Akcesja Turcji do UE – krok po kroku

Ogólne informacje o Turcji

Położona w Azji Mniejszej, a jednocześnie odrobinę w Europie (kraina zwana Tracją), Turcja jest krajem najczęściej obieranym jako cel podróży wakacyjnych wśród turystów. Jako swój ustrój obrała republikę parlamentarną, jest zatem krajem demokratycznym (jeden z warunków dołączenia do UE). W 2014 roku mają tam wejść w życie wybory prezydenta w sposób bezpośredni na okres pięcioletni. Turcja dzieli się na prowincje i podprowincje (tur. vilayet i ilçe), graniczy między innymi z Grecją, Gruzją czy Bułgarią.

Kryteria dołączenia do Unii

Jakie wymagania musi spełnić państwo, aby przystąpić do UE? Powinno to być państwo europejskie, szanujące wolności i prawa człowieka, demokratyczne, oparte na pluralizmie, solidarności i sprawiedliwości. Kryteria te można podzielić na 3 grupy:

• geograficzne – państwo europejskie nie jest to warunek niepodważalny
• polityczne – są związane z wartościami zawartymi w artykule 2 Traktatu o Unii Europejskiej, czyli: popieraniem postępu gospodarczego i społecznego, umocnienie gospodarczej spójności, ustanowienie Unii Gospodarczej i Walutowej ze wspólną walutą, realizacją wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, ustanowienie obywatelstwa UE, zagwarantowanie swobód europejskich, pełne przyjęcie dorobku wspólnotowego
• ekonomiczne – zwane inaczej kryteriami kopenhaskimi – sprawna gospodarka rynkowa, sprostanie konkurencji wewnątrz UE

Co ponadto jest istotne? Po stronie unijnej musi być zdolność do przyjęcia nowych członków. A przecież aktualny kryzys gospodarczy nie nastraja optymistycznie. Co więcej – państwa członkowskie częściowo straciły euroentuzjazm i chęć do poszerzania Unii Europejskiej.

Jak wyglądała historia UE – Turcja?

Wniosek akcesyjny Turcja złożyła już w 1987 roku, więc dość długi okres minął od tego zdarzenia. Później jednak szczyt luksemburski z 1997 r. zablokował możliwość akcesji dla Turcji, co zostało następnie unieważnione postanowieniami z 1999 roku ze szczytu helsińskiego Rady Europejskiej. Powstają liczne kontrowersje na temat dołączenia Turcji do Unii Europejskiej, kraju w końcu bardziej arabskiego niż europejskiego. Negocjacje rozpoczęły się dopiero w 2005 r., ale w tym czasie zamknięto zaledwie 1 obszar negocjacyjny (dla porównania Chorwacji udało zamknąć się wszystkie obszary negocjacyjne), a otwarto mniej niż połowę obszarów.

Głosy sprzeciwu

Na czym bazują wypowiedzi nieprzychylne dla akcesji Turcji do Unii?

• tylko 3% powierzchni kraju znajduje się na kontynencie europejskim – a to jedno z kryteriów dołączenia do UE,
• graniczy z krajami silnie islamskimi – Iranem, Irakiem i Syrią – obawa przed „wolną drogą” dla terrorystów do Europy Zachodniej,
• zaniepokojenie migracją, a tym samym możliwość utraty miejsc pracy dla obywateli państw członkowskich,
• różnice w mentalności między Turkami a Europejczykami – co wydaje się jednak powodem, który można zminimalizować przez odpowiednie programy kulturowe i pogłębianie świadomości dla odmienności kulturowych.

Kto się zdecydowanie sprzeciwia akcesji? Francja i Niemcy wolą Turcję jako uprzywilejowanego partnera niż kraj o pełnym członkostwie w Unii. Przedstawiciele tureccy odrzucają taką ofertę, tłumacząc, że nawet nie ma definicji takiej ewentualnej instytucji. Także Cypr jest przeciwko poszerzeniu Unii Europejskiej o Turcję – Turcja nie chce zaakceptować przewodnictwa Radzie UE przez Cypr. Cała ta sytuacja wynika z podziału wyspy przez inwazję turecką w 1974 roku, przez co Turcja nie uznaje Cypru jako państwa – według niej jest Południowy Cypr i Turecka Republika Cypru Północnego. Wydaje się zatem, że tutaj konflikt będzie najsilniejszy.

Kto popiera akcesję Turcji?

Akcesję Turcji do UE z pewnością popiera Polska – podobnie jak Turcja nasz kraj wie doskonale, co znaczą uprzedzenia i jak wielką siłę mogą mieć w dążeniu do obranych celów. Przychylna jest także Hiszpania, Portugalia, Wielka Brytania czy Szwecja.

Na jakim etapie jest teraz akcesja Turcji?

Obecny kryzys gospodarczy w Unii Europejskiej nie zachęca do rozszerzeń i to nie tylko Europejczyków! To społeczeństwo tureckie nie jest do końca przekonane, czy wobec takiego rozwoju sytuacji i mając dobrze prosperującą gospodarkę (16. gospodarka świata) warto wstępować teraz do UE. Można rozumieć także zniecierpliwienie Turków zaistniałą sytuacją, gdy od lat Unia nie ma wypracowanego stanowiska w kwestii jej dołączenia i wyraźnie widać w niektórych państwach członkowskich niechęć do przyjęcia Turcji w szeregi unijne. Z pewnością akcesja nie nastąpi szybko, ponieważ negocjacje akcesyjne posuwają się bardzo powoli. Można tylko liczyć na dobrą wolę obu stron w tej materii.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Europejski Plan Odbudowy Gospodarczej - bliżej wyjścia z kryzysu?
• >> Strategia Europa 2020 - priorytety przewodnie
• >> Komisja Europejska: W Brukseli rusza Zielony Tydzień
• >> Odnowiona strategia lizbońska - konieczne zmiany?

• TAGI:
• akcesja turcji do UE
• ,
• demokracja
• ,
• euroentuzjazm
• ,
• kontrowersje
• ,
• kraje islamskie
• ,
• kryteria kopenhaskie
• ,
• kryzys gospodarczy
• ,
• migracja
• ,
• różnice w mentalności
• ,
• turystów
• ,
• Turystyka
• ,
• Unia Gospodarcza i Walutowa
• ,
• utrata miejsc pracy
• ,
• wniosek akcesyjny
 
• KRAJE:
• Unia Europejska