Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Konflikt cypryski cz. II

18.12.2010 Autor: Marta Małota[ 0 komentarzy ]
Zamek w Kyrenii, obecnie w tureckiej części wyspy

Zamek w Kyrenii, obecnie w tureckiej części wyspy
Źródło: Wikimedia Commons

Konflikt cypryjski - podział wyspy na część grecką i turecką

Konflikt cypryjski - podział wyspy na część grecką i turecką
Źródło: Wikimedia Commons

Konflikt cypryjski pomiędzy greckimi i tureckimi mieszkańcami wyspy, toczy się już od wielu lat. Pomimo licznych prób rozwiązania sporu, nie widać jak na razie możliwości jego zakończenia.

Podział wyspy


Niepodległość zamiast przynieść zakończenie konfliktu, jeszcze bardziej go zaostrzyła. Cały czas toczyły się walki pomiędzy EOKA i VOLKAN-em. W 1963 roku Makarios podjął próbę zmiany konstytucji i pozbawienia Turków przyznanym im praw. Zaostrzyło to konflikt jeszcze bardziej. Wielka Brytania mająca konstytucyjne prawo do interwencji w razie zagrożenia pokoju, wymusiła zawieszenie broni. Ustanowiona została tzw. zielona linia, która podzieliła wyspę na dwie części. W tym samym roku Rada Bezpieczeństwa ONZ zdecydowała się na wysłanie na wyspę sił pokojowych – UNFICYP, które stacjonują tam do dziś. Wiele zmienił przewrót wojskowy, który miał miejsce w Grecji w 1967 roku. Makarios podejrzewał rządzącą wtedy juntę wojskową o porozumiewanie się w sprawie wyspy z Turcją za jego plecami.

Konflikt cypryjski i jego przebieg


Konflikt na linii Nikozja – Ateny zaostrzał się. Rząd grecki doprowadził do zamachu stanu i obalenia Makariosa 2 lipca 1974 roku. Nowym prezydentem został Nikos Sampson. W reakcji na przewrót, Turcja przeprowadziła 20 lipca inwazję na wyspę. Rząd grecki nie mógł na to zareagować ze względu na naciski ze strony Stanów Zjednoczonych, które oświadczyły, że każda agresja przeciw Turcji pociągnie za sobą amerykańska reakcję zbrojną. Sprawa była wyjątkowo skomplikowana ze względu na to, że zarówno Turcja jak i Grecja były członkami NATO. Jednak USA zdecydowały się poprzeć Turcją, która ze względów strategicznych była ważniejszym sojusznikiem. Spowodowało to wycofanie się Grecji z wojskowych struktur sojuszu. 22 sierpnia uzgodniono zawieszenie broni. Sampson zrezygnował ze stanowiska, na którym zastąpił go Glakos Klerides. 12 sierpnia Turcja wysunęła żądanie podziału wyspy, zgodnie z konkurencyjną wobec enosis, ideą taksim. Wywołało to gwałtowny sprzeciw Greków i wznowienie walk. W ciągu dwóch dni Turcy podbili jedną trzecia terytorium wyspy. 13 sierpnia ponownie podpisano zawieszenie broni, na mocy którego podzielono wyspę wzdłuż tzw. linii Attyli.
W grudniu 1974 roku na wyspę powrócił Makarios i objął ponownie fotel prezydenta. Od 1974 roku trwały również negocjacje turecko-greckie, ale nie przyniosły one żadnych rezultatów. 15 sierpnia 1983 roku północna część wyspy, okupowana przez Turcję, ogłosiła niepodległość pod nazwą Tureckiej Republiki Cypru Północnego. Na czele państwa stanął Rauf Denktasz. Do dziś stacjonują tam wojska turecki. Ogłoszenie niepodległości zostało potępione przez Radę Bezpieczeństwa ONZ

Skutki inwazji tureckiej i podziału wyspy


Okupacja turecka objęła 36% powierzchni wyspy, na której znajduje się 70% bogactw naturalnych, w tym głównie złoża miedzi i chromu. Jednak inwazja i późniejszy podział najbardziej dotknął zwykłych mieszkańców. W 1981 roku powstał Komitet Osób Zaginionych, który zajmuje się poszukiwaniem jakichkolwiek śladów po 1500 zaginionych w czasie inwazji tureckiej. Wielkim problem stała się również sprawa uchodźców greckich z północnej części wyspy. Ok. 180 tysięcy ludzi zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów i przeniesienia się na południe. Nie otrzymali oni żadnych odszkodowań, a ich ewentualny powrót na dawne ziemie jest jednym z istotniejszych problemów uniemożliwiających porozumienie między dwoma częściami państwa. Problem jest również kolonizacja turecka, której rozmiary szacuje się na 115 tys. osób. Zniszczone zostały również liczne zabytki znajdujące się na północy. Podział przyniósł negatywne skutki gospodarcze. W latach siedemdziesiątych Cypr był bardzo prężnie rozwijającym się państwem, pomimo konfliktów wewnętrznych. Duże znaczenie miała turystyka, która przynosiła państwu bardzo duże zyski. Podział wyspy zahamował rozwój gospodarczy. Republice Cypryjskiej, w dużej mierze dzięki wsparciu Zachodu, udało się podnieść i dziś jest jedną z bardziej rozwiniętych gospodarek, o wysokim PKB per capita. Cypr Północny jest natomiast zacofany i izolowany przez społeczność międzynarodową. Utrzymuje kontakty tylko z Turcją, która de facto finansuje utrzymanie tego quasi państwa.

Próby porozumienia


Od podziału wyspy, cały czas podejmowane są próby porozumienia. Jednak nie ma większych widocznych wyników tych rozmów. Wiele zależy od aktualnych nastrojów politycznych wśród społeczeństwa i elit rządzących, zarówno na Cyprze jak i w Turcji. Zawarte zostały pewne porozumienia dotyczące wymiany informacji na temat osób zaginionych. W lipcu 1997 roku Rauf Denktasz i Glafcos Clerides podpisali porozumienie o wymianie tych informacji. Na mocy tego porozumienia powołani zostali specjalni przedstawiciele ds. informacji. W 2000 roku Republika Cypryjska przedstawiła oficjalną listę osób zaginionych, to samo zrobił w 2003 roku rząd Cypru Północnego, przedstawiając listę tureckich zaginionych. Brak jest jednak jakiegokolwiek porozumienia politycznego. Ostatnim proponowanym kompleksowym rozwiązaniem był Plan Annana. Zakładał on zjednoczenie wyspy w postaci związku państw. Na jego czele miałaby stać Rada Prezydencka z rotacyjnie wybieranym prezydentem. Pełniła by ona funkcje rządu, wybieranego przez Parlament, który składać się miał z Izby Deputowanych i Senatu. Plan ten został poddany pod głosowanie w referendum w obu częściach wyspy w kwietniu 2004 roku. 65 % mieszkańców części tureckiej opowiedziało się „za”, natomiast nie został on przyjęty w greckiej części, gdzie aż 75% mieszkańców było przeciw. Od czasu odrzucenia Planu Annana nie zostały zrobione żadne kroki w celu doprowadzenia do zjednoczenia wyspy. Wydaje się dziś to być bardzo odległe i w tej sytuacji mało realne.

Konflikt cypryjski a UE


Cypr stał się członkiem Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku. Wobec wspomnianego wcześniej niepowodzenia w sprawie zjednoczenia, do UE przystąpiła tylko Republika Cypryjska. Faktyczny podział wyspy spowodował wiele wątpliwości formalno- prawnych. Rząd Republiki Cypryjskiej nie uznał odłączenia się północnej części wyspy. Uznaje on, że na tych terenach ma miejsce okupacja turecka. Nie zmienione zostały zapisy z konstytucji z 1960 roku o jedności wyspy. W związku z tym do UE przyjęty został cały Cypr, jednak spod jurysdykcji wyłączone są tereny, uznane za znajdujące się pod okupacją turecką.

Zapraszamy do zapoznania się z pierwszą częścią artykułu: Konflikt cypryjski cz. I

...

Odsłon: 8110 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Konflikt cypryski cz. II nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!


Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Marta Małota Marta Małota Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Szef Kuchni - Praca w Anglii 29.05.2019 Kraj: Wielka Brytania

Pielęgniarka - Praca w Niemczech 29.05.2019 Kraj: Niemcy

Elektryk budowlyny, Niemcy 12.06.2019 Kraj: Niemcy Miasto: Bielefeld

Dentysta 29.05.2019 Kraj: Wielka Brytania

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Boże Narodzenie w Szwecji Boże Narodzenie w Szwecji ablahabla: xd

Praca w Austrii - umowa, urlop, wynagrodzenie... Teresa Kruczek: Mój mąż pracuje od sierpnia. Czy należy się mu 13i14 w firmie teampool?

Absurdalne przepisy w Unii Europejskiej... mateu: mit dwutlenku węgla obalony lata temu. poczytać o wielkich roślinach, dinozaurach...

Promocja Portugalii na Web Summit... Wojtek Kyzik: swietne!

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy