Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

Jan Paweł II o Europie cz. 1

11.10.2010 Autor: Jan Bolanowski[ 0 komentarzy ]
Jan Paweł II wielokrotnie wypowiadał się na temat Europy

Jan Paweł II wielokrotnie wypowiadał się na temat Europy
Źródło: everystockphoto

Obchodzony w tę niedzielę 10. dzień papieski oraz przypadająca 16. października 32. rocznica wyboru Karola Wojtyły na papieża to dobra okazja dla przypomnienia poglądów Jana Pawła II na temat Europy.

Jan Paweł II był człowiekiem o rozległej wiedzy, szerokich horyzontach intelektualnych i różnorodnych zainteresowaniach. Pośród zajmujących go zagadnień znajdowała się również szeroko rozumiana kwestia europejska. Wypowiedzi papieża na temat Europy są rozmaite, podobnie jak różne były okoliczności i grono odbiorców, do których kierował swe słowa. Problematykę tę podejmował w oficjalnych dokumentach apostolskich, listach pasterskich, homiliach, podczas audiencji, a także w artykułach naukowych. Z konieczności cytowane poniżej słowa Jana Pawła II o Europie stanowią jedynie niewielki fragment bogatej całości.

Granice Europy


Sprawa Europy, kontynentu bardzo licznie zamieszkanego przez katolików, winna interesować zwierzchnika Kościoła katolickiego niejako z urzędu. Karol Wojtyła był nią jednak żywotnie zainteresowany jeszcze przed wyborem na papieża, jako metropolita krakowski. Dobrym przykładem może być opublikowany w 1978 r. artykuł pt. „Gdzie znajduje się granica Europy?” Poniżej kilka zdań z tego tekstu:

"Wskazanie geograficznej granicy Europy nie sprawia (..) problemów ani na zachodzie, ani na południu i północy, a także na wschodzie, gdzie granica ta wydaje się raczej umowna niż naturalna. Niemniej jednak pytanie o granicę Europy pozostaje uzasadnione i konieczne. Chodzi bowiem nie tylko o granicę którą wyznacza sama ziemia, lecz o dużo głębsze granice, które znajdują się w samych ludziach."

"... nie trudno zauważyć, że Europa Zachodnia jest dziś poddana głębokiemu wstrząsowi, który można by zdefiniować jako kryzys jej granic. Nie chodzi tu o granice państwowe (...) Chodzi natomiast o fenomen postkolonializmu, który można scharakteryzować jako powrót Europy Zachodniej do swych pierwotnych granic."

Jak wynika z powyższych fragmentów Europa to dla przyszłego papieża przede wszystkim nie przestrzeń geograficzna czy geopolityczna, lecz wspólne wartości kulturowe. Myśl ta została bardzo rozwinięta w późniejszym nauczaniu.

Dwa płuca Europy


Bardzo znane jest porównanie przez Jana Pawła II kultury Zachodu i Wschodu do „dwóch płuc” Europy. Alegoria ta dotyczy nie tylko odmian obrządku chrześcijańskiego, lecz również kwestii odmiennego dziedzictwa historycznego obu części kontynentu. Europa Zachodnia znajdowała się pierwotnie w sferze wpływów kultury łacińskiej, zaś następnie pierwsza przeszła rewolucję przemysłową i przyjęła kapitalistyczny model gospodarki. Z kolei w Europie Wschodniej przeważały wpływy bizantyjskie, znacznie dłużej utrzymała się tu gospodarka oparta na rolnictwie i system feudalny. W sferze idei zachód kojarzony jest zwykle z racjonalizmem i nastawieniem na działanie, zaś wschód z mistycyzmem i duchowością. Obie tradycje nie stanowią jednak dla siebie nawzajem alternatywy, tylko uzupełnienie, gdyż u swych podstaw uznają te same zasadnicze wartości. Papież pisał o tym m.in. w liście apostolskim „Euntes in mundum”:

"Europa jest chrześcijańska w swoich korzeniach. Dwie formy wielkiej tradycji Kościoła – zachodnia i wschodnia, dwie formy kultury uzupełniają się wzajemnie jakby dwa „płuca” w jednym organizmie. Taka jest wymowa przeszłości. Takie dziedzictwo ludów żyjących na naszym kontynencie (...) W różnych kulturach europejskich narodów, czy to na Wschodzie, czy na Zachodzie, w ich muzyce, literaturze, w sztukach figuratywnych i architekturze, a także w systemach myślenia płynie wspólna limfa zaczerpnięta z jednego źródła."

Zjednoczenie Europy


Bardzo interesujące są również wypowiedzi papieża dotyczące integracji europejskiej. Podczas pontyfikatu Jana Pawła II liczba państw wchodzących w skład Wspólnoty Europejskiej Wzrosła z 9 do 25. Znacząco zmieniła się również organizacja wspólnoty (Unia Europejska została powołana do życia traktatem z Maastricht z 1992 r.). Papież wielokrotnie komentował proces integracji:

"Europejczycy winni wykazać większą zwartość w dziele budowania jedności. Wielki plan może się powieść tylko wtedy, gdy każdy zdobędzie się na twórczy wysiłek w służbie wspólnoty. Na kontynencie tak mocno zróżnicowanym pod względem kulturowym (...) umiejętność wysłuchania siebie nawzajem jest czymś niezwykle ubogacającym." (Przemówienie w siedzibie EWG, Bruksela, 1985)

"Wizja Europy nie opiera się na dążeniu do potęgi, ale na idei, że dialog i wzajemny szacunek to niezbędne warunki budowy pokoju na kontynencie oraz dynamicznego rozwoju każdego narodu. Ojcowie-założyciele Unii Europejskiej wskazali swoim narodom nowe drogi współistnienia we wspólnocie połączonej jednym przeznaczeniem." (Przemówienie do grupy chrześcijańskich deputowanych do PE, Rzym, 1997)

"Unia Europejska jest nadal twórczym placem budowy, co stanowi najlepszą gwarancję, że będzie z powodzeniem służyła dobru swoich obywateli, których różnorodność kulturową pragnie zachować, broniąc zarazem wartości i zasad, do których przywiązani byli jej ojcowie założyciele i które stanowią ich wspólne dziedzictwo."
(Przemówienie do przewodniczących parlamentów UE, Rzym, 2001)

Jan Paweł II był zwolennikiem integracji europejskiej, jednak nie można go nazwać bezkrytycznym euroentuzjastą. Podkreślał, że prawdziwa jedność Europy może być zbudowana tylko w oparciu o chrześcijaństwo. Podczas homilii z okazji tysięcznej rocznicy śmierci św. Wojciecha wygłoszonej w Gnieźnie przypominał:

"Ten najgłębszy fundament jedności przyniosło Europie i przez wieki go umacniało chrześcijaństwo ze swoją Ewangelią , ze swoim rozumieniem człowieka i wkładem w rozwój dziejów ludów i narodów. Nie jest to zawłaszczanie historii. Jest bowiem historia Europy jakby wielką rzeką, do której wpadają rozliczne dopływy i strumienie, a różnorodność tworzących ją tradycji i kultur jest jej wielkim bogactwem. Zrąb tożsamości europejskiej jest zbudowany na chrześcijaństwie."

Papież krytycznie ocenił natomiast aktualny wymiar jedności Europy:

"Czyż nie można powiedzieć, że po upadku jednego muru, tego widzialnego, jeszcze bardziej odsłonił się inny mur, niewidzialny, który nadal dzieli nasz kontynent – mur, który przebiega przez ludzkie serca? Jest on zbudowany z lęku i agresji, z braku zrozumienia dla ludzi o innym pochodzeniu i innym kolorze skóry, przekonaniach religijnych, jest on zbudowany z egoizmu politycznego i gospodarczego oraz z osłabienia wrażliwości na wartość życia ludzkiego i godność każdego człowieka. Nawet niewątpliwe osiągnięcia ostatniego okresu na polu gospodarczym, politycznym i społecznym nie przesłaniają istnienia tego muru. Jego cień kładzie się na całej Europie. Do prawdziwego zjednoczenia kontynentu europejskiego droga jest jeszcze daleka. Nie będzie jedności Europy dopóki nie będzie ona wspólnotą ducha."

Nie wszystkie przejawy działań struktur europejskich znalazły uznanie papieża. Przykładowo w przesłaniu z okazji 1200. rocznicy koronacji Karola Wielkiego skrytykował on przyjęcie Karty Praw Podstawowych:

"Nie mogę (...) ukryć rozczarowania faktem, że tekst Karty nie zawiera ani jednej wzmianki o Bogu, który skądinąd jest pierwotnym źródłem godności człowieka i jego fundamentalnych praw. Nie wolno zapominać, że właśnie odrzucenie Boga i Jego przykazań doprowadziło w ubiegłym stuleciu do powstania bałwochwalczych tyranii, które krzewiły kult rasy, klasy społecznej, państwa, narodu, czy partii."

...

W drugiej części zaprezentowane zostaną papieskie poglądy na miejsce Polski w Europie, o kryzysie Europy oraz o przyszłości kontynentu.

Źródło:
teksty papieża cytuję za Sowiński S., Zenderowski R., "Europa drogą Kościoła. Jan Paweł II o Europie i europejskości", 2003


...

Odsłon: 6752 | ranking >>


Komentarze Dodaj komentarz

Artykuł Jan Paweł II o Europie cz. 1 nie został jeszcze skomentowany - bądź pierwszy!


Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Jan Bolanowski Jan Bolanowski Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Mechanik samochodowy 30.09.2019 Kraj: Holandia

Pielęgniarka - Praca w Holandii 30.09.2019 Kraj: Holandia

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Kupić, nie kupić!?! Apartament w Albanii... Kupić, nie kupić!?! Apartament w Albanii... Remiza OSP na wesele dla biednyc: Interesuje mnie nie tylko nabycie nieruchomości ale i całych gospodarstw, ziemi....

Kijów - metro, pociąg i nie... Takwdzpj: , https://sketimsnowic.site123.me/blog/nagpuri-video-mp4-mp3-download nagpuri_video_mp4_mp3_download,...

Boże Narodzenie w Szwecji ablahabla: xd

Praca w Austrii - umowa, urlop, wynagrodzenie... Teresa Kruczek: Mój mąż pracuje od sierpnia. Czy należy się mu 13i14 w firmie teampool?

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy