Polska Prezydencja w Radzie Unii Europejskiej – oczekiwania a realia
| 17.11.2010 | Autor: Leszek Drozdalski | [ 0 komentarzy ] |
Budynek Justus Lipsius - siedziba Rady UE w Brukseli
Źródło: Wikimedia Commons
Mikołaj Dowgielewicz - pełnomocnik rządu ds. Prezydencji
Źródło: Wikimedia Commons
- Wybierasz się do Polski?
- Zarezerwuj hotel w Polsce
- Wynajmij samochód w Polsce
- Chcesz pozyskać fundusze unijne?
- Złóż zapytanie ofertowe! >>
- Podobne tematy:
- 12 maja - dzień otwarty w instytucjach unijnych
- Pekin: szczyt UE-Chiny rozpoczęty
- Chorwacja podpisała traktat akcesyjny z UE – opinie polityków
- Polska - inne artykuły:
- Studia europejskie na najwyższym poziomie - Kolegium Europejskie
- Zostań specjalistą ds. innowacji - zapraszamy na szkolenie!
- Europejski Kongres Gospodarczy 2012 dobiegł końca
1 lipca 2011 roku Polska obejmie Przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej, które potocznie określa się mianem „Prezydencji”. Czy dzięki tej funkcji zwiększy się nasza pozycja w organizacji?
Za pół roku Polska będzie przewodniczyć obradom Rady UE, dbać o porządek obrad, wypracowywać kompromisy pomiędzy państwami członkowskimi, reprezentować Radę w relacjach z innymi instytucjami unijnymi, a także reprezentować stanowisko całej Unii na arenie międzynarodowej.
Polska przygotowuje się do tej roli od 2007 roku. Mamy już stronę internetową polskiej prezydencji, pełnomocnika rządu ds. Prezydencji, a także specjalne środki wydzielone z krajowego budżetu na tę okoliczność. Szkoli się urzędników, przygotowuje logistykę, a nawet rozpoczęto akcję promocyjną polskiego Przewodnictwa w Radzie UE. Czy faktycznie funkcja, którą nasz kraj będzie sprawował za pół roku wymaga tak wielkich przygotowań i jest aż tak prestiżowa?
W krajowych mediach można niekiedy usłyszeć, że wkrótce „Polska obejmie prezydencję w Unii Europejskiej”. Jest to dość duże nadużycie, które u człowieka nie zainteresowanego tematem może wywoływać błędne skojarzenia. Polska owszem obejmie przewodnictwo, ale nie w całej organizacji, a tylko w jednej z czterech jej podstawowych instytucji – Radzie Unii Europejskiej (nie mylić z Radą Europejską, ani z Radą Europy). Czym więc jest ten organ?
Rada Unii Europejskiej została powołana do życia już w latach pięćdziesiątych XX wieku na mocy traktatów założycielskich. Na przestrzeni lat zmieniała swój charakter, a obecny kształt nadał jej traktat z Lizbony. Uznaje się ją za główny organ decyzyjny UE. W posiedzeniach Rady biorą udział ministrowie z państw członkowskich - po jednym z każdego kraju. Może obradować w dziewięciu różnych konfiguracjach, w zależności od omawianej tematyki (przykładowo jeśli debata dotyczy rolnictwa, to oddelegowani są do niej ministrowie rolnictwa z poszczególnych państw). W Radzie UE ministrowie państw członkowskich reprezentują cały rząd, a ich głos w danej sprawie uważany jest za oficjalne stanowisko państwa. Przewodnictwo w Radzie sprawują rotacyjnie wszystkie państwa członkowskie według wcześniej ustalonego harmonogramu.
Do momentu wejścia w życie traktatu z Lizbony, Przewodnictwo w Radzie UE faktycznie było funkcją prestiżową, a sprawujące je państwo odgrywało w tym okresie istotną w rolę w kształtowaniu polityki unijnej. Traktat, który wszedł w życie przed rokiem zdegradował znacznie rangę Prezydencji, która obecnie ma charakter raczej symboliczny. Ten akt prawny powołał do życia nowe organy unijne – Przewodniczącego Rady Europejskiej (potocznie nazywanego prezydentem UE) oraz Wysokiego Przedstawiciela ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (unijny odpowiednik ministra spraw zagranicznych). Te dwa ciała przejęły znaczną część kompetencji Prezydencji Rady UE na arenie międzynarodowej i wraz z nią reprezentują Unię w relacjach z państwami trzecimi oraz organizacjami międzynarodowymi. Trzeba jednak mieć na uwadze, że osoby, które aktualnie pełnią te funkcje nie mają zbyt silnej pozycji w Unii. Zarówno Catherine Ashton (Wysoki Przedstawiciel), jak i Herman Van Rompuy (Przewodniczący Rady Europejskiej) byli wielokrotnie krytykowani oraz wytykano im brak kompetencji.
Novum stanowi również zapis o tzw. Trio Prezydencji, czyli grupie trzech państw członkowskich pełniących kolejno po sobie funkcję Przewodnictwa w Radzie UE. Kraje te muszą ze sobą ściśle współpracować w celu ustalenia wspólnych priorytetów na okres 18 miesięcy (trzy kolejne Prezydencje). Do polskiego trio wchodzą Cypr i Dania, z którymi nasz kraj już od 2008 roku prowadzi rozmowy w tej kwestii.
Prestiż Przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej jest więc mocno wątpliwy. Prezydencja jest krótkotrwała i rotacyjna, ma charakter grupowy, a ponadto jej swobodę ograniczają inne organy unijne. Trudno w takich okolicznościach zabłysnąć inwencją czy wzmocnić swoją pozycję w Unii. W niczym nie zmienia to faktu, że do pełnienia tej funkcji trzeba się solidnie przygotować, żeby przypadkiem nie zanotować żadnej wpadki.
Polska przygotowuje się do tej roli od 2007 roku. Mamy już stronę internetową polskiej prezydencji, pełnomocnika rządu ds. Prezydencji, a także specjalne środki wydzielone z krajowego budżetu na tę okoliczność. Szkoli się urzędników, przygotowuje logistykę, a nawet rozpoczęto akcję promocyjną polskiego Przewodnictwa w Radzie UE. Czy faktycznie funkcja, którą nasz kraj będzie sprawował za pół roku wymaga tak wielkich przygotowań i jest aż tak prestiżowa?
Czym jest Rada Unii Europejskiej?
W krajowych mediach można niekiedy usłyszeć, że wkrótce „Polska obejmie prezydencję w Unii Europejskiej”. Jest to dość duże nadużycie, które u człowieka nie zainteresowanego tematem może wywoływać błędne skojarzenia. Polska owszem obejmie przewodnictwo, ale nie w całej organizacji, a tylko w jednej z czterech jej podstawowych instytucji – Radzie Unii Europejskiej (nie mylić z Radą Europejską, ani z Radą Europy). Czym więc jest ten organ?
Rada Unii Europejskiej została powołana do życia już w latach pięćdziesiątych XX wieku na mocy traktatów założycielskich. Na przestrzeni lat zmieniała swój charakter, a obecny kształt nadał jej traktat z Lizbony. Uznaje się ją za główny organ decyzyjny UE. W posiedzeniach Rady biorą udział ministrowie z państw członkowskich - po jednym z każdego kraju. Może obradować w dziewięciu różnych konfiguracjach, w zależności od omawianej tematyki (przykładowo jeśli debata dotyczy rolnictwa, to oddelegowani są do niej ministrowie rolnictwa z poszczególnych państw). W Radzie UE ministrowie państw członkowskich reprezentują cały rząd, a ich głos w danej sprawie uważany jest za oficjalne stanowisko państwa. Przewodnictwo w Radzie sprawują rotacyjnie wszystkie państwa członkowskie według wcześniej ustalonego harmonogramu.
Co zmienił traktat lizboński?
Do momentu wejścia w życie traktatu z Lizbony, Przewodnictwo w Radzie UE faktycznie było funkcją prestiżową, a sprawujące je państwo odgrywało w tym okresie istotną w rolę w kształtowaniu polityki unijnej. Traktat, który wszedł w życie przed rokiem zdegradował znacznie rangę Prezydencji, która obecnie ma charakter raczej symboliczny. Ten akt prawny powołał do życia nowe organy unijne – Przewodniczącego Rady Europejskiej (potocznie nazywanego prezydentem UE) oraz Wysokiego Przedstawiciela ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (unijny odpowiednik ministra spraw zagranicznych). Te dwa ciała przejęły znaczną część kompetencji Prezydencji Rady UE na arenie międzynarodowej i wraz z nią reprezentują Unię w relacjach z państwami trzecimi oraz organizacjami międzynarodowymi. Trzeba jednak mieć na uwadze, że osoby, które aktualnie pełnią te funkcje nie mają zbyt silnej pozycji w Unii. Zarówno Catherine Ashton (Wysoki Przedstawiciel), jak i Herman Van Rompuy (Przewodniczący Rady Europejskiej) byli wielokrotnie krytykowani oraz wytykano im brak kompetencji.
Novum stanowi również zapis o tzw. Trio Prezydencji, czyli grupie trzech państw członkowskich pełniących kolejno po sobie funkcję Przewodnictwa w Radzie UE. Kraje te muszą ze sobą ściśle współpracować w celu ustalenia wspólnych priorytetów na okres 18 miesięcy (trzy kolejne Prezydencje). Do polskiego trio wchodzą Cypr i Dania, z którymi nasz kraj już od 2008 roku prowadzi rozmowy w tej kwestii.
Prestiż Przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej jest więc mocno wątpliwy. Prezydencja jest krótkotrwała i rotacyjna, ma charakter grupowy, a ponadto jej swobodę ograniczają inne organy unijne. Trudno w takich okolicznościach zabłysnąć inwencją czy wzmocnić swoją pozycję w Unii. W niczym nie zmienia to faktu, że do pełnienia tej funkcji trzeba się solidnie przygotować, żeby przypadkiem nie zanotować żadnej wpadki.
