Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Edda Poetycka - dziedzictwo islandzkiej literatury

27.06.2011 Autor: Agata Koim[ 0 komentarzy ]
Edda Poetycka jest ważnym świadectwem nordyckiej mitologii, której wpływ na europejską kulturę jest do dziś widoczny. Przykładowo w językach z grupy germańskiej nazwa piątku pochodzi o imienia bogini Freyji.

Edda Poetycka jest ważnym świadectwem nordyckiej mitologii, której wpływ na europejską kulturę jest do dziś widoczny. Przykładowo w językach z grupy germańskiej nazwa piątku pochodzi o imienia bogini Freyji.
Źródło: Wikipedia

Edda Poetycka to jedno z najstarszych dzieł literatury staroislandzkiej, a jednocześnie główne pisane źródło wiedzy o nordyckiej mitologii i kulturze.

Czym jest Edda Poetycka?


Edda Poetycka, zwana też Eddą Starszą albo Eddą Sæmundra, jest zbiorem pieśni staronordyckich.
Ich odkrycie zawdzięczamy biskupowi Brynjolfurowi Sveinssonowi, który znalazł zbiór 30 tekstów, znany później jako Codex Regius. Sveinsson zauważył, że utwory te są bardzo podobne do treści zawartych w Eddzie Prozatorskiej, napisanej przez wybitnego islandzkiego uczonego Snorriego Sturlussona. Stanowiła ona pierwszą część podręcznika poetyki i zatytułowana była Gyliaginning. Sturlusson zapisał w niej informacje na temat mitologii nordyckiej. Z racji wyżej wspomnianego podobieństwa biskup stwierdził, że znalezione teksty muszą być starszą wersją tego, co zawarto w Eddzie Młodszej. Według biskupa teksty Eddy Poetyckiej musiały zostać zebrane przez Sæmundra Sigfússona, islandzkiego uczonego i duchownego, który miał posiadać tak rozległą wiedzę, że przypisywano jej czarnoksięskie pochodzenie.

Edda Poetycka jako utwór literacki


Edda jest napisana w całości wierszem, niemniej jednak znajduje się w niej wiele rozległych wstawek prozatorskich. Nie wiadomo, czy dodali je autorzy czy są one starsze niż część poetycka. Twórcy tekstów pozostają anonimowi. Przypuszcza się, że najstarsze utwory zostały napisane przez norweskich autorów. Dalsze pisali Islandczycy, którzy słynęli z dużej liczby wybitnych skaldów i historiografów.
Edda posiada trzy rodzaje metrume: fornyrdislag, ljódaháttr i málaháttr. Napisana jest językiem synkopowym, co pozwala przypuszczać, że pierwsze teksty być może zaczęły powstawać już od ok. 600 roku. Problem datacji wywoływał wiele sporów, trudno jest jednoznacznie ocenić czas powstania tekstów.
Istnieje wiele teorii co do etymologii nazwy. We wstępie do polskiego tłumaczenia, wydanego przez Ossolineum, podano trzy najbardziej prawdopodobnej hipotezy. Według pierwszej tytuł wywodzi się od Oddi – szkoły założonej przez Sæmundra Sigfússona, odziedziczonej przez jego wnuka. Stanowiła ona centrum życia politycznego i kulturalnego. Uczono w niej różnych mnemotechnik, które miały pomóc w zapamiętaniu ogromnego materiału tradycji ustnej. Sturluson trafił do niej w wieku lat trzech. Inna hipoteza wywodzi słowo Edda od islandzkiego odr oznaczającego twórczość i poezję, a w wersji przymiotnikowej szalonego. Jeszcze inni uważają, że genezy należy szukać w imieniu jednej z bohaterek tekstów – ubogiej kmiotki Eddy, którą odwiedził bóg Rig i zapewnił jej bardzo liczny ród. Jej imię znaczy "prababka", nazywana była Pierwszą Matką.

Co zawiera Edda Poetycka?


Pieśni zawarte w Eddzie można podzielić na dwie grupy tematyczne. Pierwsza z nich to utwory o bogach. Znajdują się się tam m.in.:
  • Völuspá zawiera monolog wieszczki Wölwy, która opowiada Odynowi o stworzeniu świata, początku istnienia bogów, olbrzymów i innych istot, złotym wieku, kłótniach między bogami a olbrzymami, przygotowaniach do Ragnaröku. To ten tekst daje najbogatszy obraz mitologii nordyckiej.
  • Hávamá, czyli Pieśń Najwyższego skupia się na postaci boga mądrości Odyna. Pierwsze cztery utwory zawierają pouczenia i sentencje Odyna – rzucają one wiele światła na warunki życia, zwyczaje i problemy północnych Germanów. Piąta i szósta część skupia się na działaniach, które podjął Odyn w celu uzyskania wiedzy oraz mocach, które dzięki temu otrzymał.
  • Rígsþula opowiada o początkach porządku społecznego i utworzeniu się hierarchii, a także o genezie urzędu królewskiego, jako pochodzącego od bogów. Ponadto utwór ten zawiera opowieści o przygodach karłów, olbrzymów i bogów.
Drugą grupą tematyczną są pieśni o bohaterach i ich wyczynach. W dużej mierze czerpią one z autentycznych wydarzeń historycznych, takich jak: wędrówki ludów, powstawanie nowych państw czy wielkie bitwy.

Znaczenie Eddy


Edda Poetycka wraz z późniejszą Eddą Prozaicką są właściwie jedynymi pisanymi źródłami naszej wiedzy o nordyckich wierzeniach i kulturze. Wyłania się z niej ciekawy obraz bogów, którzy są bardzo podobni do ludzi – posiadają takie same słabości, często posługują się podstępem, oszustwem albo sprytem. Nie są ani wiecznie młodzi, ani nieśmiertelni, ani wszechmocni – swoje nadnaturalne moce muszą zdobywać, często kosztem jakiegoś poświęcenia. Najbardziej znanym przykładem jest bóg Odyn, który zdobycie ogromnej wiedzy okupił utratą oka oraz zawiśnięciem przez okres 9 dni na świętym drzewie Yggdrasil, które stanowiło oś świata. Z Eddy wyłania się też wiara w reinkarnację oraz bardzo silny fatalizm – północni Germanie wierzyli w przeznaczenie, którego żadną drogą nie da się uniknąć, stąd jedynym wyjściem była akceptacja i przygotowanie na jego nadejście. Przyszłość rysowała się w ponurych barwach – istnienie świata miał zakończyć Ragnarök, czyli kosmiczna zagłada wszystkiego. Edda jednak dawała nadzieję na to, że po tej katastrofie nastąpi odrodzenie. Miedzy innymi ten fakt skłaniał badaczy do twierdzenia, że obraz nordyckich wierzeń został w Eddzie zniekształcony przez wpływy chrześcijańskie. Pierwotna mitologia miała bowiem być o wiele bardziej ponura i nie przewidywać niczego po końcu świata. Postacią nie pasującą do panteonu bogów jest Baldr – młody bóg, kochany przez wszystkich i jako jedyny nie posiadający żadnej skazy. Według niektórych na ukształtowanie się jego wpływ miała postać Chrystusa.
Edda daje także wyobrażenie o wartościach wyznawanych przez ludy nordyckie. Były nimi przede wszystkim odwaga, waleczność, niezłomność, hart ducha. Odznaczali się nimi nie tylko mężczyźni, ale i kobiety. Niezwykłą rolę odgrywał ród, wobec którego obowiązywała bezwzględna lojalność, co często pociągało za sobą obowiązek pomsty krwi. Popularną formą przymierza między ludźmi było zawieranie braterstwa krwi.

...

Odsłon: 4869 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Edda Poetycka - dziedzictwo islandzkiej literatury nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!


Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Agata Koim Agata Koim Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Mechanik samochodowy 30.09.2019 Kraj: Holandia

Pielęgniarka - Praca w Holandii 30.09.2019 Kraj: Holandia

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Kijów - metro, pociąg i nie tylko Kijów - metro, pociąg i nie tylko Takwdzpj: , https://sketimsnowic.site123.me/blog/nagpuri-video-mp4-mp3-download nagpuri_video_mp4_mp3_download,...

Boże Narodzenie w Szwecji ablahabla: xd

Praca w Austrii - umowa, urlop, wynagrodzenie... Teresa Kruczek: Mój mąż pracuje od sierpnia. Czy należy się mu 13i14 w firmie teampool?

Absurdalne przepisy w Unii Europejskiej... mateu: mit dwutlenku węgla obalony lata temu. poczytać o wielkich roślinach, dinozaurach...

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy