Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Językowy smak Włoch - zapożyczenia włoskie w języku polskim

10.03.2014 Autor: Natalia Golik[ 0 komentarzy ]
Najpopularniejszą potrawą włoską w Polsce jest pizza

Najpopularniejszą potrawą włoską w Polsce jest pizza
Źródło: wikipedia commons

Najczęściej przyrządzanym makaronem jest spagetti

Najczęściej przyrządzanym makaronem jest spagetti
Źródło: wikipedia commons

Flaga Włoch

Flaga Włoch
Źródło: www.sxc.hu

Espresso - mała, bardzo mocna włoska kawa

Espresso - mała, bardzo mocna włoska kawa
Źródło: www.sxc.hu

W obliczu globalizacji oraz zacierania się granic między państwami Europy, największej zmianie nie ulegają struktury władzy, społeczeństwa czy nawet kultury. Wszystko zaczyna się od... języka.

Italianizmy


W ciągu kilku ostatnich lat, w związku z określonymi wydarzeniami, języka włoskiego w polskim jest coraz więcej. Wpływ na to ma głównie dziennikarstwo. Przemyca ono określenia, które jeszcze całkiem niedawno zupełnie nie istniały w języku polskim. Przykładem może być tutaj bolid Roberta Kubicy, którym zdobywał kolejne tytuły czy papamobile, powstały w wyniku połączenia papa – papieża oraz automobile – samochodu. Innym źródłem italianizmów, czyli zapożyczeń włoskich, jest kuchnia. Pasta, al dente, cappuccino, a nawet brokuł. Te jak i inne określenia, zakorzeniły się w języku polskim, tworząc nową, włosko-polską rzeczywistość.

Włoszczyzna


Wszystko zaczęło się jednak pod koniec XV wieku, kiedy to Królowa Bona zawitała na progu państwa polskiego. Kontakty polsko-włoskie nasiliły się wówczas znacznie, pozwalając na swobodne przenikanie słownictwa i co za tym idzie, kultury włoskiej.

Bona z rodu Sforzów, żona Zygmunta Starego, zasiadła na polskim tronie 18 kwietnia 1518 roku. Pochodząca z Włoch królowa przywiozła ze sobą elementy kultury zachodniej, w tym słownictwo. Obok nieznanych dotąd warzyw, utworów muzycznych i części garderoby musiały pojawić się, bardziej lub mniej, spolszczone określenia na nowopowstałą rzeczywistość, w której znaleźli się członkowie królewskiego dworu. Bona przywiozła ze sobą styl i smak włoskiej architektury. Zygmunt Stary utrzymywał włoskich budowniczych, których zadaniem było rozbudowanie i upiększenie Zamku Królewskiego na Wawelu. Bona natomiast, miłośniczka sztuki, gromadziła w swej kolekcji dzieła włoskich malarzy. Ważny jest też fakt, że była ona mecenasem kultury, wysyłającym polską młodzież na zagraniczne studia. Do tego wszystkiego, obok architektury, sztuki i kuchni, dochodziła moda – panny dworu u boku Bony przechwytywały najnowsze trendy w modzie, łącząc włoską elegancję z polską swobodą. Zmianie uległ ubiór, a także sposób spinania włosów.

Stoły pełne były tak zwanej włoszczyzny, w skład której wchodziły wówczas pomidory, karczochy, fasola szparagowa, kapusta, brokuły, kalafior, szpinak, marchew i sałata. Już wówczas pojawiły się też makarony włoskie, przyprawy oraz wino, które niewątpliwie wzbogaciły ówczesne smaki. Bez wyżej wymienionych produktów trudno wyobrazić sobie dziś polską kuchnię.

Pasta al dente


Najwięcej zainteresowania budzą niewątpliwie te italianizmy, które przenikają do naszej kuchni. Włoska sztuka gotowania jest uważana nie tylko za zdrową, ale i wyśmienitą. Włoskie makarony, kawy czy pizza stanową dziś nieodzowny element kulinarnych umiejętności. Wszędzie w Polsce można zamówić pizzę, która mnie lub bardziej, nawiązuje do włoskiego pierwowzoru, nie inaczej jest z cappuccino czy espresso, których można napić się w każdej dobrej kawiarni.

Jakie słowa brylują w sztuce kulinarnej? Oczywiście wszelkiej maści makarony - lasagne, pasta, która króluje w restauracyjnych menu zamiast makaronu, penne (czasem nazywane po prostu rurkami), ravioli, nieśmiertelne spaghetti, a nawet tortellini, które z definicji jest pierożkiem z mięsem, a często przybiera postać makaronu z farszem mięsnym, podobnym do ravioli (nadziewanym też serem i szpinakiem). Z dodatków zaś prym wiedzie ser mozzarella, rukola czy salami. Obok makaronów i pierożków znajduje się też risotto, a także deser tiramisu, który tworzy się przy nieodzownym udziale amaretto oraz espresso.

Lasagne czy lazania?


Pewne słowa zakorzeniły się w języku, ukrywając zgrabnie swe włoskie pochodzenie. Tak niewątpliwie jest z brokułem, kalafiorem czy pomidorem, których wymowa została spolszczona. Dziś, to stały, niezmienny składnik polskiej kuchni.

Inne zaś pozostały w niezmienionej formie, nastręczając jedynie trudności w wymowie. Dzieje się tak zwłaszcza w przypadku nazw dotyczących napojów czy dodatków. Jest to choćby amaretto, czyli gorzki likier o smaku migdałowym czy ciabatta – lekki, płaski chlebek z mąki pszennej, którego wymowa może przypominać "czabatę", "ciabatę", a momentami nawet "ciapę". Określenie prosciutto, oznaczające surową, wędzoną, przyprawioną ziołami szynkę wieprzową, wymawia się mniej więcej jak „prosiutto”, co może wywołać uśmiech u niejednego Polaka. Dla ułatwienia stosuje się więc nazwę „szynka parmeńska”. I problem wydaje się rozwiązany, choć oczywiście nie w pełni tłumaczy włoską nazwę. Tak dzieje się też z fromaggi, które oznacza różne rodzaje serów, w Polsce nazywane po prostu „deską serów”.

Język mocny, jak espresso


Zauważyć można, że nie tylko czasy królowej Bony przyczyniają się do zainteresowania językiem włoskim. Współczesny język polski pełen jest nowych zapożyczeń, które w pewien sposób nawiązują do kultury włoskiej. Wystarczy choćby przyjrzeć się programom kulinarnym, które wydobywają z kuchni włoskiej to, co najlepsze i najsmaczniejsze dla polskiego podniebienia. Mniej w języku potraw z owoców morza i ryb, mniej egzotyki, mniej nawet win, które przecież we Włoszech są podstawą wielu potraw.

Włochy w Polsce to przede wszystkim kawa, makaron i pizza, obok mafii, paparazzi, graffiti, fiata i ferrari. Włochy zatem wypijamy i zjadamy, usatysfakcjonowani z tak przyjemnego, językowego sąsiedztwa z ciepłym krajem południa Europy.


...

Odsłon: 4655 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Językowy smak Włoch - zapożyczenia włoskie w języku polskim nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!


Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Natalia Golik Natalia Golik Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Fizjoterapeuta 23.11.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Dresden

Fizjoterapeuta 11.11.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Ulm

Fizjoterapeuta 07.12.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Kolonia

Fizjoterapeuta 17.11.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Dillingen

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Nie zdałeś prawa jazdy w Polsce? Jedź na Ukrainę... Nie zdałeś prawa jazdy w Polsce? Jedź na Ukrainę... Marek : Jeśli chcecie uzyskać legalny dokument ,zapraszam do kontaktu firma011@protonmail.com Tylko...

W centrum Polski głośno o biotechnologii... jLVHlqkDO: vcQzuxXGV

W centrum Polski głośno o biotechnologii... dGpPRMZeNKAw: iNFlGJnDtfX

WHO będzie debatować nad dokładniejszymi... CSKOhYxQrW: evKQMpwd

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy