Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Zasady prawa wspólnotowego Cz. 2 Subsydiarność i proporcjonalność

15.07.2009 Autor: Aleksandra Wawdejuk[ 1 komentarz ]
Traktat Amsterdamski

Traktat Amsterdamski
Źródło: www.ecb.int

Pogłębiająca się integracja europejska wywołuje w niektórych kręgach obawy przed nadmierną ingerencją unii w sprawy krajowe. Aby uniknąć takiej sytuacji do prawa pierwotnego wprowadzono zasady subsydiarności i proporcjonalności.

Subsydiarność


Termin wywodzi się z łacińskiego słowa subsydium, co oznacza wsparcie, pomoc (stąd druga nazwa tej zasady - pomocniczość). Na długo przed powstaniem Unii zasada ta pojawiła się w nauce społecznej kościoła. Najogólniej rzecz ujmując można stwierdzić, że subsydiarność oznacza ograniczenie działań władzy do niezbędnej pomocy, wsparcie względem obywateli. W takim duchu utrzymana jest encyklika Quadragesimo Anno. Papież Leon XIII pisał w niej: „Jest niesprawiedliwością, poważnym złem i zakłóceniem właściwego porządku, jeśli duża i wyższego rzędu organizacja przypisuje sobie funkcje, które skutecznie mogą być wykonywane przez ciała mniejsze i niższego rzędu”. Subsydiarność została wprowadzona do prawa traktatowego przez Jednolity Akt Europejski, ale początkowo dotyczyła wyłącznie polityki ochrony środowiska. Dopiero Traktat z Maastricht rozciągnął jej stosowanie na wszystkie dziedziny, które nie należą do kompetencji wyłącznych wspólnoty.

Stosowanie subsydiarności w Unii


Co dokładnie oznacza pojęcie subsydiarności w odniesieniu do Wspólnot? Przede wszystkim fakt, że są one uprawnione do podjęcia działań tylko wtedy, gdy ich cele nie mogą być osiągnięte na niższym szczeblu, a zatem przez państwa członkowskie. Poza tym podejmowane środki powinny być jak najprostsze i realizowane na szczeblu możliwie najbliższym obywatelowi.

Z zasady tej wynikają dla UE dwa obowiązki:
  • Negatywny - powstrzymanie się od działań, gdy nie są one konieczne
  • Pozytywny – pomoc państwom członkowskim, gdy tego potrzebują
Praktycznym przejawem stosowania subsydiarności jest obowiązek uzasadniania zgodności proponowanych przez Komisję Europejską aktów prawnych z zasadą pomocniczości. Oprócz tego raz w roku Komisja przedkłada Radzie Europejskiej i Parlamentowi Europejskiemu raport na temat przestrzegania w Unii Europejskiej subsydiarności. Zasada ta odnosi się zatem nie tylko do podziału zadań między instytucje UE i władze państw członkowskich, ale także wyznacza granice prawodawstwa wspólnotowego.

Proporcjonalność


Zasada ta jest poniekąd uzupełnieniem idei subsydiarności. W art. 5 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) znajdziemy zapisy, iż „Działanie Wspólnoty nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów niniejszego Traktatu”. Oznacza to, że środki podejmowane na szczeblu wspólnotowym muszą być adekwatne do wyznaczonych zadań.

Zastosowany instrument prawny pozostaje w zgodzie z zasadą proporcjonalności, jeśli jest:
  • Odpowiedni – taki, dzięki któremu dany cel będzie możliwy do osiągnięcia
  • Konieczny – taki, bez którego osiągnięcie danego celu jest niemożliwe
  • Proporcjonalny sensu stricte – taki, który w jak najmniejszym stopniu stanowi przeszkodę w wykonywaniu innych celów
Praktycznym przejawem przestrzegania tej zasady jest wyrażony w Traktacie Amsterdamskim obowiązek podawania w uzasadnieniach do proponowanych aktów prawnych informacji na temat spełnienia wymogów proporcjonalności.


Przedstawione powyżej zasady sprawiają, że instytucje wspólnotowe mają ograniczoną możliwość przekraczania swoich uprawnień. Tym samym chronią interesy państw członkowskich przed niepożądanym działaniem UE.


Na temat pozostałych zasad prawa wspólnotowego możecie przeczytać w artykułach:
Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego
Zasady prawa wspólnotowego Cz. 1 Zasada autonomii

Źródła:
"Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe" pod red. J. Barcza, Warszawa 2006;
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską


...

Odsłon: 8766 | ranking >>


Komentarze: 1 Dodaj komentarz

Komentarze do artykułu Zasady prawa wspólnotowego Cz. 2 Subsydiarność i proporcjonalność:

Komentarz

mic

2010-06-17, 22:43

Nie papież Leon XII (autor równo 40 lat starszej encykliki Rerum novarum") tylko Pius XI jest autorem encykliki Quadragesimo Anno, w której, w innym miejscu, pisze też:
„[...] co jednostka z własnej inicja­tywy i własnymi siłami może zdziałać, tego nie wolno wydzierać na rzecz społeczeństwa; podobnie niesprawiedliwością, szkodą spo­łeczną i zakłóceniem ustroju jest zabieranie mniejszym i niż­szym społecznościom tych zadań, które mogą spełnić, i przeka­zywanie ich społecznościom większym i wyższym. Każda akcja społeczna ze swego celu i ze swej natury ma charakter po­moc­ni­czy; winna pomagać członkom organizmu społecznego, a nie nisz­czyć ich lub wchłaniać”



Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Aleksandra Wawdejuk Aleksandra Wawdejuk Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

„Zielone ludziki” w Mołdawii – kolejna odsłona wojny hybrydowej? Polityka Nowość „Zielone ludziki” w Mołdawii – kolejna odsłona wojny hybrydowej?

Naukowcy twierdzą, że ilość spożywanego cukru powinna wyraźnie zmaleć

Naukowcy donoszą: dziura ozonowa się zasklepia!

V Międzynarodowe Forum Energii CEDEF - biomasa największym źródłem OZE w Europie

Klimatyczny sceptycyzm wciąż powszechny wśród brytyjskich Torysów

Sojusz wywiadów "Five Eyes" podany do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Opiekun/ka osoby starszej - Niemcy 28.08.2014 Kraj: Niemcy Miasto: Bielefeld

Oferty pracy w Niemczech z polskim koordynatorem 27.08.2014 Kraj: Niemcy Miasto: różne

Kierowca krajowy - Wywrotka -Magdeburg 22.08.2014 Kraj: Niemcy Miasto: Magdeburg

parkieciarz 16.09.2014 Kraj: Niemcy

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiePOLECAM OSTATNIA DZIAŁKA W CENTRUM POLSKI 3100M2 krzysztof Kasiński pisze: Witam Wszystkich mam do zaoferowania Państwu Ostatnia działka budowlana o pow. >> 18.09.2014 06:34     Ogłoszenia wszelkie

Fakturowanie w NorwegiiNorweski program do fakturowania Kamil Konsek pisze: Dzięki za pomoc:) masz firmę w NO? >> 26.07.2014 14:02     Fakturowanie w Norwegii

Faktura NorwegiaFaktura Norwegia Arkadiusz Wolny pisze: Polecam web'ową aplikacje http://www.fakturasolid.no nie musisz go pobierać, >> 18.07.2014 09:18     Faktura Norwegia

Ogłoszenia wszelkieTanie przelewy EURO do Polski - Transfer24 Tomek Branowski pisze: Transfer24 realizuje tanie i szybkie przelewy ze Strefy Euro do Polski. Strona >> 15.07.2014 16:40     Ogłoszenia wszelkie

UbezpieczeniaPolisa OC/AC? Kamil Świderski pisze: Pani Elżbieto, na terenie UE jest honorowane nasze OC. Natomiast AC w zależności >> 27.06.2014 18:23     Ubezpieczenia

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Zima 2014 - gdzie warto wybrać się na narty? Zima 2014 - gdzie warto wybrać się na narty? Rysiek Bania: Miejsc do szusowania nie brakuje, wszystko jest kwestią pieniędzy ;) Od kilu lat...

Przepisy drogowe w Czechach i na... ff: **(cenzura)** z takimi informacjami.Moze by tak podać dozwolone prędkości a nie...

Zasiłek w Irlandii – pomoc... weronika: mój partner złożył wniosek o zasiłek gdy ja byłam jeszcze w polsce i pobiera...

Europejski Nakaz Aresztowania Bea: Jak ominac ENA w Irlandii

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

Bydgoszcz, Polska, 18.09.2014 - 21.09.2014
XXXV ZJAZD NAUKOWY POLSKIEGO TOWARZYSTWA PSYCHOLOGICZNEGO

Barcelona, Hiszpania, 22.09.2014 - 24.09.2014
Festiwal „de la Merce”

Kraków, Polska, 25.09.2014 - 28.09.2014
Festiwal Muzyki Filmowej w Krakowie

Łódź, Polska, 27.09.2014 - 27.09.2014
Wielka Gala Sezonu - inauguracja obchodów jubileuszowych

Poznań, Polska, 28.09.2014 - 28.09.2014
Złodziej - poznańska premiera!

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy