Polska polityka regionalna od kuchni

NUTS

Ten tajemniczy skrót pochodzi od anglojęzycznej nazwy Nomenclature of Units for Territorial Statistics i oznacza Wspólną Klasyfikację Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych. Całe terytorium Unii podzielone jest na takie właśnie jednostki. W ten sposób rozwiązany został problem różnorodności i ciągłych zmian podziałów administracyjnych krajów członkowskich UE, co znacznie utrudniało porównywanie danych statystycznych (takich choćby jak Produkt Krajowy Brutto). Państwa mają prawo zmieniać podział na regiony co trzy lata, co wiąże się z migracją ludności oraz z przekształceniami ich struktur administracyjnych. Należy pamiętać również, że zmiany w klasyfikacji NUTS wpływać mogą na dystrybucję środków UE przeznaczonych na rozwój regionalny. W Polsce od pewnego czasu dyskutuje się na temat wyodrębnienia Warszawy jako osobnego regionu, gdyż w tym momencie dochody mieszkańców stolicy znacznie zawyżają średnią województwa mazowieckiego, które dostaje przez to mniej dotacji.

Podział NUTS obejmuje 5 poziomów:

• NUTS 1 - makroregiony – w przypadku Polski jest to 6 zgrupowań województw
• NUTS 2 - regiony – 16 województw
• NUTS 3 - podregiony - 66 zgrupowań powiatów
• NUTS 4 – 379 powiatów i miast na prawach powiatu
• NUTS 5 – 2478 gminy

Najważniejsze dla realizacji polityki regionalnej są poziomy: NUTS 2 oraz NUTS 3 - służące identyfikacji obszarów kwalifikujących się do wsparcia w ramach tej polityki.
W przypadku Polski całe terytorium kraju zostało zakwalifikowane w ramach celu konwergencja, gdyż w żadnym z regionów PKB nie przekracza 75% średniej wspólnotowej.

Do czego dążymy?

Cel strategiczny wyrażony w Narodowej Strategii Spójności to tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki polskiej opartej na wiedzy i przedsiębiorczości zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej.

Do celów horyzontalnych zaliczono:

• Poprawę jakości funkcjonowania instytucji publicznych, m. in. wzmocnienie służby cywilnej, redukcję biurokracji oraz nacisk na wysoką jakość służby publicznej
• Poprawę jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej poprzez walkę z bezrobociem, zwiększenie adaptacyjności pracowników i wzrost ducha przedsiębiorczości
• Budowę i modernizację infrastruktury technicznej i społecznej – polepszenie infrastruktury nie jest celem samo w sobie, ale ma poprawić sytuację gospodarczą m. in. przez połączenie największych miast siecią dróg i linii kolejowych. Nacisk kładziony jest na transport publiczny w miastach, czyste środowisko, promocję odnawialnych źródeł energii. Wszystko to ma spowodować wzrost atrakcyjności Polski dla zagranicznych inwestorów
• Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw oraz rozwój sektora usług poprzez tworzenie współpracy między biznesem a nauką, promowanie społeczeństwa informacyjnego, wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw
• Wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej i przestrzennej
• Wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich

Do 2013 roku planowane jest:

• stworzenie 3,5 mln miejsc pracy i zwiększenie zatrudnienia do 60 %
• zwiększenie nakładów na badania i innowacje do 1,5 % PKB (obecnie wynosi ono 0,57 %)
• potrojenie długości autostrad i kolei
• zwiększenie udziału energii odnawialnej do 8,5 %
• zwiększenie PKB na mieszkańca do 65 % średniej UE

Realizacja polityki

Polska opracowała 16 programów regionalnych, które odpowiadają terytorium poszczególnych województw oraz 5 programów krajowych. Do tych ostatnich zaliczają się:

• Program Infrastruktura i Środowisko – największy z programów krajowych;
• Program Innowacyjna Gospodarka
• Program Kapitał Ludzki
• Program Rozwój Polski Wschodniej
• Program Pomoc Techniczna

Plany przedstawione w Narodowej Strategii Spójności są bardzo ambitne, a ich realizacja będzie faktycznie zależała od stopnia wykorzystania przyznanych nam funduszy. Według raportu Business Centre Club podpisane umowy stanowiły na koniec 2008 roku tylko 3,24% dostępnej alokacji na lata 2007-2013, a refundacje wydatków beneficjentów wyniosły zaledwie 0,3%. Nie są to zatem optymistyczne dane. W obliczu takich problemów wydaje się, że Ministerstwo Rozwoju Regionalnego powinno zintensyfikować kampanię informacyjną oraz szkolenie administracji publicznej.

Źródła:
"Prawo Unii Europejskiej. Prawo materialne i polityki" pod red. J. Barcza, Warszawa 2005;
"Narodowa Strategia Spójności 2007 - 2013", Warszawa 2007;
Komisja Europejska http://ec.europa.eu/regional_policy/index_pl.htm

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Minęło siedem lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej
• >> Polityka Spójności - pomoc najbiedniejszym regionom
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• NUTS
• ,
• polityka regionalna
• ,
• polska polityka regionalna
• ,
• polska w unii
 
• KRAJE:
• Unia Europejska