Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Na czym polega system semiprezydencki we Francji?

19.07.2013 Autor: Karolina Blecharczyk[ 0 komentarzy ]
Twórca systemu semiprezydenckiego we Francji, Charles de Gaulle

Twórca systemu semiprezydenckiego we Francji, Charles de Gaulle
Źródło: http://commons.wikimedia.org

System semiprezydencki to forma pośrednia pomiędzy systemem parlamentarnym a prezydenckim. Jego główne cechy to: niepełna unifikacja władzy ustawodawczej i wykonawczej oraz dualizm egzekutywy.

W 1958 r. wojna w Algierii i kryzys społeczno-polityczny doprowadziły do abdykacji parlamentu IV Republiki Francuskiej i zadecydowały o powierzeniu władzy generałowi Charlesowi de Gaulle’owi, który przyjął ją pod warunkiem otrzymania inwestytury i wotum zaufania dla swojego rządu oraz prawa do opracowania nowej ustawy zasadniczej. Nowa konstytucja została proklamowana 4 października 1958 r. dając tym samym początek kolejnej, V Republice Francuskiej i nowemu ustrojowi.

Wprowadzenie nowego, mieszanego systemu tłumaczono koniecznością odrzucenia zarówno prezydencjonalizmu (z uwagi na sprzeczność z tradycją Francji), jak i parlamentaryzmu (z uwagi na ryzyko nadmiernego ograniczania rządu przez parlament). W demokracji parlamentarno-prezydenckiej to prezydent jest głównym trzonem władzy – pełni jednocześnie funkcje szefa państwa i szefa władzy wykonawczej, którą współdzieli z premierem.

System semiprezydencki - rola prezydenta


Prezydent od 1962 r. jest wybierany w wyborach powszechnych i bezpośrednich na 5 lat (w 2000 r. na podstawie referendum J. Chirac skrócił czas kadencji z 7 lat do 5) z możliwością jednej reelekcji. Ponosi on odpowiedzialność konstytucyjną przed parlamentem, który może wnieść oskarżenie o zdradę stanu oraz odpowiedzialność polityczną przed wyborcami. Szef państwa wyznacza premiera (oraz pełni jego funkcje po jego zdymisjonowaniu), mianuje ministrów, zwołuje i przewodniczy radzie ministrów. Posiada inicjatywę ustawodawczą i może ominąć proces legislacyjny, zarządzając referendum, którego wynik pozytywny oznacza przyjęcie danej ustawy; może również, po konsultacji z premierem i przewodniczącymi obu izb parlamentu, zarządzić rozwiązanie Zgromadzenia Narodowego. Głowa państwa może również kierować do obu izb parlamentu orędzia, które mogą wpłynąć na proces legislacyjny. Konstytucja przewiduje dla prezydenta specjalne uprawnienia w związku z wprowadzeniem przez niego stanu wyjątkowego: po odbyciu niewiążących konsultacji z premierem, przewodniczącymi obu izb parlamentu i przewodniczącym Rady Konstytucyjnej, prezydent staje się dyktatorem i może sięgać po dowolne, odpowiednie dla danego stanu wyjątkowego środki.

Rola rządu


Nowy ustrój Republiki Francuskiej zakłada, że rząd jest samodzielnym organem, jednocześnie łączącym prezydenta i parlament, jednak historia pokazuje, iż rząd jest niemal całkowicie podporządkowany głowie państwa. Konstytucja poświęca premierowi i jego ministrom zaledwie 4 artykuły, w myśl których: rząd ustala i prowadzi politykę państwa, mając do swojej dyspozycji służby cywilne i wojskowe oraz jest odpowiedzialny przed parlamentem; premier kieruje działaniami rządu, zapewnia egzekutywę ustawodawstwa, jest odpowiedzialny za obronę narodową i może wydawać rozporządzenia z mocą ustawy (tzw. ordonanse) kontrasygnowane przez odpowiednich ministrów. Członkostwa w rządzie nie można łączyć z mandatem do parlamentu. Co więcej, rząd podaje się do dymisji przy każdorazowej zmianie na stanowisku prezydenta, umożliwiając mu tym samy utworzenie własnego gabinetu.

Czym jest koabitacja?


Charakterystyczne dla systemu semiprezydenckiego jest zjawisko koabitacji (cohabitation), które ma miejsce wówczas, gdy prezydent nie jest liderem większości parlamentarnej, a premier nie chce uznać supremacji prezydenta. Jeśli w Zgromadzeniu Narodowym większość stanowi partia będąca w opozycji do prezydenta, musi on wyznaczyć premiera z tej właśnie partii. Sytuacje takie zaistniały w V Republice w latach 1986-1988, 1993-1995 i 1997-2002, a prezydent wówczas musiał ograniczyć się do spraw związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa oraz do polityki zagranicznej. Takie sytuacje są jednak uważane za przejściowe – nie zagrażają ustrojowi mieszanemu i nie burzą jego podstaw.

„Lekceważenie parlamentu”


Innym charakterystycznym dla systemu semiprezydenckiego zjawiskiem jest „lekceważenie parlamentu”. Sprowadza się do tego, że Zgromadzenie Narodowe posiada inicjatywę ustawodawczą tylko w następujących dziedzinach: prawa i wolności obywatelskie, obrona narodowa, zdolność prawna jednostek, prawo małżeńskie i stan cywilny, spadki i darowizny, porządek jurysdykcyjny, procedura karna, amnestia, status sędziów i kwestie związane z podatkami, budżetem i emisją pieniędzy. Ponadto, parlament nie ma wpływu na obsadę stanowiska głowy państwa i szefa rządu, a nawet na porządek swoich obrad, ponieważ premier może zażądać wpisu określonych spraw do porządku obrad w określonym przez siebie terminie lub wyrazić sprzeciw wobec debaty na dany temat.


...

Odsłon: 7299 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Na czym polega system semiprezydencki we Francji? nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!


Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Karolina Blecharczyk Karolina Blecharczyk rosjoznawca, kulturoznawca, antropolog
Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą -

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Boże Narodzenie w Szwecji Boże Narodzenie w Szwecji ablahabla: xd

Praca w Austrii - umowa, urlop, wynagrodzenie... Teresa Kruczek: Mój mąż pracuje od sierpnia. Czy należy się mu 13i14 w firmie teampool?

Absurdalne przepisy w Unii Europejskiej... mateu: mit dwutlenku węgla obalony lata temu. poczytać o wielkich roślinach, dinozaurach...

Promocja Portugalii na Web Summit... Wojtek Kyzik: swietne!

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy