Rzecz o Teatrze Okrucieństwa - Antoin Artaud
| 16.09.2011 | Autor: Edyta Ka | [ 0 komentarzy ] |
A. Artaud
Źródło: Abode of Chaos
- Wybierasz się do Francji?
- Zarezerwuj hotel we Francji
- Wynajmij samochód we Francji
- Podobne tematy:
- „Fundacja Europejska” – kolejna inicjatywa Komisji Europejskiej
- "Młodsza" siostra Mona Lisy
- European Day of Languages w Lublinie
- Francja - inne artykuły:
- Wybory parlamentarne w Grecji - co dalej?
- Francuzi zadecydowali - Francois Hollande nowym prezydentem Francji
- Wybory prezydenckie we Francji - pierwsza tura dla Hollande'a
"Jeśli teatr chce odnaleźć swą własną konieczność, musi nam zwrócić wszystko, co jest w miłości, w zbrodni, w wojnie albo w szaleństwie” – pisał A. Artaud w swoim manifeście „Teatr i okrucieństwo".
Antoin Artaud (a właśc. Antoine Marie Joseph Artaud) - francuski pisarz, aktor, teoretyk teatru urodził się w 1896 roku w Marsylii, zmarł w 1948 w Paryżu. W latach 1922 - 1926 należał do zespołu Charlesa Dublina, wiążąc się jednocześnie z ruchem surrealistów, z którego jednak został w 1926 roku usunięty. W drugiej połowie lat 20. zasłynął rolą Mnicha Massieu w głośnym filmie C. Dreyera pt. „Męczeństwo Joanny D’Arc”. W 1927 r. wespół z R. Vitrakiem powołał do życia Teatr im. Alfreda Jarry (głośnego przedstawiciela francuskiej bohemy), a po jego upadku w 1933 r., Teatr Okrucieństwa. Równolegle rozwijał swoje fascynacje teatralne, pisząc awangardowe manifesty, które złożyły się na książkę „Teatr i jego sobowtór”.
Podczas podróży z Meksyku do Francji w 1936 r., w wyniku awantury jaką sprowokował na statku, został zatrzymany i osadzony w zamkniętym szpitalu dla psychicznie i nerwowo chorych, skąd notabene zwolniono go dopiero na dwa lata przed śmiercią.
Choć Artaud nie zdołał w pełni zrealizować swoich wizji teatralnych, to z pewnością należy do grona najbardziej znaczących postaci teatru u progu XX wieku.
W 1935 r. otwierający jedną z najsłynniejszych książek o myśli teatralnej XX w. tekst „Teatr i kultura” udowodnił z jak wielką pasją i zacięciem Artaud sprzeciwiał się oddzielaniu kultury od życia codziennego: „jak gdyby kultura istniała z jednej strony, życie z drugiej; i jak gdyby prawdziwa kultura nie była wyrafinowanym środkiem rozumienia i spełniania życia”. Owej kulturze Panteonu przeciwstawiał chociażby etniczną kulturę Meksyku. Jego dzieło zatytułowane „Teatr i jego sobowtór” zawierało pierwszą niezwykle ekspresyjną wizję teatru, który jako jedyna ze sztuk pozwala na powrót do związku kultury z życiem codziennym.
Opisując swój teatr jako alchemiczny, czy też okrutny, Artaud dążył do tego, aby dane widowisko teatralne wyrywało widza z roli biernego, pasywnego odbiorcy. Poszukiwał sposobów na odzyskanie społecznej i indywidualnej skuteczności poprzez zdefiniowanie i zaspokojenie potrzeb, na które poza teatrem nie potrafi odpowiedzieć żadna inna forma działalności ludzkiej. Poszukiwania owe, w pierwszej kolejności zaprowadziły go do różnych widowisk obrzędowych i rytuałów pogańskich.
Marzył mu się teatr, który by atakował wszystkie zmysły widza, a zarazem odwoływał się do mitów i archetypicznych obrazów.
Idea teatru – choć nie do końca zrealizowana - podejmowana była niemal przez wszystkich artystów teatru drugiej połowy minionego stulecia. To właśnie „święty Artaud” (jak pisał o nim w swej monografii L. Kolankiewicz) stał się inspiratorem poszukiwań stawiających sobie za cel przywrócenie teatrowi jego rytualnego charakteru.
Zachęcam także do zapoznania się z: L. Kolankiewicz, Święty Artaud, Warszawa 1988 oraz z: A. Artaud, Teatr i jego sobowtór, przekł. J. Błoński, Warszawa 1966.
Podczas podróży z Meksyku do Francji w 1936 r., w wyniku awantury jaką sprowokował na statku, został zatrzymany i osadzony w zamkniętym szpitalu dla psychicznie i nerwowo chorych, skąd notabene zwolniono go dopiero na dwa lata przed śmiercią.
Choć Artaud nie zdołał w pełni zrealizować swoich wizji teatralnych, to z pewnością należy do grona najbardziej znaczących postaci teatru u progu XX wieku.
Powrót do źródeł
W 1935 r. otwierający jedną z najsłynniejszych książek o myśli teatralnej XX w. tekst „Teatr i kultura” udowodnił z jak wielką pasją i zacięciem Artaud sprzeciwiał się oddzielaniu kultury od życia codziennego: „jak gdyby kultura istniała z jednej strony, życie z drugiej; i jak gdyby prawdziwa kultura nie była wyrafinowanym środkiem rozumienia i spełniania życia”. Owej kulturze Panteonu przeciwstawiał chociażby etniczną kulturę Meksyku. Jego dzieło zatytułowane „Teatr i jego sobowtór” zawierało pierwszą niezwykle ekspresyjną wizję teatru, który jako jedyna ze sztuk pozwala na powrót do związku kultury z życiem codziennym.
Teatr okrucieństwa, teatr alchemiczny
Opisując swój teatr jako alchemiczny, czy też okrutny, Artaud dążył do tego, aby dane widowisko teatralne wyrywało widza z roli biernego, pasywnego odbiorcy. Poszukiwał sposobów na odzyskanie społecznej i indywidualnej skuteczności poprzez zdefiniowanie i zaspokojenie potrzeb, na które poza teatrem nie potrafi odpowiedzieć żadna inna forma działalności ludzkiej. Poszukiwania owe, w pierwszej kolejności zaprowadziły go do różnych widowisk obrzędowych i rytuałów pogańskich.
Marzył mu się teatr, który by atakował wszystkie zmysły widza, a zarazem odwoływał się do mitów i archetypicznych obrazów.
Idea teatru – choć nie do końca zrealizowana - podejmowana była niemal przez wszystkich artystów teatru drugiej połowy minionego stulecia. To właśnie „święty Artaud” (jak pisał o nim w swej monografii L. Kolankiewicz) stał się inspiratorem poszukiwań stawiających sobie za cel przywrócenie teatrowi jego rytualnego charakteru.
Zachęcam także do zapoznania się z: L. Kolankiewicz, Święty Artaud, Warszawa 1988 oraz z: A. Artaud, Teatr i jego sobowtór, przekł. J. Błoński, Warszawa 1966.
