Eutanazja w Wielkiej Brytanii

Na przedsięwzięcie takiej inicjatywy wpłynęły znane brytyjskiej opinii publicznej przypadki trzech ciężko chorych osób: Diane Pretty, Debbie Purdy oraz Daniela Jamesa.

Diane Pretty

Dzięki nieżyjącej od 2002 r. Diane Pretty eutanazja stała się tematem społecznej debaty w Wielkiej Brytanii. Mając świadomość życia z nieuleczalnym schorzeniem neuronów ruchowych starała się, występując do sądu, o zezwolenie dla swojego męża, by ten pomógł jej umrzeć. Odrzucenie petycji pani Pretty przez trzech sędziów Sądu Najwyższego wynikało z konfliktu ich moralnego przekonania z normatywnym zakresem uprawnień angielskiego Prokuratora Generalnego. Wówczas kobieta zwróciła się z wnioskiem do Prokuratora o niewnoszenie aktu oskarżenia przeciwko mężowi, jeżeli pomoże on jej w dokonaniu samobójstwa (w 1961 ustawa o samobójstwach zalegalizowała ten rodzaj czynów, ale utrzymywała zakaz pomocnictwa w jego dokonaniu). W związku z tym, prokuratura sprawę odrzuciła i wkrótce znalazła się ona na wokandzie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu.

Debbie Purdy

46-letnia Debbie Purdy od piętnastu lat cierpi na stwardnienie rozsiane. Porusza się na wózku inwalidzkim, a jej stan z dnia na dzień się pogarsza. Twierdząc, iż odbierze sobie życie, jeśli nie będzie w stanie zapanować nad swoim ciałem. W związku z tym, że eutanazja jest nielegalna w Wielkiej Brytanii, zamierzała wyjechać do Szwajcarii wraz ze swoim mężem, muzykiem jazzowym, Omarem Puente. I właśnie towarzystwo męża podczas podróży wywołało reakcję angielskiego wymiaru sprawiedliwości.

Daniel James

Daniel James, zmarły w wieku 23 lat brytyjski sportowiec, sparaliżowany po wypadku podczas meczu rugby, wybrał śmierć w szwajcarskiej klinice specjalizującej się w dokonywaniu eutanazji. Policja od roku prowadziła śledztwo w tej sprawie, z uwagi na obecność w chwili śmierci przy Jamesie jego rodziców.

Między innymi przypadki pani Pretty, pani Purdy i Daniela Jamesa wpłynęły na konieczność podjęcia przez przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości debaty odnośnie karalności ludzi, którzy pomagają swym ciężko chorym bliskim umrzeć na ich własne, wyraźne życzenie. Stąd też Prokurator Generalny Zjednoczonego Królestwa Keir Starmer wydał przepisy, które usuwają te wątpliwości.

Nowe rozwiązania przewidują:

• wyjęcie spod odpowiedzialności karnej osób, które na wyraźne życzenie ciężko chorych bliskich pomagają im umrzeć, np. w postaci zawiezienia do szpitala, gdzie ma być dokonana eutanazja,
• akt oskarżenia nie będzie mógł zostać wniesiony lub będzie to znacznie utrudnione, gdy między osobami będzie zachodziło bliskie pokrewieństwo,
• osoba ciężko chora musi osobiście, mając pełną świadomość własnego postępowania, wyrazić prośbę o pomoc w odebraniu sobie życia,
• decyzja o samobójstwie musi zostać podjęta przez tę osobę samodzielnie, bez ingerencji jakiejkolwiek innej osoby,
• współczucie wobec cierpienia osoby najbliższej ma być jedyną motywacją pomocnika (ma to odciągać od tzw. wspomaganych samobójstw, gdzie motywację mogą stanowić np. względy finansowe, za które sankcja karna przewiduje górną granicę 14 lat pozbawienia wolności).

Nowe przepisy wyraźnie dzielą społeczeństwo brytyjskie. Przeciwnicy liberalizacji prawa powołują się na otworzenie „furtki” dla rodzin naciskających osoby starsze i schorowane do pozbawienia się życia, przestrzegając już dziś opinię publiczną przed licznymi nadużyciami. Wprowadzone rozwiązania kręgi te uznały za legalizację „wspomaganych samobójstw”. Z drugiej strony, inicjatorzy społecznej debaty w tej dziedzinie byliby dziś usatysfakcjonowani, bo ich wolność rozszerzono legalnie na prawo do ostatecznego zadecydowania o swoim życiu.

Jak władze i społeczeństwo brytyjskie odbiorą i będą realizować nowe przepisy? Tego nie możemy do końca przesądzać, jednakże patrząc na doświadczenia Holendrów czy Szwajcarów, obawy przeciwników eutanazji wydają się bardzo uzasadnione.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Polska Nagroda imienia Sergio Vieira de Mello - 9 edycja
• >> Stare-nowe problemy demokratycznej Europy – Białoruś
• >> Wyciek gazu na platformie wiertniczej Elgin – ryzyko wybuchu
• >> „Tak” znaczy „nie”, czyli kilka słów o europejskich dziwactwach

• TAGI:
• choroby ciężkie
• ,
• chorzy
• ,
• eutanazja
• ,
• legalizacja eutanazji
• ,
• osoby starsze
• ,
• prawa człowieka
• ,
• prawo do życia
• ,
• samobójstwa
• ,
• samobójstwa wspomagane
• ,
• śmierć
• ,
• życie
 
• KRAJE:
• Wielka Brytania