Twoja Europa - Praca i Studia za granicą oraz Unia Europejska

30-rocznica sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej

13.08.2010 Autor: Maciej Gach[ 1 komentarz ]
Sierpniowy  strajk w Stoczni Gdńskiej im. Lenia  w sierpniu 1980 roku

Sierpniowy strajk w Stoczni Gdńskiej im. Lenia w sierpniu 1980 roku
Źródło: wikipedia

Bogdan Borusewicz - pomysłodawca i organizator Strajku

Bogdan Borusewicz - pomysłodawca i organizator Strajku
Źródło: wikipedia

Tablice z 21 postulatami, które wywieszono na bramie Stoczni Gdańskiej 17 sierpnia 1980

Tablice z 21 postulatami, które wywieszono na bramie Stoczni Gdańskiej 17 sierpnia 1980
Źródło: wikipedia

Lech Wałęsa

Lech Wałęsa
Źródło: wikipedia

Flaga NSZZ Solodarność Stoczni Gdańskiej

Flaga NSZZ Solodarność Stoczni Gdańskiej
Źródło: WikipediaCommons

Brama do Stoczni Gdańskiej w 30 rocznicę strajku

Brama do Stoczni Gdańskiej w 30 rocznicę strajku
Źródło: Piotr Twardysko

Fala strajków na Wybrzeżu jaka nastąpiła w sierpniu 1980 roku przez wielu uważana jest za kwintesencję początków agonii demokracji ludowej w państwach Europy Środkowo-Wschodniej.

„Lubelski Lipiec”


Przed 14 sierpnia 1980 roku zanim rozpoczął się strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, bardzo ważnym wydarzeniem, niestety zapomnianym, był „Lubelski Lipiec”.
W lipcu władze wprowadziły podwyżki cen, co spowodowało, iż 8 lipca stanął zakład WSK PZL w Świdniku, wytwórni samolotów i motocykli. Główną iskrą zapalną, która spowodowała protest była podwyżka cen w zakładowej stołówce (między innymi kotleta schabowego).

Następnie robotnicy zorganizowali wiec, podczas którego zgłaszali szereg postulatów między innymi: socjalnych, politycznych czy zakładowych. Na protest przybyły władze partyjne, zarówno ze szczebla wojewódzkiego jak i członkowie ówczesnego rządu. Rozpoczęto negocjacje z Komitetem Strajkowym. Władze obiecały przywrócenie cen żywności do poprzedniego stanu.

11 lipca podpisano pierwsze w historii PRL-u porozumienie między władzą a protestującymi robotnikami. Był to znaczący wstęp do wydarzeń, które miały miejsce w sierpniu na Wybrzeżu. Należy też dodać, iż strajk w Świdniku rozlał się na całą Lubelszczyznę, gdzie stanęło 150 zakładów, a pracę przerwało 50 tysięcy osób. Ostatni zakład w tym regionie kończący Lubelski Lipiec, nastąpił 25 lipca w Spółdzielni Zabawkarskiej Bajka.

Strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina


W ciągu całej dekady lat 80. XX w. znaczącą rolę w opozycji antypeerelowskiej odgrywali późniejsi politycy, którzy w znaczący sposób przyczynili się do powstania wolnej Polski.

Jedną z takich osób jest Bogdan Borusewicz — główny pomysłodawca i organizator strajku w Stoczni Gdańskiej, który rozpoczął się 14 sierpnia 1980 roku. W swojej wspomnieniowej książce mówi: to była moja jednoosobowa decyzja. Z nikim jej nie konsultowałem. Wiedziałem, że muszę ją podjąć, choć była ryzykowna. Miałem świadomość, że jeśli strajk się nie uda lub dojdzie do rozlewu krwi, pójdę na długie lata do więzienia. Ale wyrzucają Walentynowicz, więc nie mam wyjścia.

Warto zaznaczyć, iż bezpośrednią przyczyną strajku w Stoczni Gdańskiej było właśnie zwolnienie z pracy suwnicowej Anny Walentynowicz oraz podwyżki płac i dodatku drożyźnianego.

To, że strajk stał się słynny na całą Europę, było możliwe dzięki Alinie Pieńkowskiej (przyszłej żonie Bogdana Borusewicza), która zadzwoniła pod słynny numer Jacka Kuronia do Warszawy. Tak to wspomina Bogdan Borusewicz w książce
„Jak runął mur”-Jacek, widzę, że w stoczni jest strajk. Co ty mówisz? W Stoczni Gdańskiej strajk. Idzie pochód! Co ty mówisz? Powtórz jeszcze raz… Idę po długopis, bo nie mogę znaleźć… Dla Aliny było to najdłuższe oczekiwanie w życiu. O, kurwa! — stęknął Jacek, gdy Alina powtórzyła co widzi. Potem także te telefony wyłączono, ale ona zdążyła. I wiadomość poszła w świat!.

W Stoczni strajk zorganizowało trzech młodych robotników Jerzy Borowczak, Bogdan Felski, Ludwik Prondzińskiego. Mieli przygotowany wcześniej plan jak działać. Najpierw każdy na swym wydziale miał rozrzucać ulotki, krzyknąć hasło do strajku w obronie Anny Walentynowicz. Plan się powiódł, czego efektem było stanięcie stoczniowego zakładu. W godzinach przedpołudniowych w Stoczni, pojawił się Lech Wałęsa w momencie gdy kończył sę wiec a ówczesny dyrektor Stoczni Klemens Gniech niemalże przekonał robotników do zakończenia protestu. Wałęsa wskoczył na koparkę i wygłosił przemówienie, co dało efekt, że strajk będzie dalej kontynuowany.
A Lech Wałęsa został nie tylko przywódcą strajku, ale później całego ruchu Solidarność.

Wynikało to z tego, że Wałęsa był znany wśród gdańskich stoczniowców. Był uczestnikiem strajku w Stoczni w grudniu 1970, które zostało krwawo spacyfikowane przez milicję i wojsko. Ponadto Wałęsa był wielokrotnie wyrzucany z pracy, działał w Wolnych Związkach Zawodowych Wybrzeża. Dodatkowo na utrzymaniu miał liczną rodzinę. Warto przy tym zacytować dlaczego z czego wynikało, że zwykły elektryk mógł twarzą i głosem całej opozycji antypeerelowkiej.

Według Jarosława Kaczyńskiego to że Wałęsa stał się niekwestionowanym przywódcą z tego względu, iż - Taki się urodził. Ludzie, którzy twierdzą, że stał się przywódcą przez przypadek, plotą bzdury. Kiedy go poznałem był już liderem politycznym. Dziwnym, skrajnie prymitywnym, pozbawionym elementarnej wiedzy, a jednocześnie utalentowanym. Dlaczego sięgnął po to przywództwo? Bo bardzo tego chciał. Był jak przywódca stada, którego inne zwirzęta słuchają w sposób naturalny. Opowiadał nonsensy, a jednak był dobrym negocjatorem.

Ciekawie na temat byłego przywódcy Solidarności pisał w jednej ze swoich wspomnieniowych książek Jacek Kuroń - No, nie będę ukrywał, że Lech zrobił wtedy na nas wszystkich duże wrażenie. W tym swoim wyświechtanym garniturze, nieprawdopodobny gawędziarz, chwalipięta, Zagłoba czy Falstaff, ojciec wielodzietnej rodziny, wyrzucany z pracy, mieszkający w jednoizbowej ruderze i przy tym ani słowa o jakimś posłannictwie, służbie ojczyźnie czy coś w tym stylu. Dowcip, pogoda ducha. (...) Miał duży zmysł obserwacji.


Warto dodać, iż o samym strajku wiedziało tylko sześć osób: Bogdan Borusewicz, czterech wymienionych wyżej robotników i Kazimierz Kunikowski (kolega z wydziału Ludwika Prondzińskiego)

Postulaty sierpniowe


Podczas strajku powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy na czele z Lechem Wałęsą. W jego skład weszli między innymi Bogdan Lis, Joanna i Andrzej Gwiazdowie (jedni z głównych ludzi opozycji antypeerelowskiej), Anna Walentynowicz, Henryka Krzywonos (inicjatorka strajku komunikacji miejskiej w Gdańsku), Andrzej Kołodziej (organizator strajku w gdyńskiej Stoczni im. Komuny Paryskiej).

Komitet ten uznało około 70 strajkujących zakładów. Głównym celem Komitetu było, aby władze państwa zrealizowały jego żądania, czyli słynnych 21 postulatów, z których najważniejszym był ten, który dotyczył legalizacji niezależnych związków zawodowych. Oczywiście bardzo ważne były też inne postulaty, jak chociażby wolność słowa i druku, prawo do strajku, uwolnienie więźniów politycznych czy postulaty ekonomiczne.

Należy zaznaczyć także, że na bramie Stoczni zawisła słynna tablica z tymi 21 postulatami, została wpisana w 2003 roku przez Międzynarodowy Komitet Doradczy UNESCO Programu "Pamięć Świata" na międzynarodową listę najważniejszych zbiorów archiwalnych istniejących na świecie. Pomysłodawcami i wykonawcami tablicy byli Arkadiusz Rybicki i Maciej Grzywaczewski, a została ona zrobiona z dwóch wielkich sklejek, których używało się do wykrajania arkuszy blachy. Podczas stanu wojennego tablica została ukryta przez Wiesława Urbańskiego.

Rola intelektualistów


Szczególną rolę podczas strajku w Stoczni odegrali intelektualiści — służyli oni pomocą MKS-owi jako eksperci. Wśród nich byli m.in. Tadeusz Mazowiecki, Bronisław Geremek i Waldemar Kuczyński, a także Jadwiga Staniszkis, Bohdan Cywiński i Lech Kaczyński.

Warto zresztą zauważyć, że gdyby nie uczestnictwo intelektualistów we wszelkich strajkach, robotnicy zazwyczaj zadowoliliby się niewielką podwyżką. Następnie wielu z nich (po zakończeniu wszelkich protestów) zostałoby zapewne objętych prowokacjami i represjami ze strony Służby Bezpieczeństwa, a wszelkie protesty kończyłyby się niczym. Należy pamiętać, iż wydarzenia w Stoczni Gdańskiej spowodowały, iż fala strajków obiegła cały kraj.

Pamiętny dzień


31 sierpnia 1980 roku o godzinie 16.45 w Sali BHP w świetle kamer Lech Wałęsa i Mieczysław Jagielski podpisali Porozumienia Gdańskie, w których strona rządowa deklarowała zrealizowanie sygnowanych postulatów (podobne porozumienie podpisano w dzień wcześniej w Szczecinie oraz 3 września w Jastrzębiu). Lech Wałęsa ogłosił strajk za zakończony a na płocie Stoczni wygłosił sławne – Mamy Niezależne Samorządne Związki Zawodowe. Następnie ludzie opozycji od razu zabrali się do tworzenia niezależnego ruchu związkowego i trwanie 16 miesięcznego Karnawału Solidarności.

Do tej pory zresztą nie ma zgody co do tego, kto był głównym pomysłodawcą nazwy dla Niezależnego Związku Zawodowego Solidarność. Jedni uważają, że był to Karol Modzelewski, drudzy — że Krzysztof Wyszkowski, który wymyślił nazwę dla biuletynu strajkowego „Solidarność”, a jeszcze inni — jak na przykład Jerzy Borowczak — uważają, że autorem nazwy jest Lech Wałęsa.

Znaczenie Strajku i „Solidarności”


Solidarność jest jednym z najpiękniejszych słów i terminów historycznych z jakiego Polacy mogą być dumni. Dzięki pamiętnym wydarzeniom z sierpnia 1980 roku, słowa Solidarność, Wałęsa, Polska było powtarzane chyba we wszystkich państwach świata.

Dla wielu Polaków tamte wydarzenia historyczne kojarzą się z niesamowitą eksplozją energii, nadzieją na lepsze jutro, sprawiedliwością, szacunkiem wobec drugiego człowieka. W końcu wtedy każdy przyzwoity człowiek czuł się pełnoprawnym obywatelem w swoim kraju i brał odpowiedzialność nie tylko za siebie, ale za wszystkich.

A to wszystko w celu dążenia do obrony godności, honoru, wolności i budowy ojczyzny swoich marzeń, która będzie stwarzać takie możliwości, aby każdy mógł znaleźć w niej swoje miejsce. Bo w końcu Państwo oparte o Solidarność to państwo wolne od wszelkiej nierówności, nietolerancji i zawsze mieć nadzieję na pomoc każdego człowieka, gdziekolwiek jesteśmy.
I zawsze powinno się być wdzięcznym wszystkim, a zwłaszcza tym bezimiennym bohaterom wielkiego ruchu „Solidarność”, którzy walczyli o wolną Polskę w której w końcu żyjemy.

Przy pisaniu artykułu korzystałem z Szczesiak E., Borusewicz — „Jak runął mur”, Warszawa 2005, Kuroń J., Gwiezdny Czas. „Wiary i winy” dalszy ciąg, Londyn 1990, O dwóch takich... Alfabet braci Kaczyńskich , Kraków 2006Kroniki sierpniowe (dodatek do Gazety Wyborczej z 2005).



...

Odsłon: 6761 | ranking >>


Komentarze: 1 Dodaj komentarz

Komentarze do artykułu 30-rocznica sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej:

Komentarz

polo

2011-07-16, 17:56

zafałszowana prawda bo to wałęsa zakończył strajk gościu, a zatrzymał Walentynowicz!!!!!!!!!!!!!!!1



Powiadamiaj mnie o nowych wypowiedziach do tego artykułu

Nie chcesz przepisywać tych słów? Zarejestruj się! (lub Zaloguj)


* pole obowiązkowe

-

Autor artykułu:

Maciej Gach Maciej Gach Wyślij wiadomość | Zaproś do znajomych
Więcej artykułów autora >>

- Dziennikarstwo obywatelskie - dołącz do redakcji

Wiadomości z Europy i UERSS Wiadomości z Europy

Inny świat czy popkulturowa wioska? Kultura Nowość Inny świat czy popkulturowa wioska?

Promocja Portugalii na Web Summit 2016 w Lizbonie

Wybory prezydenckie w USA - komentarze ekspertów

Komisja zaleca przedłużenie tymczasowych kontroli na granicach wewnętrznych

Sejm przyjął uchwałę w sprawie CETA

PiS nie poprze Donalda Tuska na drugą kadencję w Radzie Europejskiej

więcej wiadomości z Europy >>

-

Oferty pracy za granicąRSS z ofertami pracy za granicą

Oferty pracy za granicą - przycisk Dodaj ofertę pracy za granicą

Monter maszyn rolniczych i budowlanych - Holandia 27.06.2019 Kraj: Holandia Miasto: Oisterwijk

Mechanik pojazdów ciężarowych / diagnosta (Holandia) 27.06.2019 Kraj: Holandia Miasto: Tilburg

Posadzkarz/Szlifierz (Belgia) 27.06.2019 Kraj: Belgia Miasto: Hasselt

Mechanik utrzymania ruchu – do ponad 13000 PLN!!! (BELGIA) 27.06.2019 Kraj: Belgia Miasto: Antwerpia

zobacz wszystkie oferty pracy >>

-

Szkolenia i kursy unijneRSS wydarzenia w Europie

Szkolenia unijne - banner Dodaj ofertę szkolenia

Szkolenie ,,Pierwsza pomoc” Organizator: Medipe 30.11.-001 Katowice

zobacz wszystkie oferty szkoleń >>

-

Forum europejskie - dyskusje...

Ogłoszenia wszelkiehttp://www.rankinglokat.eu Rankinglokat.eu pisze: Polecam również świetną stronę z ubezpieczeniami OC http://www.tanieoc.net >> 19.07.2018 11:28     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkieMonter rusztowań z uprawieniami IPF Sp. z o.o pisze: IPF Group specjalizuje się w rekrutacji i organizacji zatrudnienia na rynku krajowym >> 30.04.2018 15:26     Ogłoszenia wszelkie

Ogłoszenia wszelkiePolska przychodnia w Londynie pisze: Polecam polską przychodnię w Londynie - Fast Medica, to zespół znanych >> 06.04.2018 09:10     Ogłoszenia wszelkie

Studia i nauka za granicąBezpłatna polska szkoła, dla dzieci przebywających za granicą. Wojtek Kyzik pisze: Ciekawy program! >> 02.03.2018 13:22     Studia i nauka za granicą

Ogłoszenia wszelkieProgram do magazynu Wojtek Kyzik pisze: A wygląda to cenowo? >> 02.03.2018 13:22     Ogłoszenia wszelkie

więcej grup dyskusyjnych >>

-

Ostatnio komentowane

Boże Narodzenie w Szwecji Boże Narodzenie w Szwecji ablahabla: xd

Praca w Austrii - umowa, urlop, wynagrodzenie... Teresa Kruczek: Mój mąż pracuje od sierpnia. Czy należy się mu 13i14 w firmie teampool?

Absurdalne przepisy w Unii Europejskiej... mateu: mit dwutlenku węgla obalony lata temu. poczytać o wielkich roślinach, dinozaurach...

Promocja Portugalii na Web Summit... Wojtek Kyzik: swietne!

-

Kalendarz wydarzeń RSS wydarzenia w Europie

więcej wydarzeń >>

-


Wszystkie

Wybierz kraj:

x
Cała Europa Unia Europejska Albania Andora Austria Belgia Białoruś Bośnia i Hercegowina Bułgaria Chorwacja Cypr Czarnogóra Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Gruzja Hiszpania Holandia Irlandia Islandia Kazachstan Liechtenstein Litwa Łotwa Luksemburg Macedonia Malta Mołdawia Niemcy Norwegia Polska Portugalia Rosja Rumunia San Marino Serbia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Turcja Ukraina Watykan Węgry Wielka Brytania Włochy