Julia Tymoszenko - bohaterka, premier, skazana
| 03.11.2011 | Autor: Barbara Łukaszewicz | [ 0 komentarzy ] |
Julia Tymoszenko łączy w sobie delikatną, słowiańską urodę z niesamowitą charyzmą i uporem w dążeniu do celów
Źródło: Wikimedia Commons
Pomarańczowa rewolucja - wydarzenia, jakie miały miejsce na Ukrainie między 21 listopada 2004 roku a 23 stycznia 2005 roku
Źródło: Wikimedia Commons
- Wybierasz się na Ukrainę?
- Zarezerwuj hotel na Ukrainie
- Wynajmij samochód na Ukrainie
- Chcesz pozyskać fundusze unijne?
- Złóż zapytanie ofertowe! >>
Ambitna, silna i charyzmatyczna. Przez część Ukraińców kochana i uwielbiana, przez innych nazywana zdrajczynią i złodziejką. Jak zaczęła się jej droga na szczyt, z którego teraz boleśnie spadła?
Początki
Julia Wołodymyriwna Tymoszenko z domu Hryhian urodziła się w 1960 roku w Dniepropetrowsku, które dziś jest tętniącym życie miastem przemysłowym. Wychowywała się w radzieckim blokowisku, gdzie mieszkała z matką. Ojciec opuścił rodzinę, gdy Julia miała trzy lata. Podobno Tymoszenko nigdy nie lubiła wypowiadać się na temat dzieciństwa, dlatego wiadomo o nim niewiele. W wieku 19 lat Julia Hryhian wychodzi na mąż za Ołeksandra Tymoszenko. Rok później na świat przychodzi ich jedyne dziecko – córka Jewgienija. Założenie rodziny nie przeszkodziło jej w ukończeniu studiów. W 1984 roku została absolwentką ekonomii na uniwersytecie w Dniepropetrowsku. W tych latach działała w Komsomole – komunistycznej organizacji młodzieży w Związku Radzieckim. Po studiach pracowała jako ekonomistka w Dnieprzańskim Zakładzie Budowy Maszyn im. Lenina. W 1988 roku wraz z mężem zakłada pierwszy interes – salon wideo, w którym oglądało się zakazane filmy rodem z Ameryki.
Po upadku komunizmu
W połowie lat 90. Tymoszenko należy do grupy oligarchów na Ukrainie. Jest menadżerką JESU – firmy handlującej gazem z Rosją. W 1996 roku zostaje wiceprzewodniczącą partii byłego premiera Ukrainy Pawła Łazarenki Hromady. W wyniku współpracy z Łazarenką, obecnie odsiadującym wyrok w USA za nielegalne interesy, Julia dorabia się ogromnych pieniędzy. Julia zyskuje przydomek „gazowej księżniczki”. Zaczyna coraz intensywniej interesować się polityką. Ma wszelkie zadatki, by osiągnąć sukces w tej dziedzinie. Jest zamożna, obeznana w świecie, zna się z najważniejszymi ludźmi kraju. Po ucieczce Łazarenki zakłada własną partię o rysie umiarkowanie nacjonalistycznym pod nazwą Batkiwszczyzna, czyli po polsku Ojczyzna. W roku 1999 popiera kandydaturę Leonida Kuczmy na prezydenta kraju. W 2000 roku zostaje wicepremierem w rządzie Wiktora Juszczenki, z którym cztery lata później zewrze szyki w czasie pomarańczowej rewolucji. Zostaje również przewodniczącą komitetu paliwowo-energetycznego. Wsławia się walką z układem kryminalnym w ukraińskiej energetyce. Najprawdopodobniej ze względu na zawziętą walkę z korupcją paliwową Tymoszenko popada w konflikt z Kuczmą. W 2000 roku maż Tymoszenko zostaje wtrącony do aresztu pod zarzutami niegospodarności w Zjednoczonych Systemach Energetycznych Ukrainy. Wkrótce rozpoczyna się śledztwo przeciwko samej Tymoszenko, która na początku 2001 roku zostaje zdymisjonowana, a chwilę później aresztowana pod zarzutem korupcji. W marcu sąd odrzuca zarzuty i anuluje nakaz aresztowania. To wtedy zaczyna wyrastać na idolkę społeczeństwa. Nie daje się zastraszyć, twardo trzyma się swoich poglądów, a po uniewinnieniu przechodzi do radykalnej opozycji. Na jesieni 2001 przetwarza partię Batkiwszczyzna w Blok Julii Tymoszenko. W wyborach uzyskuje ponad 20 mandatów. W 2004 roku poparła kandydaturę innego opozycjonisty, w którego rządzie niegdyś pracowała – Wiktora Juszczenkę. Wtedy rozpoczyna się jedno z najważniejszych wydarzeń nie tylko Ukrainy, ale i całej Europy Wschodniej.
Pomarańczowa rewolucja
Pomarańczową rewolucją określa się wydarzenia, jakie miały miejsce na Ukrainie między 21 listopada 2004 roku a 23 stycznia 2005 roku. Tymoszenko i Juszczenko zostają twarzami rewolucji sceny politycznej na Ukrainie. Zaczęło się od drugiej tury wyborów, w której opozycjonista Juszczenko oficjalnie przegrywa z reprezentantem socjalistycznej i zdecydowanie prorosyjskiej Partii Regionów Wiktorem Janukowyczem. Media ogłaszają zwycięstwo Janukowycza. Po zamknięciu lokali wyborczych okazuje się, że oficjalne wyniki różnią się od tych prawdziwych o 11%. Tymoszenko i Juszczenko wzywają do protestów obywateli. W największych miastach kraju odbywają się protesty, które oficjalnie popiera Unia Europejska. Ustępujący ze stanowiska Kuczma ogłasza w kraju stan wyjątkowy, grożąc użyciem sił, jednak wojsko staje po stronie protestujących. Oficjalnie wyznacza się dzień 26 grudnia 2004 roku jako datę powtórzonych wyborów. Zwycięża Juszczenko. W nowo powołanym rządzie premierem zostaje Julia Tymoszenko. Gdyby nie było pomarańczowej rewolucji, pozycja Tymoszenko nie byłaby tak silna i nie zagrażałaby Janukowyczowi. Jednak każda rewolucja pożera własne dzieci. Nierozłączni do tej pory Juszczenko i Tymoszenko wzajemnie oskarżają się o korupcję i o współpracę z socjalistami. Tymoszenko zostaje zastąpiona przez Jurija Jechanurowa, a Blok Julii Tymoszenko staje się partią opozycyjną do rządów Juszczenki.
Umowa gazowa z Rosją
W przedterminowych wyborach w 2007 roku jej partia zdobywa 30,71% głosów, zajmując drugie miejsce po Partii Regionów Janukowycza. Partia Tymoszenko wstępuje w koalicję rządową z koalicją Nasza Ukraina – Ludowa Samoobrona, w której przewodniczącym Rady Politycznej jest jeszcze niedawno skonfliktowany z Tymoszenko Juszczenko. W grudniu „żelazna Julia” zostaje po raz kolejny premierem. To w tym roku socjalista Aleksander Baraniwskij nazywa ją „czołgiem skrzyżowanym z maszynką do mięsa”. Uchodzi za twardą i nieustępliwą. W maju 2008 roku prezydent oskarża ją o działania prowadzące do inflacji. W sierpniu otoczenie prezydenta oskarża ją o działanie na rzecz Rosji. We wrześniu 2008 głosy koalicji Tymoszenko decydują o przegłosowaniu decyzji dotyczącej ograniczenia uprawnień prezydenta. W wyniku kolejnych przepychanek z Janukowyczem parlament zostaje przez niego rozwiązany, jednak Blok Tymoszenko po raz kolejny zawiązuje koalicję z NU-NS oraz z częścią Bloku Łytwyna. W 2010 roku przegrywa z Janukowyczem wybory o fotel prezydencki. W sondażach dotyczących najbardziej lubianych polityków na Ukrainie Tymoszenko jest cały czas o krok za Janukowyczem, ale politycznie cały czas mu zagraża. W marcu 2010 roku Rada Najwyższa Ukrainy wyraża wotum nieufności dla jej rządu. Nowy rząd tworzy Mykoła Azarow – zwolennik prezydenta Janukowycza. To był pierwszy krok do wyeliminowania Tymoszenko z polityki. Bardziej zdecydowany następuje kilka miesięcy później – zostaje wszczęte postępowanie karne przeciwko byłej premier. Jest oskarżona o korupcję i defraudację, a to wszystko w związku z domniemanymi nadużyciami przy podpisywaniu umów gazowych z Rosją w czasach, gdy Tymoszenko była premierem. W sierpniu 2011 zostaje aresztowana. 11 października sąd skazuje ją na siedem lat więzienia. Waszyngton nazwał wyrok „politycznie umotywowanym”. Otwarcie porównuje się Ukrainę do uzależnionej politycznie od Rosji Białorusi. Bruksela nazwała sprawę „politycznym wyrokiem”. Pojawiają się głosy, że to zemsta prezydenta za pomarańczową rewolucję. Ukraińcy są podzieleni w opiniach dotyczących wyroku. Część z rozrzewnieniem wspomina pomarańczową rewolucję, inni bronią decyzji sądu.
Co dalej?
Siedem lat to za mało. 24 października Prokurator Generalna Ukrainy wznowiła śledztwo sprzed 10 lat przeciw Tymoszenko. Tamta sprawa dotyczyła zawładnięcia 25 milionów dolarów z budżetu i niespłacenia kolejnych 20 milionów, sprawa dotyczy jeszcze czasów, w których Tymoszenko była menadżerką JESU. Wtedy Tymoszenko twierdziła, że jej wtrącenie do aresztu miało związek z opozycyjną walką przeciwko ówczesnemu prezydentowi Leonidowi Kuczmie. Siedmioletni wyrok może się więc znacznie przedłużyć. W Ukrainie krążyła niegdyś anegdota, że Julia Tymoszenko to ostatni mężczyzna w ukraińskiej polityce. Łączy ona w sobie delikatną, słowiańską urodę z niesamowitą charyzmą i uporem w dążeniu do celów. Być może nadszedł czas, gdy tych cech powinna użyć ze zdwojoną siłą i udowodnić swoją niewinność, o której od początku zapewnia. Czymś, co może jej pomóc w uniewinnieniu jest oddalenie Ukrainy od członkostwa w Unii Europejskiej. Po wyroku Bruksela odwołała planowane na połowę października rozmowy prezydenta Janukowycza z przywódcami UE. Dopóki nie zostanie udowodnione, że proces był w pełni obiektywny a o wyroku nie zdecydowały względy polityczne, Ukraina podobno nie ma co liczyć na sfinalizowanie jej wstąpienia do Unii. W zeszłorocznym sondażu przeprowadzonym z okazji 19. rocznicy odzyskania niepodległości przez Ukrainę 20% ankietowanych opowiedziało się za wstąpieniem Ukrainy do Unii. A Ukraina była bardzo blisko podpisania z Unią umowy stowarzyszeniowej, która otworzyłaby dla Ukrainy strefę wolnego handlu. Odkładanie umowy może obniżyć notowania partii rządzącej. Jednak coraz częściej pojawiają się też głosy, że gdy sprawa „żelaznej Julii” ucichnie, to wtedy nic nie stanie na przeszkodzie do wstąpienia Ukrainy do Unii. Jednak czy może pozostać niezauważonym ewidentny błąd w sposobie przeprowadzenia wyroku? Niemal we wszystkich demokratycznych krajach takie sprawy rozpatruje się przed Trybunałem Stanu, a sprawa Tymoszenko od początku rozpatrywana jest pod kątem sprawy karnej. Brak sprzeciwu w tej kwestii może wydawać się co najmniej podejrzany. Może stać się też tak, że im dłużej Tymoszenko będzie odsiadywać wyrok, tym więcej Ukraińców stanie po jej stronie. Po wyjściu na wolność może stworzyć bardzo liczną i silną opozycję, a sytuacja z okresu pomarańczowej rewolucji się powtórzy. Jeśli wyrok jest faktycznie czysto polityczny, to Janukowycz może działać na własną niekorzyść.
