Historia piwa – ciekawostki z dziejów złocistego napoju

Historia piwa - starożytni piwowarzy

Spekuluje się, że piwo warzono od początku ludzkiej cywilizacji. Za kolebkę złocistego napoju uważa się państwo Sumerów zamieszkujących dorzecze Eufratu i Tygrysu, czyli tereny dzisiejszego Iraku. Historycy przypuszczają, że piwo mogło być tam produkowane już 10 tys. lat przed Chrystusem. Pierwsze odnalezione naczynia, w których spożywano ten trunek datuje się na 6,5 tys. lat p.n.e. Twardym dowodem rzeczowym jest przechowywana w Luwrze kamienna tabliczka datowana na 4000 lat p.n.e. z wizerunkiem ludzi przygotowujących piwo z orkiszu.

Babilończycy kontynuowali i rozwijali piwne tradycje swoich poprzedników. Znali oni około 20 rodzajów piwa produkowanych różnymi technikami a Kodeks Hammurabiego zawierał wzmiankę, że każdemu obywatelowi w zależności od pozycji społecznej przysługuje od 2 do 5 litrów tego napoju dziennie. Również jedno z najwspanialszych dzieł literackich starożytności, czyli „Epos o Gilgameszu” przedstawia je jako magiczny napój ponieważ jeden z bohaterów, aby zamienić się z powrotem w człowieka musi wypić 7 kufli złocistego trunku.

Egipcjanie także przyczynili się do rozwoju browarnictwa wprowadzając różne nowinki technologiczne korzystając z doświadczeń Babilończyków. Procesy produkcji i wydarzenia kulturowe związane z piwem znajdowały często swój wyraz w znanych egipskich malowidłach ściennych.

We wszystkich wspomnianych kulturach ten szlachetny trunek miał także pewien wymiar religijno-duchowy a ciekawym faktem jest również to, że w starożytności największy udział w procesach produkcyjnych miały kobiety. Do kultury picia piwa w ogóle nie przyczyniły się dwie najbardziej wpływowe cywilizacje starożytności – Grecja i Rzym. Co więcej, uważali piwo za barbarzyński napój podrzędnej kategorii gloryfikując wino. Tacyt w jednej ze swoich prac nazwał piwo: „popsutą cieczą udającą wino”.

Kultura picia piwa w średniowieczu

Bardzo istotną rolę w „piwnej kulturze” odegrały plemiona pogańskie a przede wszystkim Celtowie, Germanie i Frankowie. W ich świadomości napój ten był podstawowym trunkiem w życiu codziennym.

W tej epoce, zaraz po tym jak większość krajów cywilizowanej Europy przyjęło chrześcijaństwo, doszło do rewolucyjnej zmiany bowiem wytwarzaniem piwa zajęli się mnisi, czyli mężczyźni. Browary klasztorne początkowo wytwarzały je jedynie na własne potrzeby jednakże wkrótce zwiększono rozmiary produkcji.

Prywatne browary zaczynały swoją działalność w XIII w. w państwach niemieckich. Pierwszy europejski, zarejestrowany browarnik imieniem Arnoldus założył swoją działalność gospodarczą w 1259r. w Strasburgu. Wraz z upływem lat przemysł piwowarski rozwijał się w zawrotnym tempie i około roku 1500 sam Hamburg posiadał ok. 600 browarów.

W średniowieczu piwo doczekało się także istotnych regulacji prawnych. Karol Wielki w IX w. wydał prawne wytyczne produkcji i sprzedaży piwa natomiast w 1516 bawarski książę Wilhelm wydał akt „Prawo czystości piwa”, który uznaje się za pierwszy dokument regulujący jakość żywności.

Piwo w Polsce

Już Słowianie wytwarzali piwo w dużych ilościach a na dworze pierwszych Piastów było ono najważniejszym napojem, czego dowiadujemy się z licznych relacji Galla Anonima i Jana Długosza. We wczesnym średniowieczu i czasach wzrostu znaczenia miast, browarnictwo stanowiło koło zamachowe gospodarki i jedno z najbardziej lukratywnych źródeł dochodów.

Jednakże poczynając od XVI w. rola złocistego trunku zaczęła stopniowo słabnąć, co ostatecznie spowodowało, że przed wybuchem II Wojny Światowej znaleźliśmy się na przed ostatnim miejscu pod względem ilości spożywanego piwa. Natomiast w okresie PRL złocisty napój ponownie wrócił do łask bowiem władze komunistyczne w znacznym stopniu inwestowały w przemysł browarniczy.

Technologia produkcji

Pierwsze piwa znacznie różniły się od tych, które pijemy dzisiaj jednakże generalna metoda pozostaje ta sama. Na początku trunek ten wytwarzano w procesie fermentacji wody i chleba. Metodę tę stopniowo ulepszano i tak Sumeryjczycy produkowali piwo z różnych rodzajów zbóż a Babilończycy urozmaicali je dodając miód, wanilię i przyprawy korzenne. Technikę wyrabiania piwa znacznie ulepszyli Egipcjanie dodając do produkcji drożdży oraz stosując po raz pierwszy metodę klarowania. Celtowie natomiast zmodernizowali proces słodowania piwa odkrywając, że likiery wyrabiane z niektórych zbóż szybciej fermentują i dają większy procent alkoholu. W 1000 roku do piwa zaczęto dodawać chmiel a w XII w. zastosowano tzw. fermentację dolną znacznie poprawiającą jakość piwa. Czasy nowożytne przyniosły nam czeskie odkrycie fermentacji w niskich temperaturach i wreszcie pasteryzację Ludwika Pasteur’a w 1880r.

Dzisiejsze browarnictwo

Aktualnie przemysł browarniczy rozwija się bardzo intensywnie, co zaowocowało niezliczoną ilością piw na całym świecie. Potentatem w tym zakresie pozostają Niderladny, czyli Niemcy, Belgia i Holandia. Piwosze i birofile tworzą stowarzyszenia i kluby wymieniając się doświadczeniami związanymi z piciem tego trunku. Powstają portale internetowe i sklepy zajmujące się tylko tematyką piwa bowiem ostatnimi czasy wzrosło zainteresowanie małymi browarami i tzw. piwami regionalnymi.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Atrakcje Brukseli - pub Delirium
• >> Święta w Danii, czyli taniec, piwo i święta Łucja
• >> Starzenie się społeczeństwa - opublikowano raport
• >> Poznań Motor Show 2012 – relacja

• TAGI:
• birofil
• ,
• browar
• ,
• Historia piwa
• ,
• Karol Wielki
• ,
• kultura piwa
• ,
• pasteryzacja
• ,
• piwa regionalne
• ,
• piwo
• ,
• piwosz
• ,
• piwosze
• ,
• powstanie piwa
• ,
• przemysł piwowarski
 
• KRAJE:
• Cała Europa