Włochy – kraina wulkanów południowej Europy

Współrzędne geograficzne Włoch stanowią idyllę dla erupcji wulkanicznych

Silny wulkanizm Włoch wynika z ich położenia – kraj leży w basenie morza Śródziemnego, blisko granicy dwóch płyt tektonicznych - eurazjatyckiej i afrykańskiej. Magma, która wydostaje się z włoskich wulkanów jest więc wynikiem silnej subdukcji – nachodzenia jednej płyty tektonicznej na drugą. Aktywność wulkaniczna zmieniała się na przestrzeni czasu, co doprowadziło do wprowadzenia podziału wulkanów na czynne, drzemiące i wygasłe. We Włoszech znajdują się 3 czynne wulkany, 12 wulkanów drzemiących oraz 3 wulkany, których potencjalna aktywność stoi pod znakiem zapytania.

Włochy – wulkany aktywne

Etna - najwyższy i największy w Europie stożek wulkaniczny to typowy stratowulkan, który wyrzuca materiał piroklastyczny naprzemiennie z magmą. Etna osiąga wysokość 3340 m.n.p.m i może pochwalić się bardzo intensywną oraz długą aktywnością. Posiada na koncie 80 dużych erupcji. Pierwsza miała miejsce już w V wieku n.e, ostatnia zaledwie kilka tygodni temu – 1 sierpnia 2011 roku. Pomimo niebezpieczeństwa, jakie niesie ze sobą aktywny wulkan, dolne stoki Etny są gęsto zaludnione - wypełniają je sady, winnice i pola uprawne. Co przyciąga tak duże ilości ludzi na zagrażające życiu tereny? Bardzo żyzne gleby wulkaniczne, które stanowią idealną perspektywę dla rolników. W odległości zaledwie 60 km od wulkanu leży malownicza wioska Randazzo – zbudowana w całości z lawy wulkanicznej. Arabowie nazywali Etnę ”Górą Ognia”, według naukowców termin może pochodzić od fenicjańskiego ”attuna” (dosłownie - ”piec”). Jednak najpopularniejsze określenie wulkan ten zawdzięcza Włochom. Mieszkańcy Półwyspu oraz Sycylii nazywają Etnę ”Mongibello”.

Stromboli – położony na terenie Archipelagu Wysp Liparyjskich wznosi się na wysokość 962 m.n.p.m. Co ciekawe, podwodna część wulkanu osiąga głębokość około 2300 m.p.p.m. i czyni Stromboli niemal równym Etnie. Ze stożka tego stratowulkanu nieustannie wznosi się stróżka dymu, choć jego ostatni mocny wybuch miał miejsce prawie 70 lat temu. Erupcje Stromboli często występują w postaci seryjnej – wyrzucają w powietrze materiał co 10-12 minut i nie powodują silnych szkód. Stromboli pojawiło się w powieści Juliusza Verne'a ”Podróż do wnętrza Ziemi” jako miejsce, w którym kończy się tytułowa wyprawa.

Wezuwiusz – niewątpliwie najpopularniejszy wulkan na kontynencie europejskim. Swoje zainteresowanie zawdzięcza tragicznej w skutki erupcji, która 24 sierpnia 79 roku całkowicie przykryła trzy miasta starożytnego Rzymu – Pompeje, Herakulum i Stabie. Położony nad Zatoką Neapolitańską sięga wysokości 1281 m.n.p.m. i jest zaliczany do jednego z pięciu najbardziej niebezpiecznych wulkanów świata. Jego wiek określa się na około 200 tys. lat. Ten najbardziej kontrowersyjny i tajemniczy wulkan Europy po raz ostatni dał o sobie znać w 1944 roku. Pomimo długiej i niszczycielskiej historii, Wezuwiusz stanowi niebywałą oazę dla wielu gatunków roślin i zwierząt. Z tego powodu stoki wulkanu znajdują się pod kompleksową ochroną jako park narodowy, który nie tylko zapewnia przetrwanie żyjącym tam gatunkom flory i fauny, ale również jest źródłem unikatowych w skali Europy form geologicznych oraz miejscem prac archeologicznych.

Drzemka wulkaniczna

Włochy charakteryzuje rekordowa liczba wulkanów określanych jako drzemiące, których ostatnią aktywność zaobserwowano w czasach starożytnych. Z całej uśpionej dwunastki warto zwrócić uwagę na kilka wulkanów i związane z nimi ciekawostki. Vulcano to mała wyspa Archipelagu Wysp Liparyjskich, zbudowana z trzech nakładających się na siebie centrów wulkanicznych. Położone na południu wyspy stratowulkany utworzyły kalderę – zapadły stożek wulkaniczny. Starożytni Grecy i Rzymianie wiązali wyspę z mitologicznymi bóstwami oraz odkryli znajdujące się na na jej terenie pokłady siarki.

Położony na dnie morza Tyrreńskiego wulkan Marsili stanowi dużą zagadkę dla naukowców. Marsili nie posiada na koncie żadnych erupcji, jednak według badań jest to wulkan bardzo aktywny, który w każdej chwili może wybuchnąć, powodując tsunami z siłą rażenia sięgającą wybrzeży Kampanii, Kalabrii i Sycylii. Wulkany Vulture i Roccamonfina to kolejne dwa przykłady, których potencjalna aktywność stanowi dla badaczy dużą zagadkę.

Włochy - kraina wulkanów południowej Europy

Włochy to piąte najchętniej odwiedzane przez turystów miejsce na Ziemi. Obok bogatej historii sięgającej czasów starożytnych, kraj ten imponuje wspaniałością widoków, smakiem wyśmienitego jedzenia i niebywałą radością życia. Do niezliczonej kolekcji włoskich atrybutów warto dodać jeszcze jeden element - jest to drugie po Islandii państwo w Europie, na terenie którego znajdują się aktywne wulkany. Ich nieprzewidywalność wzbudza nie mniejsze zainteresowanie niż inne walory przyrodnicze półwyspu.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Wyspa Réunion - europejska enklawa na Oceanie Indyjskim
• >> Czy zbliża się przebudzenie Wezuwiusza?
• >> Bez spodni i z dowodem do włoskiej restauracji
• >> Włochy: będą przepisy zabraniające zbliżania się statków wycieczkowych do wysp

• TAGI:
• erupcja
• ,
• Etna
• ,
• gleby
• ,
• kaldera
• ,
• lawa
• ,
• magma
• ,
• płyty tektoniczne
• ,
• pompeje
• ,
• Roccamonfina
• ,
• stratowulkan
• ,
• Stromboli
• ,
• subdukcja
• ,
• Wezuwiusz
• ,
• wulkan
• ,
• wulkanizm
• ,
• wulkany aktywne
• ,
• wulkany drzemiące
• ,
• wulkany we Włoszech
• ,
• wybuch wulkanu
• ,
• Wyspy Liparyjskie
 
• KRAJE:
• Włochy