Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Ukraina na pograniczu – z dziejów niedookreślonej tożsamości narodowej

04.09.2014 Autor: Aleksandra Klasa[ 0 komentarzy ]
Bohdan Chmielnicki - bohater narodowy Ukrainy

Bohdan Chmielnicki - bohater narodowy Ukrainy
Źródło: commons.wikimedia.org, autor: nieznany

Tożsamość narodowa Ukrainy nie wpisuje się w jednoznaczne kanony. Wystarczy przyjrzeć się kilku wiekom historii, by odnaleźć analogie do problemów, których pokłosie obserwujemy również dziś.

Dychotomia ułatwia funkcjonowanie w świecie, dając złudzenie bezpiecznej prostoty. Tymczasem dziedzictwo historyczne Ukrainy pokazuje, że państwo to pragnąc wyznaczyć sobie kierunek działań, nie może liczyć na jednoznaczne wpasowanie się w forsowany często schemat „dobrego” i „złego” wyboru. Wartościowanie przynależności tożsamościowej do bloku Zachodu lub Wschodu wymyka się prostej ocenie, jeśli spojrzeć na zagadnienie z dystansu sięgającego jeszcze Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Ukraina - trudne terytorium



Przeglądając mapy z, wydawałoby się, zamierzchłej już przeszłości nasuwa się spostrzeżenie, iż Kijów a wraz z nim przynajmniej cześć terytoriów współczesnej Ukrainy nader często znajduje się w strefie wpływów któregoś z aktualnie silniejszych mocarstw. I tak na pierwszy plan wysuwają się tu: Litwa, Ruś oraz Rzeczpospolita. Naprzemienne fuzje oraz reorientacje sojuszy są tutaj tak silne, że doprawdy trudno dopatrzeć się nawet ewidentnie odrębnych początków narodu ukraińskiego, co już pozwala dostrzec problematyczność kategoryzacji pod względem kulturowej tożsamości.
Dzięki podbojom członków litewskiej dynastii Giedyminowiczów już w II połowie XIV wieku powstało państwo o podwójnej narodowości litewsko–ruskiej obejmujące również tereny dzisiejszej Ukrainy. Ówczesna Litwa stała się zatem areną starcia Wschodu (Ruś i postępująca slawizacja) z Zachodem (zagrożenie krzyżackie i germanizacja) kształtując interesującą mieszankę cywilizacyjną.

Dryf na Zachód



Wraz z dalszymi politycznymi perturbacjami, zagmatwany stan rzeczy nie ulegał bynajmniej krystalizacji. Poszukująca równowagi, przechylona na Wschód Litwa rozpoczęła intensywną, choć wcale nie łatwą relację z Rzeczpospolitą. Współpraca ta zaowocowała rozlicznymi uniami, w których oba państwa dopatrywały się własnych korzyści. I tak Rzeczpospolita liczyła na asymilację terytoriów litewskich, podczas gdy litewska szlachta oraz mieszczaństwo chcieli uzyskać podobne prawa, jakimi cieszyli się przedstawiciele odpowiednich stanów w Polsce. Zbliżenie ku Zachodowi kusiło wówczas zatem poprawą ekonomicznej sytuacji Litwy a także zyskaniem sojuszu przeciwko ekspansji Moskwy – ta również chętnie wchłonęłaby ziemie litewskie.
W 1569 roku, na mocy Unii Lubelskiej od Litwy na rzecz Polskiej Korony odłączono m.in. Kijowszczyznę, w ten sposób ziemie ukraińskie znalazły się bliżej Europy Zachodniej. Rzeczpospolita Obojga Narodów, sprawując pieczę nad wielonarodowym, obszernym państwem doprowadziła do polonizacji elit, które stopniowo przejmowały polskie zwyczaje oraz język.

Zwrot na Wschód



Zbliżenie to zostało jednak dosyć drastycznie zahamowane już w kolejnym, XVII wieku i dotknęło ziemie stricte już ukraińskie. W konsekwencji zatargów króla Władysława IV z Kozakami wybuchło powstanie pod wodzą Bohdana Chmielnickiego (1648 r.). Objęło ono swoim zasięgiem całą Ukrainę, która to do pomocy zaangażowała Rosję. W ten sposób, na mocy rozejmu w Andruszowie (1667r.) dokonano podziału Ukrainy, z czego cześć województwa kijowskiego, wraz z samym Kijowem (tymczasowo) przyłączono do Rosji.

Ukraina, czyli pogranicze


Zatrzymując się na tym etapie historii, ewolucja tożsamości Ukrainy zdaje się skrywać częściowo za losami Polski, Litwy oraz Rusi, które to nazwy, należy oczywiście rozumieć nieco inaczej niż funkcjonują one w nomenklaturze współczesnej. Sama etymologia słowa Ukraina pozostawia wiele niejasności. Ciekawą jawi się tu interpretacja mówiąca o Ukrainie jako o pograniczu, gdyż istotnie jest to teren naznaczony mnogością wpływów, często antagonistycznych. Konflikt tożsamościowy rzeczonego państwa nie został do dziś rozwiązany, co przejawia się w jego zaognionej sytuacji. Na przykładzie przytoczonej sekwencji zdarzeń widać wyraźnie, że trudność w zdefiniowaniu swej przynależności nie należy do problemów nowych, a raczej wznowionych, po okresie względnego uśpienia. Niepodległa formalnie Ukraina wciąż oscyluje, posiadając w sobie pierwiastki ciągnące ją zarówno w stronę Zachodu jak i Wschodu i chyba warto mieć to na uwadze przyglądając się bieżącym wydarzeniom.

Taki też pozostaje cel niniejszego artykułu – by unaocznić złożoność problemu, co pociąga za sobą naturalne zrozumienie, że nie ma dla niego oczywistego i błyskawicznego rozwiązania. Zachowując pewną świadomość ciągłości historycznej trudno też wygłaszać sądy ewidentnie wartościujące postępowanie jednej czy drugiej strony sporu kiedy przybierają one postać długofalowych konsekwencji, pewnych odległych w czasie zdarzeń czy decyzji. Aktualnie jesteśmy świadkami nawracającego problemu niezdefiniowanej tożsamości a jakkolwiek ego bywa szkodliwe, to funkcjonowanie bez ustabilizowanej formy w świecie materii okazuje się nie tylko niewygodne, ale wręcz niebezpieczne.

...

Odsłon: 2040 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Ukraina na pograniczu – z dziejów niedookreślonej tożsamości narodowej nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!


Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Aleksandra Klasa Aleksandra Klasa Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Fizjoterapeuta 11.11.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Ulm

Fizjoterapeuta 17.11.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Dillingen

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

W centrum Polski głośno o biotechnologii W centrum Polski głośno o biotechnologii jLVHlqkDO: vcQzuxXGV

W centrum Polski głośno o biotechnologii... dGpPRMZeNKAw: iNFlGJnDtfX

WHO będzie debatować nad dokładniejszymi... CSKOhYxQrW: evKQMpwd

WHO będzie debatować nad dokładniejszymi... EnBsGDNFz: OIvHqcrT

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy