Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Czym są stereotypy - definicja i przykłady

16.04.2009 Autor: Maria Kołodziejska[ 4 komentarze ]

Stereotypy. Dlaczego większość z nas zapraszając na obiad Niemca, zaproponowałaby mu piwo? Z kolei Francuzowi lub Włochowi zaproponowalibyśmy wino. Dlaczego? Bo to przykłady stereotypów narodowych.

Zachowania takie podświadomie dyktują nam stereotypy, których nauczyliśmy się w procesie socjalizacji. Cały szkopuł tkwi w tym, czy są one rzeczywiście słuszne… Bo czy każdy Niemiec poprosiłby o złoty trunek? Pochodzenie nie jest jedynym determinantem w tym wypadku, więc może w ramach polskiej gościnności warto byłoby zaproponować mu także tradycyjną polską wódkę.

Jeden ze specjalistów w zakresie stereotypów, profesor Uniwersytetu Warszawskiego Jan Baszkiewicz, dzieli narody na podstawie heterostereotypów (obraz jednej grupy w świadomości innej) na 5 grup:

• Dobrzy gospodarze – Niemcy, Austriacy, Szwedzi, Holendrzy
• Narody ludyczne (lubiące się bawić) – Włosi, Hiszpanie, Francuzi, Węgrzy, Czesi, Słowacy
• Narody tradycyjne (oparte na tradycji) – Żydzi, Anglicy
• Narody demiurgiczne (mające wpływ na bieg historii) – Amerykanie, Japończycy
• Narody zacofane – Rosjanie, Białorusini, Litwini, Ukraińcy, Turcy, Chińczycy

Skąd biorą się stereotypy?


Samo pojęcie stereotypu wprowadził Walter Lippman (1889–1974), amerykański publicysta specjalizujący się w socjologii i politologii. Uważał go on za uproszczony umysłowy obraz rzeczywistości – bardzo niedokładny, a przy tym oporny na zmiany, wytworzony raczej przez przekaz społeczny, a nie w efekcie własnego doświadczenia.

Co by było gdyby…


…stereotypów nie było? Czy zaśmiecają one głowę niepotrzebnymi obrazami? Trochę tak, ale pełnią jednocześnie ważne funkcje: czynią świat łatwiejszym do zrozumienia, dostarczając nam uproszczonych informacji. Często także dowartościowują wg zasady rekompensacji (skoro nie mogę być bogatszy od Niemca, to mogę być od niego bardziej moralny), a także integrują (niestety najczęściej w opozycji wobec innych, np. musimy się zjednoczyć przeciwko Żydom, bo to oni rozkradają polski majątek narodowy).

Stereotypy pozytywne


Choć dominują stereotypy negatywne (wg. wielu badaczy europejskich stereotyp z definicji jest negatywny) to wyróżniamy również stereotypy pozytywne. Są one zwykle pozytywnymi cechami, które przypisujemy jakiejś grupie (np. narodowości). Najbardziej powszechnymi stereotypami pozytywnymi na temat innych narodów Europy są:
Niemcy - bardzo dokładni, precyzyjni, świetni inżynierowie
Francuzi - świetni kucharze, namiętni kochankowie, znawcy wina i artyści
Włosi - weseli romantycy, religijni i rodzinni
Anglicy - przywiązani do tradycji, powściągliwi, taktowni, dystyngowani
Rosjanie - choć na temat tej nacji mamy bardzo dużo stereotypów negatywnych, to żaden Polak nie odmówi im bardzo mocnej głowy do picia.

Czy Czechy musiały przepraszać Bułgarię?


Zapewne każdy z nas słyszał o trójwymiarowej instalacji pt. "Stereotypy są barierami do zburzenia" w budynku Rady UE, którą umieściły Czechy. Miała ona za zadanie wyszydzić i zburzyć stereotypy, a zamiast tego wywołała ogromne protesty.
Najmocniej oburzona ekspozycją była Bułgaria przedstawiona jako turecka toaleta(!). A jak zostali przedstawieni inni? Niemcy pokryte są autostradami układającymi się w swastykę. Włochy są krajem onanizujących się piłkarzy, podczas gdy Francja to jeden wielki strajk. Holandia zaraz zatonie w morzu muzułmanów, a Belgia to pudełko czekoladek (chyba jedyny pozytyw). Szwecja przybiera wygląd zapakowanego pudła z Ikei. Z kolei Słowacja to kawałek kiełbasy owinięty węgierską flagą. A Polska? Nasza „IV RP” została przedstawiona jako… pole kartoflane, na którym księża z Torunia wznoszą gejowską flagę(!).

Suma summarum Czechy razem z autorem prac Davidem Czernym przeprosili Bułgarię oraz te kraje, które poczuły się urażone kontrowersyjną wystawą w Brukseli. Czy to było jednak konieczne? Dla dobra stosunków międzyeuropejskich zapewne tak, ale w kontekście socjologicznym i tak to niewiele zmieni w odbiorze tych państw. Co najwyżej niektórzy wykazali brak dystansu do nowoczesnej sztuki… i samych siebie. Jednakże ocenę całej sprawy zostawiam już Wam.


A jak postrzegamy samych siebie?


Skoro była tu mowa o heterostereotypach, pragnę wspomnieć także o autostereotypach, czyli o obrazie własnej grupy, w którym odtwarzamy naszą tożsamość. Możemy je podzielić na tradycyjne, czyli oparte na doświadczeniach historycznych oraz antycypacyjne, czyli ukierunkowane na przyszłość. Czy rzeczywiście każdy Polak to katolik i honorowy patriota? To mieści się w starym schemacie BÓG - HONOR - OJCZYZNA zakorzenionym jeszcze w średniowieczu. Dziś postrzegamy siebie jako nadużywających alkoholu (podczas gdy zajmujemy 3 miejsce od końca w Europie pod względem ilości alkoholu przypadającego na 1 obywatela!), rodzinnych (a przecież co trzecie małżeństwo w Polsce się rozpada! (Polityka - nr 25 (2609) z dnia 23-06-2007; s. 4 Joanna Podgórska „Rozerwalni”), odważnych (stosunkowo rzadko słyszymy o jakimś heroicznym czynie z serii pomoc komuś kto tonie, jest bity, itp.), leniwych i niezdyscyplinowanych… to by się akurat często zgadzało, ale nie możemy traktować żadnej grupy jako homogenicznego tworu! A to jest właśnie przypadłość stereotypu.

Jak nas postrzegają inni?


Na szczęście w ostatnich latach obraz Polaka za granicą uległ znacznej poprawie. Pamiętam, jak jeszcze parę lat temu, gdy byłam na wymianie szkolnej na Sycylii, pierwszy raz ku radości mego serca usłyszałam jak ktoś mówi po polsku. Okazało się że było to dwóch żebraków na ulicy. Przykre, ale prawdziwe. Dziś coraz częściej jesteśmy traktowani w Europie nie tylko jak „Polaczki-pijaczki”, lecz także jak sumienni pracownicy, którym można powierzyć także odpowiedzialne zadania. I choć stereotyp ma to do siebie, że bardzo łatwo i szybko się utrwala, a przy tym nie jest podatny na zmianę także pod wpływem informacji z nim niezgodnych, musimy budować nowy, lepszy obraz Polski i Polaków w Europie.

Więcej na temat stereotypów o Polakach możecie przeczytać w artykule:
Stereotypy o Polakach – jak nas widzą inni?


...

Odsłon: 42447 | ranking >>


Komentarze: 4 Dodaj komentarz

Komentarze do artykułu Czym są stereotypy - definicja i przykłady:

Komentarz

danielo

2009-05-27, 09:57

dzięki za bardzo fajny tekst na temat stereotypów, można się dowiedzieć o nich czegoś od strony naukowej:)


Komentarz

majka

2009-05-28, 23:17

a moim zdaniem stereotypy są potrzebne - pomagają nam klasyfikować i grupować informacje o innych ludziach i zjawiskach.już rodząc się jesteśmy wyposażeni w pewien bagaż stereotypów narodowych, kulturowych i środowiskowych, a potem z biegiem lat kolejnych się uczymy. ważne tylko, by umieć odróżnić stereotypy pozytywne od negatywnych.


Komentarz

gosciowka

2010-01-21, 16:46

No ja nic z tego nie kumam kurczee ;d


Komentarz

Asia

2010-11-27, 12:12

POTRZEBNE MI SĄ PRZYKŁADY A NIE DEFINICJA!!;***



Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Maria  Kołodziejska Maria Kołodziejska Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Kryzys na Ukrainie wciąż niezażegnany Polityka Nowość Kryzys na Ukrainie wciąż niezażegnany

W Genewie o Ukrainie – czterostronne rozmowy w sprawie załagodzenia konfliktu

Niepokojąca sytuacja na Ukrainie – kraj na skraju wojny domowej

Program MOST – kładka do europejskich kierunków. Dziś rusza rejestracja!

Opieka zdrowotna w zasięgu ręki: uwolnienie potencjału mobilnego zdrowia

Rewanże ćwierćfinałów Ligi Mistrzów

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

monter urządzeń grzewczych 31.03.2014 Kraj: Niemcy Miasto: Niemcy/ Turyngia

parkieciarz 17.04.2014 Kraj: Niemcy Miasto: Kolonia

Pracownik szklarni - pomidory 28.03.2014 Kraj: Holandia

Mechanik samochodów ciężarowych lub maszyn rolniczych – niemiecka umowa o pracę 01.04.2014 Kraj: Niemcy Miasto: Losheim

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

BEZPŁATNE SZKOLENIE „Sporządzanie świadectw energetycznych budynków” Organizator: Intacto 30.11.-1 Szczecin EFS

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiePoszukuję najlepszych kosmetyków w Europie - wizażystka Karina Zienkiewicz Wizaż pisze: W zawodzie wizażystki bardzo ważne są wysokojakościowe kosmetyki. Klientów >> 01.04.2014 15:02     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieŚlub w Rzymie, fotografia slubna w Rzymie Ślub w Rzymie, polski fotograf w Rzymie pisze: Zapraszam do Rzymu na sesje ślubną - profesjonalizm, piękne zdjęcia, dobre ceny. Pomoc >> 01.04.2014 08:20     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieDom Seniora ŻAR-MED ZAR-MED ZAR-MED pisze: Poszukuję osób które mają kontakty na tej płaszczyźnie. Nasz dom >> 13.03.2014 15:02     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna edukacja dla polskich dzieci Polskie Szkoły Internetowe Libratus pisze: Trwają zapisy do Polskich Szkół Internetowych Libratus! Zapisz swoje dziecko >> 12.03.2014 14:01     Studia i nauka za granicą

Pomoc w portalu TwojaEuropa.plAkceptacja artykułów Paulina Bogacz pisze: Witaj, teksty mogą oczekiwać na akceptację do kilku dni. W pierwszej kolejności, >> 11.03.2014 13:09     Pomoc w portalu TwojaEuropa.pl

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Kindergeld - zasiłek rodzinny w Niemczech Kindergeld - zasiłek rodzinny w Niemczech Zniecierpliwiona: Ja czekam już ponad dwa lata, żadnej odpowiedzi, decyzji, wiadomości czy czegokolwiek....

Nie zdałeś prawa jazdy w Polsce?... sasza: Nazywam się Sasza i pomagam zdobyć prawo jazdy na Ukrainie. Każda kategoria/zabrane/zatrzymane....

Sjesta - wymarzona przerwa w pracy?... seba: Witam, chciałbym opublikować infografikę na swojej stronie korzystając z informacji...

Pomysł na urlop - Batumi nina: Batumi to moim zdaniem miasto świetne na wypoczynek, rok temu byłam tam i bardzo...

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

Łódź, Polska, 26.04.2014 - 27.04.2014
V Ogólnopolski Kongres Mieszkaniczników

Bruksela, Belgia, 28.04.2014 - 29.04.2014
Pisanie wniosków: praktyczny start w Horyzont 2020

Poznań, Polska, 30.04.2014 - 30.04.2014
10 na 10. Unia Europejska - Samorząd - Obywatele

Cordoba / Andalusia, Hiszpania, 01.05.2014 - 31.05.2014
Festiwal Kwitnących Dziedzińców w Cordobie

Poznań, Polska, 01.05.2014 - 05.04.2014
Gra Miejska - KRYPTONIM X

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy