Teorie integracji – cz. III – neoinstytucjonalizm, spill-over, teoria decyzji

Nowy instytucjonalizm

Nowy instytucjonalizm, czyli po prostu neoinstytucjonalizm głosi, iż integracja europejska to inaczej budowa wzajemnych powiązań instytucjonalnych. Przez instytucje rozumiemy kulturę, wartości, a także zespół reguł, które determinują zachowania polityków, urzędników i obywateli oraz - w pewnym stopniu - ograniczają je. Tak więc współpraca w ramach Unii to inaczej przejmowanie pewnych wartości i norm. Przyjmują się tylko te, które pozwalają na maksymalizację interesów i są najbardziej użyteczne. Poprzez działania nieformalne (zwyczaje, tradycje, nieformalne kodeksy zachowań) oraz reguły sformalizowane (konstytucje, traktaty, regulaminy) zostają ugruntowane pewne wartości. To one wskazują na możliwości postępowania, a także stają się siłą napędową całego procesu integracji. Ludzie świadomie dokonują wyboru fundamentów wzorców życia społecznego i instytucji politycznych jednocześnie adaptując się do okoliczności w zmieniającym się świecie.

Co najciekawsze, neoinstytucjonalizm krytycznie odnosi się do biurokratycznej struktury unijnej. Ujednolicona, ograniczona strategia działania tej organizacji często nie uwzględnia różnorodności i indywidualnego charakteru potrzeb obywateli całej Unii.

Efekt rozlewania się

Efekt rozlewania się, czyli tzw. spill-over, to używana stosunkowo często teoria, tłumacząca zachodzące zmiany i wyjaśniająca coraz szerszą kooperację w ramach Unii Europejskiej. Ten model jest bardzo podobny do Europy a la carte (państwa uczestniczą w pewnych obligatoryjnych przedsięwzięciach, z pozostałych mogą swobodnie wybierać te, które im pasują) z tym zastrzeżeniem, że nie obliguje w żadnym zakresie państw do współpracy. Państwa same do niej przystępują zachęcone pozytywnymi rezultatami. Kraje, widząc sukces osiągnięty w jednej z polityk wspólnotowych, postanawiają podjąć wspólne działania w innych sferach. Rezultaty dotyczące polityki gospodarczej i szybko osiągane porozumienia spowodowały, że państwa zaczęły współpracę na polu bezpieczeństwa wewnętrznego, transportu oraz gospodarki. Dzięki sprawnej kooperacji integracja europejska "rozlała się" na inne dziedziny.

Teoria procesu decyzyjnego

Teoria procesu decyzyjnego jest ostatnią spośród trzech nowych teorii, według których tłumaczona jest integracja europejska. Jakie są jej założenia? Otóż według niej, na Unię Europejską należy spojrzeć przez pryzmat procesu decyzyjnego. Istotne są decyzje podejmowanych na różnych poziomach, gdyż to tworzy politykę integracji. Samo zacieśnianie współpracy odbywa się poprzez wspólne podejmowanie decyzji. Różne czynniki, np. okoliczności, w jakich przychodzi decydentom działać, co można zyskać, a co stracić i jakie konsekwencje przynoszą albo mogą przynieść podjęte decyzje. Zatem to, w jakim kierunku podążać będzie Unia, zależy od specyfiki decyzji podejmowanych na poszczególnych szczeblach administracji. W związku z tym potrzebne są podobne rozwiązania w doborze kadr, przepisach regulujących procesy decyzyjne i działania podejmowane przez samych decydentów. Spowoduje to optymalizację podejmowanych decyzji, co wiąże się immanentnie z poprawą jakości i przejrzystości działań społeczności, jak również samych systemów państwowych.

Przeczytaj więcej na ten temat w artykułach Teorie integracji – cz. I – Europa ojczyzn a Europa regionów, Teorie integracji – cz. II – integracja w różnym tempie.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Dania przejęła pałeczkę prezydencji
• >> Polska Prezydencja w UE - priorytety
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• Efekt rozlewania się
• ,
• integracja europejska
• ,
• neoinstytucjonalizm
• ,
• Nowy instytucjonalizm
• ,
• spill-over
• ,
• Teoria procesu decyzyjnego
• ,
• teorie integracji europejskiej
 
• KRAJE:
• Unia Europejska