Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Stereotyp osoby otyłej w Europie - "pączuś" czy "tłuścioch"?

17.09.2011 Autor: Milena Płoszaj[ 0 komentarzy ]
Człowiek otyły. Czy postrzegasz go stereotypowo?

Człowiek otyły. Czy postrzegasz go stereotypowo?
Źródło: Wikimedia Commons

Obecnie młodzież wychowywana jest w kulcie szczupłości, a niestety nieraz i chudości. Telewizja, prasa, Internet zalewają ilością informacji na temat diet oraz zdjęciami wychudzonych modelek.

Obecnie młodzież wychowywana jest w kulcie szczupłości, a niestety nieraz i chudości. Telewizja, prasa, Internet zalewają ilością informacji na temat diet oraz zdjęciami wychudzonych modelek.
Źródło: stock.xchng

Stereotypowe myślenie funkcjonuje w nas podświadomie. Przekonaj się, jak Ty postrzegasz osobę otyłą. Widzisz w niej „tłuściocha” czy ˗ zgodnie z poprawnością polityczną ˗ „pączusia”?

Żyjemy w XXI wieku, w dobie kultu młodości, witalności i szczupłej sylwetki. Niemal na każdym kroku jesteśmy bombardowani reklamami o zaskakująco zniewalających skutkach upiększających, poprawiających wygląd, wyszczuplających, odmładzających. Wygląd jest dziś bowiem elementem niezwykle ważnym, o czym stale usiłują przekonać nas media, świat mody, a nawet psychologowie. Jak zatem w takiej rzeczywistości odnajdują się osoby z zaburzeniami wagi? Jak postrzegani są ludzie otyli, jakie funkcjonują wobec nich stereotypy i czy niepisany obowiązek stosowania poprawności politycznej względem osób otyłych pozwala im czuć się lepiej i bezpieczniej w otaczającym świecie?

Postrzeganie osób otyłych w różnych środowiskach


To, jak osoba otyła jest postrzegana, zależy w dużej mierze od środowiska, w jakim przebywa. Stereotyp to przecież uogólniony zbiór pewnych sądów. W każdej z grup społecznych odbiór osób z nadwagą będzie nieco się różnił, chociaż wiele cech oczywiście pozostanie wspólnych.

Dla małych dzieci waga nie jest istotnym składnikiem osobowości, zresztą podobnie jak kolor skóry czy narodowość. Świadczy to o tym, że stereotypy jeszcze nie utrwaliły się w nich. Postrzegają ludzi indywidualnie, a nie przez pryzmat stereotypu. Mniej więcej od 8 roku życia, od kiedy dzieci wchodzą w okres szkolny, uczą się wielu nowych rzeczy, poznają świat, ich percepcja również się zmienia. Zaczynają widzieć, że grubsi są mniej sprawni, że dużo jedzą. Młodzież dorastająca, dojrzewająca zaczyna także oceniać osoby z nadwagą, zwykle są to oceny pejoratywne i często krzywdzące. Wytyka się „puszystym” ich tuszę, wmawia im się niechlujstwo, zaniedbanie. Zwykle nastoletnie osoby otyłe przebywające w takim gronie nie czują się dobrze, są odtrącane. Obecnie młodzież wychowywana jest w kulcie szczupłości, a niestety nieraz i chudości. Telewizja, prasa, Internet zalewają ilością informacji na temat diet oraz zdjęciami wychudzonych modelek. Młodzi ludzie chłoną to jak gąbka, ich światopogląd bowiem dopiero się kształtuje, hierarchia wartości jest w trakcie budowy, przez co ich sądy często są bardzo kategoryczne, nieprzemyślane, ale stanowczo negatywne na temat osób otyłych, co jest po prostu krzywdzące. Osoby w wieku 25-40 nie są już tak okrutne. Owszem, niekoniecznie popierają taki styl życia, widzą przede wszystkim wady estetyczne, ale nie okazują ich już tak wyraźnie, jak młodzież do 25 roku życia. Dla tej grupy wiekowej liczą się siły witalne, młodość, zadbany, zdrowy wygląd, a osoba otyła taki schemat zaburza, nie wpasowuje się w kanon. Pozostały jeszcze dwie grupy, 41-60 oraz 60+. Pierwsza z nich traktuje nadwagę jako problem głównie zdrowotny i stara się zwalczać jego skutki. Natomiast osoby starsze, tzw. babcie i dziadkowie widzą często w nadwadze zdrowie i tężyznę fizyczną, przez co nie raz przekarmiają swoje wnuki. Wynika to pewnie z tego, że obecni seniorzy to osoby, które w młodości nie żyły w dobrobycie, doświadczyły wojny i znamion komunizmu. Traktują jedzenie jak cenny dar i chcą się nim dzielić z tymi, których najbardziej kochają, czyli z własnymi latoroślami.


Stereotyp osoby otyłej


Ludzie mają skłonność do bezmyślnego odrzucania tego, co obce, stąd też tak częste negatywne i bardzo pochopne opinie na temat osób odmiennych, czy to ze względu na płeć, rasę, religię, czy właśnie wygląd zewnętrzny, a w tym tuszę. Każdy z nas na pewno zna co najmniej kilka osób z nadwagą, ale czy te osoby spełniają kryteria stereotypu? W znakomitej większości na pewno nie, a jednak dany stereotyp istnieje i ma dość mocno ugruntowaną pozycję w sposobie myślenia społeczeństwa. Podejście społeczne wobec osób otyłych pełne jest stereotypów i powierzchownych sądów. Powszechne wydaje się być zakładanie im masek osób leniwych, uległych i głupich. Uważa się, że ludzie z nadwagą nie zwracają uwagi na swój wygląd, ale jednocześnie daje się dostrzec, że osoby takie obdarzone są ogromnym poczuciem humoru, pogody ducha i optymizmem. Często ocenia się je jako samotne oraz posiadające niewielką samokontrolę. Najczęściej jednak osoba otyła postrzegana jest jako ktoś nieatrakcyjny. Gruby, czyli brzydki. A przez taką tezę otyły doświadcza z naszej strony braku akceptacji i odrzucenia. Mamy tendencję do postrzegania osób otyłych przez pryzmat wagi – koncentruje ona całą naszą uwagę, nie pozwalając na to, by dojrzeć inne cechy. Można zatem powiedzieć, że depersonalizujemy osoby z nadwagą. Podobno około 75% społeczeństwa darzy większą sympatią ludzi szczupłych niż tych z nadwagą. Czy mamy ku temu jakieś powody? Absolutnie nie, ale tak działają na nasze postrzeganie stereotypy.

Schematyczne myślenie skrzywia prawdziwy obraz rzeczywistości. Powszechna jest opinia na temat grubych i brzydkich Irlandek. Ten, kto był na Wyspie wie, jak bardzo krzywdząca i niekoniecznie słuszna jest to teza. A czy słyszał ktoś kiedyś porównanie "otyły jak Francuz"? Pewnie, że nie, ponieważ w naszych oczach Francja to kraj wyrafinowanego gustu, dobrych win, smacznych serów i pięknych, szczupłych mieszkańców, zwłaszcza kobiet. Okazuje się jednak, że ten pogląd może być równie prawdziwy jak to, że Ziemia jest w centrum wszechświata. Od kilku lat bowiem Francja walczy ze stale rosnącą otyłością, a statystyki są niestety coraz gorsze.

Poprawność polityczna wobec otyłych



Bycie poprawnym politycznie jest tożsame z byciem taktownym. Nie należy w kontaktach publicznych mówić wszystkiego, co się naprawdę myśli, ponieważ może to urazić czyjeś uczucia. Poprawność polityczna to swego rodzaju ogłada. Można ją porównać do grzeczności na zasadzie analogii – grzeczność w sferze prywatnej może symbolizować poprawność polityczną w sferze publicznej. Drugim zbliżonym pojęciem jest takt. Tym, czym takt jest w stosunku do konkretnej osoby lub konkretnych osób, tym poprawność polityczna jest wobec zbiorowości, w której nie wyróżnia się poszczególnych jednostek. Można zatem uznać, że w pewien sposób ogranicza ona swobodę wypowiedzi. Celem stosowania poprawności politycznej jest to, aby wszelkie słowa o ujemnym ładunku emocjonalnym zastępować słowami wywołującymi pozytywne skojarzenia. Na przykład dla stereotypu osoby otyłej określeniem poprawnym politycznie jest wyraz „puszysty”, z kolei niepoprawnie jest mówić publicznie o „grubasach” czy „tłuściochach”. Jeżeli nie chcemy być posądzeni o dyskryminację osób z nadwagą, powinniśmy unikać wszelkich obraźliwych ocen na ich temat. Istnieje pewna niepisana umowa, która wymaga, aby w publicznych tekstach czy wypowiedziach używać jedynie poprawnych politycznie terminów.

Jak wygląda poprawność polityczna w przypadku stereotypu osoby otyłej? Jak jest manifestowana?



W 2008 roku dziennik „The Times” podał, że wprowadzony zostaje w Anglii zakaz używania słów „otyły” oraz „ćwiczyć”. Zamiast tego należy mówić kolejno „z dużą nadwagą” oraz „aktywny fizycznie”. Powstał w ten sposób swego rodzaju słowniczek pojęć poprawnych politycznie. Osoby otyłe czuły się dotknięte przytoczonymi sformułowaniami, choć wydawałoby się, że są one z gruntu neutralne. Aby uniknąć posądzenia o dyskryminację ludzi z nadwagą trzeba było zacząć stosować się do powyższych wytycznych. Ówczesny przedstawiciel angielskiego ministerstwa zdrowia przyznał, w myśl zasady poprawności politycznej, że określenie „otyły” sprawia, że ludzie czują się nieswojo.

Kolejnym przykładem poprawności politycznej względem problemu otyłości może być słynny ludzik z reklamy firmy Michelin. Dawniej był on pulchną, okrągłą, można powiedzieć otyłą maskotką firmy. Od pewnego czasu występuje jednak w szczupłej wersji. Z pewnością nie był to nieprzemyślany krok, a raczej zgodny z polityczną poprawnością zamysł pracujących w Michelin specjalistów od wizerunku. Z czasów, kiedy ludzik był jeszcze „puszysty”, słynne są obrazki przyrównujące go do otyłych dzieci. Mógł więc być on uważany za prześmiewczy, szydzący z nadwagi, a firma Michelin mogła zacząć być postrzegana jako niepoprawna politycznie, dyskryminująca osoby otyłe. Dla dobrego odbioru marki oraz w imię zasad politycznej poprawności ludzik został odchudzony.

Od kilku lat możemy zaobserwować znaczny wzrost programów telewizyjnych, które może nie promują otyłości, ale pokazują jej ludzką twarz, a osoby otyłe przedstawiane są w nich w sposób pozytywny, przyjazny widzom. Mogę tu wymienić takie programy, jak: „Jak dobrze wyglądać nago”, „Jak się nie ubierać” czy nieemitowany już „Klub kwadransowych grubasów”. Wszystkie one na różny sposób pokazują otyłość, ale jednocześnie łamią stereotyp człowieka otyłego jako zaniedbanego i niechlujnego. Prowadzone są zgodnie z myślą politycznej poprawności.

Poprawność polityczna nie jest forsowana przez jej zwolenników bez powodu, jej celem jest kształtowanie postaw. Chodzi o to, aby unikać niektórych zachowań czy zwrotów w stosunku do osób otyłych, nie postrzegać ich zgodnie z negatywnym stereotypem, ponieważ taka postawa wywołuje konflikty, agresję.

Rola mediów w kształtowaniu stereotypów


Rola mediów jest niezwykle istotna w kształtowaniu stereotypu osoby otyłej. Kult przesadnie szczupłej sylwetki z pewnością nie sprzyja pozytywnemu odbiorowi ludzi z nadwagą. Uważam, że stereotyp ten w dużej mierze podlega manipulacji politycznej. Ludzie atakowani są ciągle i z wielu stron nowinkami na temat walki z otyłością. Nie wszystkie one są uczciwe, to jest już problem etyki. Często reklamy nie informują o skutkach drakońskich diet, nie przekazują treści w sposób obiektywny, prawdziwy, ale manipulują rzeczywistością. „10 kilogramów w 3 dni? Żaden problem!” – takie hasła z pewnością nie są nam obce. Tylko wiedzy na temat skutków ubocznych takich metod odchudzania, ryzyka chorób lub wręcz nieskuteczności ich działania oczywiście brak. Z pewnością wtedy reklama nie byłaby reklamą. Uważam jednak, że należy zachować jakiś stopień przyzwoitości w zachęcaniu nas do walki z otyłością. Myślę, że to właśnie media są głównym motorem manipulującym w kontekście wybranego przeze mnie stereotypu. Jest to niezwykle ryzykowne i może stwarzać zagrożenie zwłaszcza dla ludzi młodych, naiwnych i ślepo podążających za trendami. Już dziś obserwujemy nie tylko ogromny wzrost otyłości, ale i anoreksji wśród nastolatków, a stan ten może się pogarszać, jeśli media nie zmienią swojego podejścia do kwestii otyłości, nie przestaną manipulować.

Stereotypowy obraz ludzi z nadwagą przysparza im wielu trudności w życiu codziennym. Nie tylko są oni odrzucani w zwykłych kontaktach społecznych dnia codziennego, ale także postrzegani jako potencjalnie gorsi, mniej produktywni, a jest to już poważnym problemem. Bardzo dobrym pomysłem okazało się więc stworzenie spektaklu teatralnego w Instytucie Teatralnym o znamiennym tytule „Grubasy”. Jest to pierwsze przedstawienie o ludziach puszystych, łamiące stereotypy i pokazujące ich jako prawdziwych, pełnowartościowych ludzi podobnych do tych szczupłych, mających podobne zainteresowania, pasje, a także i problemy.

W zakresie języka stereotypowy obraz osoby otyłej przedstawia się bardzo różnie, choć w znakomitej większości przykładów jest to jednak obraz negatywny. Pejoratywne określenia są dowodem na to, że jako społeczeństwo nie potrafimy przełamać stereotypów, gdyż są bardzo mocno utrwalone w świadomości. Ponieważ stereotyp tworzymy my sami, być może ulegnie on kiedyś zmianie w kierunku postrzegania pozytywnego. Zależeć to będzie od tego, czy wszyscy i każdy z osobna również taki zwrot myślenia w pozytywnym kierunku wykona.






...

0 osób lubi to

Odsłon: 1280 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Stereotyp osoby otyłej w Europie - "pączuś" czy "tłuścioch"? nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!



Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Milena Płoszaj Milena Płoszaj Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Komisja Europejska: W Brukseli rusza Zielony Tydzień Polityka Nowość Komisja Europejska: W Brukseli rusza Zielony Tydzień

Starzenie się społeczeństwa - opublikowano raport

Europejski Kongres Gospodarczy 2012 dobiegł końca

Julia Tymoszenko - czy można pomóc byłej premier Ukrainy?

Proces Mladicia rozpoczęty

Grecja: fiasko rozmów koalicyjnych. Następne wybory już za miesiąc

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Praca przy kurczakach 08.03.2012 Kraj: Niemcy Miasto: Schüttorf

Praca w Norwegii to spam i przekręt - bartoszmiekowski@interia.pl 05.05.2012 Kraj: Norwegia

MECHANIK ŁODZI - Norwegia 25.04.2012 Kraj: Norwegia

Pomocnik Produkcyjny (Niemcy) 17.05.2012 Kraj: Niemcy Miasto: Bawaria

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

Podstawy księgowości z obsługą programów finansowo - księgowych Organizator: INFOR PL S.A. 01.06.2012 Łódź EFS

Szkolenie e-learning Grafika Komputerowa EITCA CG Organizator: ICS CompLearn 18.05.2012

Podstawy księgowości z obsługą programów finansowo - księgowych Organizator: INFOR PL S.A. 01.06.2012 Warszawa EFS

Kadry i płace z obsługą programów kadrowo-płacowych Organizator: INFOR PL S.A. 01.06.2012 Poznań EFS

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Konkursy dla dziennikarzyKonkurs dla dziennikarzy o nagrodę Unii Europejskiej w dziedzinie zdrowia Paulina Bogacz pisze: Rozpoczęła się czwarta edycja konkursu dla dziennikarzy zajmujących się tematyką >> 09.05.2012 09:13     Konkursy dla dziennikarzy

Samochodem po EuropiePomysły na wycieczki samochodowe po Polsce Jacek Groch pisze: http://traseo.pl, to witryna łącząca możliwości dodawania i wyszukiwania tras >> 07.05.2012 11:11     Samochodem po Europie

KazachstanDostęp do rynku Kazachstanu Piotr Guzowski pisze: Po utworzeniu Unii Celnej Rosji, Białorusi i Kazachstanu we wszystkich tych krajach >> 25.04.2012 12:20     Kazachstan

KazachstanKazachstański import mebli Piotr Guzowski pisze: Meble pochodzące z importu zaspokajają ok. 60 proc. krajowego zapotrzebowania >> 25.04.2012 12:18     Kazachstan

Fundusze EuropejskieKonkurs "DZIEŃ INNY NIŻ WSZYSTKIE" Paulina Bogacz pisze: Wojewódzki Urząd Pracy w Łodzi zaprasza wszystkich mieszkańców >> 18.04.2012 21:26     Fundusze Europejskie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Turcy w Niemczech Turcy w Niemczech Kate: fakt jest taki, ze ten nadmiar Turkow to nic dobrego...

Turcy w Niemczech Kate: Hitler to sie kur... w grobie przewraca:)))

Paszport dla psa - niezbędny gdy... marta: Nie wazne czym jedziesz musisz miec to wszystko co wczesniej napisalam bo przy kontroli...

Paszport dla psa - niezbędny gdy... marta: Po pierwsze na wsieklizne szczepi sie od trzeciego miesiaca wiec nie widze problemu...

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

Warszawa, Polska, 23.05.2012 - 23.05.2012
Wykład otwarty: "State of play ochrony pasażerów w UE"

Warszawa , Polska, 23.05.2012 - 23.05.2012
Debata: Hipotezy dla Europy

Warszawa, Polska, 29.05.2012 - 29.05.2012
"Jak zarządzać prawami własności intelektualnej prowadząc działalność w Chinach"

Barcelona, Hiszpania, 03.06.2012 - 03.06.2012
San Miguel Primavera Sound

Kraków, Cała Europa, 12.06.2012 - 12.06.2012
Konferencja pt. „Tożsamość zawodu Trenera Zarządzania”

więcej wydarzeń >>

-