Teorie integracji – cz. I – Europa ojczyzn a Europa regionów

Europa regionów

Federaliści przyrównują Unię do państwa związkowego, takiego jakim są np. Niemcy czy USA – stąd też popularne hasło budowy „stanów zjednoczonych Europy”. W modelu tym państwa tracą na znaczeniu i przestają być podmiotami w stosunkach międzynarodowych. Zachowują one dość duży zakres autonomii i w wielu kwestiach mogą same decydować. Nie zmienia to jednak faktu, że władza federalna (w tym przypadku unijna) pełni nad nimi zwierzchnictwo i sama wyznacza zakres przypadających im kompetencji. Przejawem takiego podejścia wewnątrz UE jest chociażby odchodzenie od zasady jednomyślności na rzecz większości przy podejmowaniu decyzji wiążących wszystkich członków. Ważniejsze od tego wydaje się jednak akcentowanie dużej roli regionów w procesie integracji europejskiej. Polityka regionalna przegoniła ostatnio pożerającą od lat najwięcej pieniędzy wspólną politykę rolną i w perspektywie finansowej 2007 – 2013 zajmuje pierwsze miejsce, jeśli chodzi o liczbę przyznanych funduszy. Warto zaznaczyć, że wiele z nich jest zarządzanych właśnie na poziomie regionalnym i lokalnym.

Europa Ojczyzn

Od momentu powstania wspólnot europejskich idea ta cieszyła się dużym poparciem, a za jej ojca uznaje się Charlesa de Gaulle’a. Zakłada ona, że Unia ma być jedynie formą współpracy między niezależnymi państwami, które jednoczą się, aby wspólnie zajmować się wybranymi kwestiami. Kraje członkowskie pozostają odrębnymi podmiotami w stosunkach międzynarodowych i zachowują swoje kompetencje. Tym samym UE przyrównywana jest do konfederacji. Współpraca taka ma charakter międzyrządowy, a nie ponadnarodowy. Oznacza to, że podejmowane decyzje są realizacją interesów państw, a nie samej organizacji, która je skupia. Reprezentowanie stanowisk poszczególnych krajów jest zadaniem Rady Europejskiej oraz Rady Unii Europejskiej, które niewątpliwie są obok Komisji najważniejszymi organami unijnymi. Rada Europejska wytycza główne kierunki rozwoju UE, podczas gdy RUE wydaje (sama bądź współdziałając z Parlamentem) większość aktów prawnych.

Europa jednym krajem?

Faktem jest, że już teraz coraz więcej dziedzin wyłączanych jest spod jurysdykcji państw członkowskich. Nie wydaje się jednak, aby projekt utworzenia federacji europejskiej był realny, szczególnie po ostatnich dwóch rozszerzeniach. Między członkami Unii Europejskiej istnieją zbyt duże różnice w sferze prawnej, ekonomicznej, stosunkach społecznych, kulturze i wielu innych dziedzinach. Ponadto mało prawdopodobne jest, aby zgodzili się na to sami Europejczycy. Zeszłoroczny raport Centrum Badania Opinii Społecznej wykazał, że zaledwie 18% Polaków popiera taki kierunek integracji europejskiej. Nie inaczej kształtują się opinie w większości pozostałych państw członkowskich, czego dowodem jest chociażby odrzucenie Konstytucji dla Europy. W Traktacie z Lizbony wykreślono zatem większość elementów, które nadmiernie upodabniały UE do struktury państwowej. Zrezygnowano m. in. z postanowień dotyczących oficjalnych symboli Unii takich jak hymn i flaga, jak również z funkcji ministra spraw zagranicznych (zamiast tego mamy stanowisko Wysokiego Przedstawiciela do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa). Wydaje się zatem, że wejście w życie Traktatu Lizbońskiego będzie odwrotem od idei federacyjnych. Pytanie tylko na jak długo?

Przeczytaj więcej na ten temat w artykułach Teorie integracji - cz. II - integracja w różnym tempie, Teorie integracji - cz. III - neoinstytucjonalizm, spill-over, teoria decyzji.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Dania przejęła pałeczkę prezydencji
• >> Polska Prezydencja w UE - priorytety
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• Europa ojczyzn
• ,
• Europa regionów
• ,
• federacja europejska
• ,
• integracja europejska
• ,
• Stany Zjednoczone Europy
• ,
• teorie integracji
 
• KRAJE:
• Unia Europejska