Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Pierwsza fala rosyjskiej emigracji

18.07.2013 Autor: Karolina Blecharczyk[ 0 komentarzy ]
Genreał Denikin na spotkaniu z rosyjskimi emigrantami w Paryżu, lata 30.

Genreał Denikin na spotkaniu z rosyjskimi emigrantami w Paryżu, lata 30.
Źródło: http://commons.wikimedia.org

Paszport Nansena

Paszport Nansena
Źródło: http://commons.wikimedia.org

Rosyjską emigrację czasów radzieckich dzieli się na trzy etapy, zwane falami. Pierwsza z nich przypada na lata wojny domowej 1918-1922, kiedy kraj opuściło ponad trzy miliony Rosjan.

Każda z fal rosyjskiej emigracji stanowiła odrębne zjawisko tworzące własną kulturę. Pierwsza, którą władze komunistyczne nazwały „białą emigracją” przypada na lata wojny domowej 1918-1922, kiedy to ponad trzy miliony Rosjan opuściło kraj.
Druga fala emigracji wiąże się z wybuchem II wojny światowej i możliwością opuszczenia kraju w latach 1943-1945 pod osłoną wojsk niemieckich. Trzecia fala emigracji rosyjskiej rozpoczęła się w 1966 r. i dotyczyła głównie Żydów wyjeżdżających do Izraela i Stanów Zjednoczonych.

Pierwsza fala emigracji


W latach 1918-1922 najliczniejsze grupy emigrantów wyjeżdżały w ślad za armią generała Wrangla i Deninkina z Krymu i Gruzji do Turcji i Istambułu, skąd udawały się dalej do Bułgarii, Grecji, Jugosławii i Francji. Wielu uciekinierów przeprawiało się również przez polską granicę, część z nich trafiała także do państw bałkańskich i Mandżurii, skąd emigrowali na Zachód (Stany Zjednoczone, Australia).

Statek filozofów


15 grudnia 1921 r. władze komunistyczne wydały dekret pozbawiający obywatelstwa osoby, które znalazły się poza granicami kraju. Z chwilą uznania Związku Radzieckiego przez państwa zachodnie sytuacja prawna rosyjskich emigrantów jeszcze bardziej się skomplikowała: nie mogli być dłużej uznawani za obywateli Imperium Rosyjskiego – otrzymali wówczas tzw. ”paszport Nansena”, który stanowił o ich statusie bezpaństwowców, co z kolei utrudniało otrzymanie prawa do pracy. Rosjanie najczęściej byli zatrudniani w pracy na kopalniach, w transporcie, handlu i wolnych zawodach.

W 1922 r. Lenin postanowił ostatecznie rozwiązać kwestię inteligencji, która choć nie angażowała się w działalność polityczną, w jego mniemaniu mogła stanowić zagrożenie dla władzy radzieckiej. 10 sierpnia rząd wydał dekret o przywróceniu deportacji w trybie administracyjnym: GPU mogło skazywać osoby podejrzane o działalność kontrrewolucyjną na deportację do określonej miejscowości w Związku Radzieckim lub za granicę na okres trzech lat. W ten sposób zmuszono do opuszczenia kraju najwybitniejsze postaci rosyjskiego życia kulturalnego i naukowego na tzw. „statku filozofów”, pod groźbą kary śmierci w razie powrotu. Należeli do nich m.in. Nikołaj Bierdiajew, Siemion Frank, Siergiej Bułgakow, Nikołaj Łosski, Piotr Struwe czy Paweł Milukow.

Rosyjski Berlin


Pierwszym wielkim centrum emigracji rosyjskiej był Berlin, trafiło tam około pół miliona Rosjan. Początkowo Niemcy były jedynym dużym państwem europejskim utrzymującym gospodarcze i dyplomatyczne stosunki z Rosją Sowiecką, a kryzys ekonomiczny sprawił, że życie rosyjskich emigrantów było w tych warunkach stosunkowo niedrogie. Trafili tam m.in. Igor Strawiński, Siergiej Rachmaninow, Nathan Milstein, Władimir Nabokov, Marina Cwietajewa. Powstały rosyjskie kawiarnie, teatry, księgarnie, antykwariaty, a także 86 rosyjskich wydawnictw. Specyfika tego miejsca polegała na tym, że w rosyjskim Berlinie zacierała się granica pomiędzy kulturą emigracyjną a sowiecką – przez krótki czas pisarze mogli podróżować pomiędzy Moskwą a stolicą Niemiec, tu skupiła się również lewicowa awangarda, która pielęgnowała pogląd o jedności rosyjskiej kultury. Sytuacja ta uległa zmianie w połowie lat dwudziestych: berlińska emigracja podzieliła się na dwa wrogie obozy (lewicowy i prawicowy) a życie w Niemczech stawało się coraz droższe, na skutek czego aż połowa Rosjan zdecydowała się na wyjazd do Paryża lub Pragi.

„Mała Rosja”


Niekwestionowaną stolicą rosyjskiej emigracji był Paryż, nazywany „Małą Rosją”, gdzie w kawiarniach XVI dzielnicy kwitło życie artystyczne i literackie, przy udziale takich wybitnych twórców, jak: Natalia Gonczarowa, Siergiej Prokofiew, Leon Bakst, Zinaida Gippius, Dmitrij Mereżkowski czy Iwan Bunin. Kultura była dla rosyjskich emigrantów podstawowym wyróżnikiem ich świadomości narodowej. Emigracja paryska miała ambicję obrony arystokratycznych wartości, dlatego koncentrowała się głównie wokół zespołu Les Balletes Russes, który stał się swoista ambasadą petersburskiego renesansu. Otaczano kultem epokę Aleksandra I, a duchowym patronem rosyjskiego wychodźstwa stał się Puszkin. Sięganie do tradycyjnych wartości było naturalną reakcją – rewolucja zniszczyła świat arystokratyczny, z którego wywodziła się większość emigrantów, zmuszając ich do szukania swojego miejsca w Europie, jako obywateli „drugiej kategorii”.
Niemcy i Francuzi uważali imigrantów za barbarzyńców żerujących na ich zrujnowanych państwach, co utwierdzało pragnienie zachowania rosyjskości nawet pośród politycznych kłótni i utarczek. Rosjanie tworzyli zwarte kolonie, którym, w przekonaniu o rychłym powrocie do ojczyzny, nadawali status tymczasowy.


...

Odsłon: 6201 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Pierwsza fala rosyjskiej emigracji nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!


Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Karolina Blecharczyk Karolina Blecharczyk rosjoznawca, kulturoznawca, antropolog
Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Fizjoterapeuta 17.11.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Dillingen

Fizjoterapeuta 11.11.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Ulm

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

W centrum Polski głośno o biotechnologii W centrum Polski głośno o biotechnologii jLVHlqkDO: vcQzuxXGV

W centrum Polski głośno o biotechnologii... dGpPRMZeNKAw: iNFlGJnDtfX

WHO będzie debatować nad dokładniejszymi... CSKOhYxQrW: evKQMpwd

WHO będzie debatować nad dokładniejszymi... EnBsGDNFz: OIvHqcrT

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy