Echelon – wywiad elektroniczny w Europie

Czym jest Echelon?

Echelon jest największą siecią wywiadu elektronicznego na świecie. Działa on na terenie Europy. System ten zajmuje się pozyskiwaniem i dokonuje różnego rodzaju analiz przekazów teleinformatycznych z całego świata.

National Security Agency – NSA

Nadzór nad systemem Echelon sprawuje Agencja Bezpieczeństwa Narodowego (National Security Agency – NSA). Jest to amerykańska instytucja zajmująca się wywiadem technicznym, kryptologią i łamaniem szyfrów. Powyższa Agencja powstała w 1952 roku, a więc w okresie zimnowojennym, kiedy rywalizował ze sobą Związek Radziecki i Zachód. W ramach tej Agencji powstał projekt Signalls Intelligence, który polegał na zbudowaniu stacji nasłuchowej w miejscowości Menwith Hill (Wielka Brytania). W 1947 roku doszło do podpisania porozumienia UKUSA pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Wielką Brytanią. Później do porozumienia dołączyły Australia, Nowa Zelandia oraz Kanada. Dzięki porozumieniu powstała cała sieć stacji nasłuchowych w Europie, przez które przechodzą wszystkie rozmowy telefoniczne, radiowe i faksy. Z czasem, kiedy upowszechnił się Internet, system Echelon zaczął monitorować również ruch w Sieci.

Parę słów z historii

Echelon prawdopodobnie swoją działalność rozpoczął w latach siedemdziesiątych XX wieku. Jednakże sama działalność powyższego systemu była utajniona, a liczba osób wtajemniczonych w projekt była bardzo ograniczona. Pierwsza informacja w mediach o działalności systemu Echelon pojawiła się dopiero w 1988 roku. Następne dziesięciolecie było związane z powszechną działalnością Internetu, który w tych latach znalazł się w zainteresowaniu systemu Echelon i NSA.

Zasada działania

Poszczególne stacje nasłuchowe rozmieszczone w Europie, są odpowiedzialne za różne części świata. Przez 24 godziny na dobę, każdego dnia do systemu trafiają miliony informacji. Znany amerykański koncern Lockheed skonstruował bardzo skomplikowany system komputerowy o nazwie Silkworth, którego jeden z podsystemów zajmuje się monitorowaniem mowy, a także tekstu. Każda rozmowa jest przetwarzana na tekst, który jest następnie przeszukiwany przez inny podsystem według określonych kryteriów np. określone słowa, daty, liczby etc. System ma także możliwość monitorowania i rozpoznawania określonego rodzaju ludzkiego głosu, który wcześniej został zdefiniowany. Jeśli określona fraza, data czy liczba wystąpi w systemie, to informacja zostaje wysłana do centrali w Fort Medea w USA, gdzie podlega dalszej analizie.

Kontrowersje i krytyka

• Pozyskiwanie informacji poprzez system Echelon na temat terrorystów nie podlega żadnej krytyce ze strony państw UE. Jednakże państwa członkowskie obawiają się, iż informacje pozyskane tą drogą mogą zostać wykorzystane na ich niekorzyść do spraw politycznych, ekonomicznych i naukowych. Zdarzyły się już przypadki, w których koncerny Volkswagen i Airbus zostały nagle wyparte przez amerykańską konkurencję – General Motors i Boeing. Przypuszczenie, iż Echelon został wykorzystany do pozyskania informacji na rzecz USA jest całkiem prawdopodobne.
• Obawy przy wykorzystaniu Echelona występują również w kwestii prywatności obywateli UE, którzy obawiają się kontroli przez służby USA.
• Unia Europejska sprawą systemu Echelon zajęła się po raz pierwszy w 1998 roku podczas debaty Parlamentu Europejskiego. Parlament stwierdził wtedy, że jeśli system rzeczywiście funkcjonuje w Europie, to jest on atakiem na wolności obywatelskie.
• W 2000 roku powstał raport na zlecenie UE, w którym brytyjski dziennikarz D. Campbell stwierdził, iż łącza teleinformatyczne w UE są podsłuchiwane, a zdobyte w ten sposób informacje są wykorzystywane do nieuczciwej walki z europejską konkurencją. W 2001 specjalna komisja Parlamentu Europejskiego pojechała spotkać się w sprawie sieci nasłuchowej do USA. Jednakże krótko przed wyznaczonym terminem, spotkania odmówili zarówno przedstawiciele NSA jak i CIA.
• Pamiętać należy również o innym ważnym fakcie, a mianowicie członkiem systemu Echelon jest również Wielka Brytania, która jest w Unii Europejskiej. Można tutaj zadać pytanie czy Wielka Brytania dzieli się informacjami pozyskanymi w systemie Echelon ze służbami specjalnymi innych państw będących w Unii Europejskiej. Czy w ramach powstających służb wywiadowczych (LINK) w Unii Europejskiej informacje będące w posiadaniu Wielkiej Brytanii trafią do pozostałych państw członkowskich, czy też Wielka Brytania będzie kierować się własną racją stanu? W tym względzie nie bez znaczenia są potężne koszty finansowe włożone w system.
• Infrastruktura systemu Echelon znajduje się również w niemieckiej miejscowości Griesheim niedaleko Darmstadt (centralna część Niemiec). Można domniemywać, iż BND (niemiecki wywiad) również współpracuje w pozyskiwaniu informacji w systemie Echelon.

Wszyscy czytelnicy Twojej Europy korzystający z programu GoogleEarth mogą sprawdzić określone współrzędne geograficzne i zobaczyć zdjęcia typowych kopuł opisanego systemu:

• Menwith Hill w Północnym Yorkshire w Wielkiej Brytanii, współrzędne geograficzne: 54 stopni szerokości geograficznej północnej oraz 1 stopień i 40 minut wysokości geograficznej zachodniej
• Griesheim, okolice Darmstadtu w Niemczech: 49 stopni i 51 minut szerokości geograficznej północnej i 8 stopni i 35 minut wysokości geograficznej wschodniej

Więcej informacji o systemie Echelon można znaleźć w publikacji:
Agnieszka Bógdał – Brzezińska i Marcin Florian Gawrycki „Cyberterroryzm i problemy bezpieczeństwa informacyjnego we współczesnym świecie” Warszawa 2003.

A także na stronach:
www.cndyorks.gn.apc.org/mhs
www.nsa.gov

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Chmurkowo - innowacyjny e-dziennik w polskich przedszkolach
• >> I edycja europejskiego Konkursu ‘Discover e-volunteering’
• >> Ekologiczny plastik z rzeźni
• >> Małżeństwo z rozsądku - Chorwacja nowym członkiem UE

• TAGI:
• bezpieczeństwo
• ,
• bezpieczeństwo teleinformatyczne
• ,
• cyberprzestępczość
• ,
• cyberterroryzm
• ,
• Echeolon
• ,
• Internet
• ,
• monitoring internetu
• ,
• National Security Agency
• ,
• system Echelon
• ,
• systemy komputerowe
• ,
• wywiad cybernetyczny
• ,
• wywiad elektroniczny
• ,
• zagrożenia
 
• KRAJE:
• Cała Europa