Zasady prawa wspólnotowego Cz. 3 Solidarność

Trochę historii

Idea solidarności legła u podstaw Unii Europejskiej. Jej duch obecny był chociażby w słynnej Deklaracji Schumana, która zapowiadała utworzenie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Nie bez powodu to właśnie data jej podpisania – 9 maja – wybrana została na oficjalny dzień Europy. Francuski minister spraw zagranicznych pisał: „Solidarność produkcji (…) ukaże, że wszelka wojna między Francją a Niemcami jest nie tylko nie do pomyślenia, ale i fizycznie niemożliwa. Powstanie tej potężnej jednostki produkcyjnej otwartej na wszelkie kraje, które zechcą w niej uczestniczyć, (…) stworzy rzeczywiste fundamenty ich ekonomicznego zjednoczenia”. Zasada solidarności została wielokrotnie potwierdzona przez orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a następnie wprowadzono ją do prawa traktatowego.

Istota solidarności

Artykuł 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) nakazuje państwom członkowskim podjęcie wszelkich możliwych środków służących wykonywaniu prawa wspólnotowego. Mają one powstrzymać się od działań, które by to utrudniały lub były sprzeczne z celami Unii. Definicja ta daleka jest zatem od potocznego rozumienia solidarności i w rzeczywistości koncentruje się na możliwie jak najskuteczniejszym urzeczywistnieniu celów UE. Mimo, że przytoczony artykuł nakłada obowiązki na państwa członkowskie, w wyniku orzecznictwa ETS uznano, że zasada solidarności dotyczy także instytucji unijnych. Do najważniejszych obowiązków Wspólnot należy respektowanie podstawowych interesów i struktur państw członkowskich, wspieranie organów państw członkowskich przy wykonywaniu prawa wspólnotowego, a także informowanie o planowanych działaniach i aktach prawnych.

Solidarna Europa

Bardzo często zdarza się, że politycy europejscy odwołują się do idei solidarności, chcąc wywalczyć korzystniejsze rozwiązania dla swoich krajów. W rzeczywistości zasada ta stawia interesy unijne ponad interesami państw członkowskich, więc postulaty takie są co najmniej chybione. Czy jednak kraje nie mogą liczyć na pomoc innych członków Unii w imię solidarności europejskiej? Praktyka pokazuje, że takie rozumienie solidarności, mimo że nie wypowiedziane wprost w prawie wspólnotowym, jest jak najbardziej obecne w Unii. Jako przykład należy bez wątpienia wymienić Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (FSUE), który utworzono, aby umożliwić reagowanie na klęski żywiołowe w poszczególnych państwach. Mimo, że FSUE utworzono zaledwie kilka lat temu, z pomocy zdążyło już skorzystać 20 krajów. Urzeczywistnieniem idei solidarności jest także polityka regionalna, która poprzez pomoc najbardziej zacofanym i ubogim regionom, próbuje zwiększyć spójność społeczną i gospodarczą. Traktat z Lizbony rozszerza zakres zasady o solidarność energetyczną. Zgodnie z nowymi przepisami w przypadku kryzysu energetycznego w jednym z państw, pozostałe będą zobowiązane mu pomóc.

Na temat pozostałych zasad prawa wspólnotowego możecie przeczytać w artykułach:
Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego
Zasady prawa wspólnotowego Cz. 1 Zasada autonomii
Zasady prawa wspólnotowego Cz. 2 Subsydiarność i proporcjonalność

Źródła:
"Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe" pod red. J. Barcza, Warszawa 2006;
"Encyklopedia Unii Europejskiej" pod red. K. A. Wojtaszczyka, Warszawa 2004

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> 12 maja - dzień otwarty w instytucjach unijnych
• >> Rozporządzenia, dyrektywy i decyzje – prawnie wiążące akty UE
• >> Unia Europejska a kryzys - czy "sześciopak" może pomóc?
• >> Komisja Europejska: W Brukseli rusza Zielony Tydzień

• TAGI:
• deklaracja schumana
• ,
• fundusz solidarności
• ,
• prawo UE
• ,
• prawo wspólnotowe
• ,
• solidarność
• ,
• zasada solidarności ue
• ,
• zasady prawa wspólnotowego
 
• KRAJE:
• Unia Europejska