należą, obowiązuje prawo francuskie a nie prawo wspólnotowe.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Procedura akcesyjna w Unii Europejskiej
• >> Trybunał Sprawiedliwości UE oczami Marka Safjana
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• klauzule ewolucyjne
• ,
• okresy przejściowe
• ,
• prawo unijne
• ,
• prawo wspólnotowe
• ,
• zakres czasowy
• ,
• Zakres prawa wspólnotowego
• ,
• zakres terytorialny
 
• KRAJE:
• Unia Europejska