Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Zasady prawa wspólnotowego Cz. 2 Subsydiarność i proporcjonalność

15.07.2009 Autor: Aleksandra Wawdejuk[ 1 komentarz ]
Traktat Amsterdamski

Traktat Amsterdamski
Źródło: www.ecb.int

Pogłębiająca się integracja europejska wywołuje w niektórych kręgach obawy przed nadmierną ingerencją unii w sprawy krajowe. Aby uniknąć takiej sytuacji do prawa pierwotnego wprowadzono zasady subsydiarności i proporcjonalności.

Subsydiarność


Termin wywodzi się z łacińskiego słowa subsydium, co oznacza wsparcie, pomoc (stąd druga nazwa tej zasady - pomocniczość). Na długo przed powstaniem Unii zasada ta pojawiła się w nauce społecznej kościoła. Najogólniej rzecz ujmując można stwierdzić, że subsydiarność oznacza ograniczenie działań władzy do niezbędnej pomocy, wsparcie względem obywateli. W takim duchu utrzymana jest encyklika Quadragesimo Anno. Papież Leon XIII pisał w niej: „Jest niesprawiedliwością, poważnym złem i zakłóceniem właściwego porządku, jeśli duża i wyższego rzędu organizacja przypisuje sobie funkcje, które skutecznie mogą być wykonywane przez ciała mniejsze i niższego rzędu”. Subsydiarność została wprowadzona do prawa traktatowego przez Jednolity Akt Europejski, ale początkowo dotyczyła wyłącznie polityki ochrony środowiska. Dopiero Traktat z Maastricht rozciągnął jej stosowanie na wszystkie dziedziny, które nie należą do kompetencji wyłącznych wspólnoty.

Stosowanie subsydiarności w Unii


Co dokładnie oznacza pojęcie subsydiarności w odniesieniu do Wspólnot? Przede wszystkim fakt, że są one uprawnione do podjęcia działań tylko wtedy, gdy ich cele nie mogą być osiągnięte na niższym szczeblu, a zatem przez państwa członkowskie. Poza tym podejmowane środki powinny być jak najprostsze i realizowane na szczeblu możliwie najbliższym obywatelowi.

Z zasady tej wynikają dla UE dwa obowiązki:
  • Negatywny - powstrzymanie się od działań, gdy nie są one konieczne
  • Pozytywny – pomoc państwom członkowskim, gdy tego potrzebują
Praktycznym przejawem stosowania subsydiarności jest obowiązek uzasadniania zgodności proponowanych przez Komisję Europejską aktów prawnych z zasadą pomocniczości. Oprócz tego raz w roku Komisja przedkłada Radzie Europejskiej i Parlamentowi Europejskiemu raport na temat przestrzegania w Unii Europejskiej subsydiarności. Zasada ta odnosi się zatem nie tylko do podziału zadań między instytucje UE i władze państw członkowskich, ale także wyznacza granice prawodawstwa wspólnotowego.

Proporcjonalność


Zasada ta jest poniekąd uzupełnieniem idei subsydiarności. W art. 5 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) znajdziemy zapisy, iż „Działanie Wspólnoty nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów niniejszego Traktatu”. Oznacza to, że środki podejmowane na szczeblu wspólnotowym muszą być adekwatne do wyznaczonych zadań.

Zastosowany instrument prawny pozostaje w zgodzie z zasadą proporcjonalności, jeśli jest:
  • Odpowiedni – taki, dzięki któremu dany cel będzie możliwy do osiągnięcia
  • Konieczny – taki, bez którego osiągnięcie danego celu jest niemożliwe
  • Proporcjonalny sensu stricte – taki, który w jak najmniejszym stopniu stanowi przeszkodę w wykonywaniu innych celów
Praktycznym przejawem przestrzegania tej zasady jest wyrażony w Traktacie Amsterdamskim obowiązek podawania w uzasadnieniach do proponowanych aktów prawnych informacji na temat spełnienia wymogów proporcjonalności.


Przedstawione powyżej zasady sprawiają, że instytucje wspólnotowe mają ograniczoną możliwość przekraczania swoich uprawnień. Tym samym chronią interesy państw członkowskich przed niepożądanym działaniem UE.


Na temat pozostałych zasad prawa wspólnotowego możecie przeczytać w artykułach:
Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego
Zasady prawa wspólnotowego Cz. 1 Zasada autonomii

Źródła:
"Prawo Unii Europejskiej. Zagadnienia systemowe" pod red. J. Barcza, Warszawa 2006;
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską


...

Odsłon: 8495 | ranking >>


Komentarze: 1 Dodaj komentarz

Komentarze do artykułu Zasady prawa wspólnotowego Cz. 2 Subsydiarność i proporcjonalność:

Komentarz

mic

2010-06-17, 22:43

Nie papież Leon XII (autor równo 40 lat starszej encykliki Rerum novarum") tylko Pius XI jest autorem encykliki Quadragesimo Anno, w której, w innym miejscu, pisze też:
„[...] co jednostka z własnej inicja­tywy i własnymi siłami może zdziałać, tego nie wolno wydzierać na rzecz społeczeństwa; podobnie niesprawiedliwością, szkodą spo­łeczną i zakłóceniem ustroju jest zabieranie mniejszym i niż­szym społecznościom tych zadań, które mogą spełnić, i przeka­zywanie ich społecznościom większym i wyższym. Każda akcja społeczna ze swego celu i ze swej natury ma charakter po­moc­ni­czy; winna pomagać członkom organizmu społecznego, a nie nisz­czyć ich lub wchłaniać”



Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Aleksandra Wawdejuk Aleksandra Wawdejuk Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Niepokojąca sytuacja na Ukrainie – kraj na skraju wojny domowej Polityka Nowość Niepokojąca sytuacja na Ukrainie – kraj na skraju wojny domowej

Program MOST – kładka do europejskich kierunków. Dziś rusza rejestracja!

Opieka zdrowotna w zasięgu ręki: uwolnienie potencjału mobilnego zdrowia

Rewanże ćwierćfinałów Ligi Mistrzów

Pierwsi półfinaliści Ligi Mistrzów: Chelsea Londyn i Real Madryt

Liga Mistrzów – ćwierćfinały 2 kwietnia 2014

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Kierowca Międzynarodowy C+E 20.03.2014 Kraj: Belgia

Szwaczka - Niemcy 16.04.2014 Kraj: Niemcy

MONTER KLIMATYZACJI / CHŁODNICTWO 31.03.2014 Kraj: Niemcy Miasto: Niemcy/ Turyngia

monter urządzeń grzewczych i sanitarnych 18.03.2014 Kraj: Niemcy Miasto: Turyngia/ Leinefelde-Worbis

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiePoszukuję najlepszych kosmetyków w Europie - wizażystka Karina Zienkiewicz Wizaż pisze: W zawodzie wizażystki bardzo ważne są wysokojakościowe kosmetyki. Klientów >> 01.04.2014 15:02     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieŚlub w Rzymie, fotografia slubna w Rzymie Ślub w Rzymie, polski fotograf w Rzymie pisze: Zapraszam do Rzymu na sesje ślubną - profesjonalizm, piękne zdjęcia, dobre ceny. Pomoc >> 01.04.2014 08:20     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieDom Seniora ŻAR-MED ZAR-MED ZAR-MED pisze: Poszukuję osób które mają kontakty na tej płaszczyźnie. Nasz dom >> 13.03.2014 15:02     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna edukacja dla polskich dzieci Polskie Szkoły Internetowe Libratus pisze: Trwają zapisy do Polskich Szkół Internetowych Libratus! Zapisz swoje dziecko >> 12.03.2014 14:01     Studia i nauka za granicą

Pomoc w portalu TwojaEuropa.plAkceptacja artykułów Paulina Bogacz pisze: Witaj, teksty mogą oczekiwać na akceptację do kilku dni. W pierwszej kolejności, >> 11.03.2014 13:09     Pomoc w portalu TwojaEuropa.pl

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Sjesta - wymarzona przerwa w pracy? Sjesta - wymarzona przerwa w pracy? seba: Witam, chciałbym opublikować infografikę na swojej stronie korzystając z informacji...

Pomysł na urlop - Batumi nina: Batumi to moim zdaniem miasto świetne na wypoczynek, rok temu byłam tam i bardzo...

Wielkanoc w Niemczech darkinferno: dzieks

Kindergeld - zasiłek rodzinny w... darkop35: co oni pieprzą ja czekam już półtora roku żadnej odpowiedzi wszystkie dokumenty...

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

Berlin, Niemcy, 17.04.2014 - 27.04.2014
Wielkanocny jarmark na Alexanderplatz w Berlinie

Polska, 19.04.2014 - 20.04.2014
Wielkanocne potrawy z jajkami

Łódź, Polska, 26.04.2014 - 27.04.2014
V Ogólnopolski Kongres Mieszkaniczników

Bruksela, Belgia, 28.04.2014 - 29.04.2014
Pisanie wniosków: praktyczny start w Horyzont 2020

Poznań, Polska, 30.04.2014 - 30.04.2014
10 na 10. Unia Europejska - Samorząd - Obywatele

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy