Budżet Unii Europejskiej

Uchwalanie budżetu

Zanim Komisja Europejska opracuje wstępny projekt budżetu zbiera od wszystkich instytucji unijnych preliminarze ich wydatków na następny rok. Później następują czytania w Radzie Unii Europejskiej oraz w Parlamencie Europejskim – możliwe jest wnoszenie poprawek, pod warunkiem, że obie instytucje wyrażą na nie zgodzę. W wypadku braku porozumienia organizowane są spotkania trójstronne między przedstawicielami Komisji, Parlamentu i Rady. Jeśli i one zakończą się fiaskiem w kontrowersyjnych działach realizowany jest budżet z poprzedniego roku.

Budżet Unii tworzony jest według kilku zasad, do których należą:

• jednolitość – w jednym akcie zawarte są wszystkie planowane dochody i wydatki
• uniwersalność – dochody nie mogą być przypisane do konkretnych wydatków
• równowaga – wydatki nie mogą z założenia przerastać dochodów. Artykuł 268 TWE wyraźnie zabrania deficytu budżetowego, ale jeśli takowy zaistnieje w ciągu roku, uchwalany jest budżet uzupełniający lub korygujący
• przygotowywanie budżetu w okresie rocznym – budżetu nie należy mylić z perspektywą finansową, która obejmuje 7 lat i w której określa się górne granice rocznych wydatków dotyczących poszczególnych polityk i innych pozycji budżetowych
• specyfikacja wydatków – każdy wydatek musi mieć określony cel
• przejrzystość – aby zapewnić rzetelną informację, co miesiąc na swojej stronie internetowej Komisja zamieszcza raporty o stanie wykonania budżetu. Oprócz tego KE przygotowuje także roczne sprawozdanie finansowe, które podlega kontroli ze strony Europejskiego Trybunał Obrachunkowego, a następnie jest poddawane pod głosowanie w Parlamencie Europejskim

Skąd Unia ma pieniądze?

Początkowo działalność wspólnot europejskich finansowana była niemal wyłącznie ze składek członkowskich, z czasem sytuacja ta uległa zmianie. Bezpośrednie wpłaty państw nadal stanowią lwią część budżetu, ale oprócz niego Unia posiada tzw. zasoby własne.

Wpływy do kasy unijnej:

• 15% stanowią tradycyjne zasoby własne, a zatem cła pobierane od towarów sprowadzanych spoza UE – ich wysokość jest zróżnicowana i wynosi 5 - 16% wartości konkretnego dobra; do najwyżej oprocentowanych należą chińskie zabawki (16%) i samochody (12%), natomiast z produktów rolnych – masło (9%). Do kategorii tej zalicza się także opłaty cukrowe i rolne, czyli płacone przez producentów rolnych za przekroczenie limitów produkcyjnych
• 15% - część podatku od wartości dodanej VAT – w Polsce w zależności od produktu lub usługi jest to od 1 do 9%
• 69% - wpłaty państw członkowskich, których wysokość uzależniona jest od ich dochodu narodowego brutto. Według obliczeń unijnych w perspektywie 2007 – 2013 Polska będzie mogła uzyskać sześciokrotność wpłaconej przez siebie składki. Na przeciwnym biegunie znajdują się tzw. płatnicy netto, czyli kraje, które więcej wpłacają do budżetu UE niż z niego otrzymują, m. in. Niemcy, Szwecja, Austria, Holandia, Włochy, Francja, Finlandia i Wlk. Brytania
• 1% pochodzi z podatków od wynagrodzeń pracowników unijnych, środków z wynajmu nieruchomości UE oraz z kar pieniężnych nakładanych na przedsiębiorstwa łamiące prawo wspólnotowe

Na co Unia wydaje pieniądze?

Podział środków na poszczególne pola działalności Unii zmienia się wraz z kolejnymi perspektywami finansowymi. Mimo to na czele od dawna znajduje się wspólna polityka rolna, którą aktualnie tylko nieznacznie wielkością nakładów wyprzedza polityka regionalna.

Wydatki Unii Europejskiej:

• 44,2% przeznacza się na wzrost gospodarczy i zatrudnienie – dział ten obejmuje wydatki na podniesienie konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw, ale także zwiększenie gospodarczej i społecznej spójności w ramach Unii
• 43% - zarządzenie zasobami naturalnymi i ich ochrona – nakłady na rolnictwo, rybołówstwo, rozwój obszarów wiejskich oraz ochronę środowiska
• 1,2% - podstawowe swobody obywatelskie, bezpieczeństwo i sprawiedliwość to przede wszystkim walka z terroryzmem, przestępczością zorganizowaną i nielegalną imigracją
• 5,7% - działalność UE na arenie międzynarodowej – przede wszystkim pomoc dla państw rozwijających się oraz pomoc humanitarna, a także nakłady na fundusze przedakcesyjne i politykę sąsiedztwa
• 5,9% - pozostałe koszty, w tym nakłady na administrację unijną

Na temat budżetu na najbliższy rok możecie przeczytać w artykule: Antykryzysowy budżet Unii Europejskiej na 2010 rok

Źródła:
Dyrekcja Generalna ds. Budżetu http://ec.europa.eu/dgs/budget/index_pl.htm
http://europa.eu/abc/budget/index_pl.htm

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Wieloletnie Ramy Finansowe - akt prawny rangi ponadbudżetowej
• >> Czy "europodatek" będzie nowym źródłem finansowania budżetu Unii Europejskiej?
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• budżet unii europejskiej
• ,
• perspektywa finansowa
• ,
• płatnicy brutto
• ,
• płatnicy netto
 
• KRAJE:
• Unia Europejska