Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Naddniestrze – europejskie quasi państwo cz. 1

19.11.2010 Autor: Leszek Drozdalski[ 0 komentarzy ]
Przedwojenne zdjęcie stolicy Naddniestrza Tyraspola

Przedwojenne zdjęcie stolicy Naddniestrza Tyraspola
Źródło: Wikipedia Commons

Naddniestrze (kolor żółty)

Naddniestrze (kolor żółty)
Źródło: Wikipedia Commons

Naddniestrzańska Republika Mołdawska jest częścią Mołdawii, ale posiada niemal wszystkie atrybuty państwowości. Ciekawa jest zarówno historia, jak teraźniejszość tego regionu.

Naddniestrze (inne nazwy: Transdniestrze, Transnistria) to region historyczny położony na lewym brzegu Dniestru, ograniczony od wschodu rzeką Bug, a od południa Morzem Czarnym. Obecnie tę nazwę utożsamia się z separatystyczną Naddniestrzańską Republiką Mołdawską, czyli pasem ziemi o długości ok. 200 km i średniej szerokości ok. 20 km, która stanowi zaledwie fragment historycznego terytorium. Formalnie Naddniestrze stanowi część Mołdawii, ale w praktyce od niemal 20 lat jest od niej niezależne.
Burzliwa jest historia naddniestrzańskich ziem. Na przestrzeni wieków władzę tutaj sprawowali: Rusini, Pieczyngowie, Tatarzy ze Złotej Ordy, Polacy wraz z Litwinami oraz Turcy. Ogromny wpływ na nowożytną historię Naddniestrza wywarli Rosjanie. W 1792 roku przyłączono ten region do carskiej Rosji. Wówczas nad Dniestrem zaczęli osiedlać się osadnicy reprezentujący różne nacje – byli to Rosjanie, Ukraińcy, Rumuni i Niemcy. Taka różnorodność wpływów sprawiła, że obszar ten stał się wielkim tyglem kulturowym, którym pozostaje zresztą do dzisiaj.

Sowieci w Naddniestrzu


Po pierwszej wojnie światowej niemal całe Naddniestrze zostało przyłączone do radzieckiej Ukrainy, a wraz z nią w 1922 roku wcielone do Związku Radzieckiego. Dwa lata później, w ramach Ukraińskiej Republiki wydzielono Mołdawską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką (MASRR), której granice są prawie tożsame z granicami współczesnego quasi państwa. Był to celowy zabieg Stalina, który chciał w ten sposób stworzyć przyczółek dla późniejszego włączenia Besarabii (należącej wówczas do Rumunii) do Związku Radzieckiego. Hasło „zjednoczenia podzielonego sztucznymi granicami narodu mołdawskiego” miało służyć legitymizacji dalszych podbojów Armii Czerwonej. Sowieci stworzyli więcej tego typu przyczółków, a wiele administracyjnych decyzji Stalina po dziś dzień stanowi zarzewie konfliktów w Europie i w Azji (Abchazja, Osetia Południowa, Górski Karabach i inne).

II wojna światowa


Plany Stalina zostały zrealizowane dzięki paktowi Ribbentrop-Mołotow, na mocy którego Rumunia znalazła się w radzieckiej strefie wpływów. W 1940 roku Besarabia została wcielona do Kraju Rad. Przyłączono ją do Naddniestrza tworząc Mołdawską SRR. Współcześni naddniestrzańscy separatyści uważają tę decyzję Stalina za zbrodniczą. Ich zdaniem, była ona motywowana imperialnymi dążeniami dyktatora i doprowadziła do sztucznego połączenia nie mołdawskiego Naddniestrza z Mołdawią.
W sowieckich założeniach Naddniestrze miało być ośrodkiem przemysłowym, a Mołdawia krajem rolniczym. Spowodowało to, iż w 1990 roku region naddniestrzański, który stanowił zaledwie 1/10 jednostki administracyjnej, wytwarzał aż 40% PKB i 90% energii elektrycznej całej republiki. Naddniestrzański dobrobyt był jedną z przyczyn tamtejszego separatyzmu.

Rozpad Związku Radzieckiego


Kiedy Związek Radziecki chylił się ku upadkowi ok. 2/3 ludności Naddniestrza stanowili Ukraińcy i Rosjanie. Na miejscu obecna była również 14 Armia Sowiecka, która sprawowała pieczę nad ogromnym arsenałem tam zgromadzonym. W okresie pierestrojki wśród nomenklatury Mołdawskiej SRR dokonał się rozłam. Mołdawscy nacjonaliści opowiedzieli się za wprowadzeniem rumuńskiego jako jedynego oficjalnego języka republiki (większość mieszkańców Naddniestrza nie mówiła po rumuńsku) i odłączeniem się od ZSRR. Natomiast po drugiej stronie Dniestru, inspirowana przez Kreml, zawiązała się opozycyjna władza na czele z Igorem Smirnowem. We wrześniu 1990 roku Naddniestrze proklamowało niepodległość (Mołdawia była wówczas jeszcze częścią ZSRR), a rok później zgłosiło swój akces do Związku Radzieckiego. Tamtejszym dygnitarzom, którzy przeczuwali rychły rozpad sowieckiego imperium, nie na rękę było pozostawanie w związku z resztą terytorium Mołdawskiej SRR, która była regionem ubogim. Pomiędzy opozycyjnymi ośrodkami władzy wybuchł konflikt zbrojny, w który czynnie włączyła się Rosja. W 1992 roku 14 armia pod dowództwem generała Lebieda zmusiła skonfliktowane strony do zawieszenia broni. Rosyjskie wojska (tzw. Mirotworcy) nadal stacjonują w Naddniestrzu. Ich obecność z jednej strony gwarantuje pokój, z drugiej zaś nie pozwala na definitywne rozwiązanie konfliktu.
W drugiej części artykułu opiszę aktualną sytuację Naddniestrza i postaram się przedstawić perspektywy rozwiązania konfliktu.

Źródła:
L. Bazylow, P. Wieczorkiewicz, „Historia Rosji”, 2005.
M. Zarembska, „Rumunia”, 2004.
http://histmag.org/



...

Odsłon: 6139 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Naddniestrze – europejskie quasi państwo cz. 1 nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!


Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Leszek Drozdalski Leszek Drozdalski Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą -

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Boże Narodzenie w Szwecji Boże Narodzenie w Szwecji ablahabla: xd

Praca w Austrii - umowa, urlop, wynagrodzenie... Teresa Kruczek: Mój mąż pracuje od sierpnia. Czy należy się mu 13i14 w firmie teampool?

Absurdalne przepisy w Unii Europejskiej... mateu: mit dwutlenku węgla obalony lata temu. poczytać o wielkich roślinach, dinozaurach...

Promocja Portugalii na Web Summit... Wojtek Kyzik: swietne!

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy