Debaty prezydenckie i sztuczki marketingowe

Debata - czyli gra pod publikę

Debaty polityczne mają to do siebie, że zawsze cieszą się wysoką oglądalnością, dlatego sztaby wyborcze danych kandydatów w sposób szczególny przygotowują się do nich, aby uzyskać ważne głosy niezdecydowanych wyborców.

Sztuczki przed debatą

Główni doradcy marketingowi, przed każdą debatą, zbierają różnego rodzaju materiały, informacje, przepytują kandydata podczas specjalnych sesji treningowych, aby polityk dla którego pracują, był merytorycznie przygotowany do dyskusji.

Specjaliści od PR-u szukają też wszelkich sposobów, jak zwyciężyć przeciwnika politycznego. Dzisiaj osoby zajmujące się marketingiem uczą jak opowiedzieć czy narzucić swoją historię tak, aby później zwykli wyborcy, mówili właśnie o jakiejś szczególnej chwili, która nastąpiła w debacie i ich oczarowała.

Co ciekawe, to sztaby wyborcze przygotowują i dyktują, jak ma wyglądać debata w studio telewizyjnym, niestety dziennikarze w tym względzie poddają się temu i nie mają nic do powiedzenia.

Sztabowcy ustalają, jakie ma być tło w studio, jak mają być kadrowani politycy bądź czy mają siedzieć lub stać, aby nie wyglądać komicznie. We Francji przykłada się wagę nawet do temperatury wewnątrz studia. Podczas debaty w 2007 roku między Segolene Rogal a Nicolasem Sarkozy, sztaby kłóciły się o temperaturę w studio. Liderka socjalistów lubiła ciepło, bo jak wtedy tłumaczyła, lepiej jej się gestykuluje, a Sarkozy na odwrót, wolał dyskutować w chłodniejszej atmosferze. Zdecydowano się na 23 stopnie i parę kresek.

W przypadku postawienia weta przez daną stację telewizyjną, sztaby wyborcze zawsze mogą wystąpić z podobną propozycją do konkurencyjnej stacji, a to tylko oznacza stratę przychodów finansowych tej, która nie chciała wyrazić zgody na debatę.

Warto jeszcze przypomnieć, że już pół roku przed wyborami, specjaliści od marketingu politycznego, decydują się na zatrudnianie własnej makijażystki w stacji telewizyjnej czy współpracownika odpowiedzialnego za przypinanie mikrofonu. A to wszystko dlatego, że zdarza się, iż dany sztab wyborczy, może opłacić osoby pracujące, podczas tegoż telewizyjnego show. Na przykład makijażystka, podczas malowania przeciwnika politycznego wspomni: „widziałam Pana w Szczyrku, ale Pan szalał”. Takie nagłe uwagi mogą całkowicie wytrącić z równowagi polityka, zanim jeszcze rozpocznie się debata.

Sztuczki podczas debat

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że znaczenie ma nawet to, który polityk pierwszy poda rękę na początku rozpoczęcia programu. Zazwyczaj udaje się to kandydatowi z lewej strony, gdyż jest on na pozycji łatwiejszej. Dlaczego ten szczegół jest taki istotny? A to dlatego, że pierwszy i ostatni moment debaty są najważniejsze.

Do historii przeszła sztuczka Jacquesa Segueli ( specjalista marketingu politycznego), który nakazał Francisowi Mitterandowi, podczas debaty z Valerym Giscardem d’Estingiem, przywitać się ze wszystkimi osobami w studio telewizyjnym, a więc z operatorami kamer, montażystami, redaktorami itd. Jedyną osobą, z którą się nie przywitał Mitterand był jego konkurent - Giscard d’Esting. Po rozpoczęciu tej debaty telewizyjnej, łatwo dało się zauważyć grymas oburzenia na twarzy Giscarda.

Podobny manewr zastosował Aleksander Kwaśniewski w 1995 roku podczas debaty z Lechem Wałęsą, co skończyło się słowami legendy Solidarności - Panu to ja mogę podać nogę, a nie rękę.

Częstym przypadkiem jest wkraczanie polityków minutę przed rozpoczęciem programu, choćby tylko po to, aby zdekoncentrować dziennikarza, który do samego końca, nie wie czy zaproszony przez niego gość się pojawi czy nie. W ten sposób od razu to polityk jest górą podczas wywiadu, a nie gospodarz telewizyjnego show.
Kilkanaście dni temu taki manewr wykonał Bronisław Komorowski, pojawiając się na debacie prezydenckiej w telewizji publicznej, mimo iż wielokrotnie stwierdzał, że w tym czasie ma inne plany i nie będzie brał udziału w dyskusji telewizyjnej.

Sposoby marketingowe podczas debat

Kandydaci w czasie debat zrobią wszystko, aby wyglądać w telewizji korzystniej niż w rzeczywistości. Na przykład w 2002 roku Jacques Chirac na debatę z przywódcą socjalistów Lionelem Jospinem, przyszedł ubrany w za dużą marynarkę, aby sprawić wrażenie swojej wyższości nad konkurentem.
Także prostym zabiegiem jest wyciąganie piersi do przodu, co ma dawać efekt panowania nad przeciwnikiem. Często dyskutanci podpierają się machaniem dokumentami przed kamerą , sugerując odbiorcom, że mają zapisane dowody, jaka jest prawda i co wpływa bardziej na zapamiętanie ich przez wyborców.

W tym wszystkim chodzi o jedno, aby wyborcy zostali zaproszeni do uczestnictwa w spektaklu. Marketing to po prostu sztuka opowiadania historii i przedstawiania swoich idei pod kątem oczekiwań odbiorców, tak to tłumaczy Eryk Mistewicz w książce Anatomia władzy.
Ważne jest także to, aby przyciągnąć uwagę, żeby następnego dnia ludzie o tym właśnie mówili, bez względu na to czym się zajmują. Na pierwszym miejscu mają być obecne emocje, a nie programy wyborcze.

Polskie przykłady debat

W Polsce pierwszą spektakularną debatą była rozmowa Lecha Wałęsy z przywódcą Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych, Alfredem Miodowiczem, która odbyła się w 1988 roku. Ówczesny lider Solidarności, który formalnie występował w studio telewizyjnym jako osoba prywatna, pokonał przedstawiciela władzy, choćby swoimi powiedzonkami ( między innymi: Idziecie, krok po kroku, piechotą, a tu świat samochodami jedzie. Jak będziemy tak szli, to będziemy mieli efekty za 200 - 300 lat).
Lech Wałęsa na początku rozmowy skierował też głowę do kamery i powiedział dzień dobry, co na wstępie pokazało, kto w tym starciu będzie górą.

W 1995 roku, podczas wspomnianej już debaty Aleksandra Kwaśniewskiego z Lechem Wałęsą, lider ówczesnych postkomunistów, podczas pierwszej debaty telewizyjnej, wręczył swojemu adwersarzowi oświadczenie majątkowe, co miało sugerować uczciwość Kwaśniewskiego. W prosty sposób, już na samym początku rozjuszyło to Wałęsę.

W drugiej debacie między tymi politykami, Wałęsa tłumaczył swoje postępowanie (nie podanie ręki), tym że chciał podać rękę przeciwnikowi, tylko: to Pan wszedł do obory i ani be, ani me, ani kukuryku. Także, gdy Kwaśniewski namawiał wyborców do głosowania na jego wizję Polski, Wałęsa dodał: z komunistyczno-bolszewicką szczerością Aleksander Kwaśniewski.

W 2005 roku, główna rywalizacja o najwyższy urząd w państwie rozegrała się między Lechem Kaczyńskim a Donaldem Tuskiem. Zapewne nieliczni pamiętają, że między tymi kandydatami doszło do sześciu debat w trzech największych stacjach telewizyjnych, a także w dzienniku Fakt, Gazecie Wyborczej i Radiu Zet. Żadna z tych dyskusji, z tego względu, że była nudna, nie wpłynęła na wynik wyborów.

W 2007 roku odbywały się przyspieszone wybory parlamentarne i doszło do starcia między Jarosławem Kaczyńskim i Donaldem Tuskiem. W tej debacie doszło do złamania umowy, jaka została zawarta między sztabami wyborczymi, obydwu kandydatów. Wyrażono zgodę na uczestnictwo publiczności, ale mogła ona wyrażać swoje emocje, jedynie poprzez nagradzanie polityków oklaskami. Jednak za plecami lidera PiS-u została posadzona, sprawnie przeszkolona partyjna publiczność, która poprzez okrzyki, buczenie i obelżywe wyzwiska, wybiła z rytmu Jarosława Kaczyńskiego.

Donald Tusk zastosował także stary chwyt marketingowy z pytaniami dotyczącymi wyższych cen produktów (chleb, jabłka ziemniaki), powodując zakłopotanie prezesa PiS-u.

Czy tym razem możemy liczyć na marketingowe zagrywki? Przekonamy się w najbliższą niedzielę.

Źródła: Anatomia władzy Mistewicz kontra Karnowski, Antoni Dudek Historia Polityczna Polski 1989-2005, rp.pl

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Dania przejęła pałeczkę prezydencji
• >> Chorwacja podpisała traktat akcesyjny z UE – opinie polityków
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• Aleksander Kwaśniewski
• ,
• Bronisław Komorowski
• ,
• Debaty prezydenckie
• ,
• Donald Tusk
• ,
• Francois Mitterand
• ,
• Jacques Chirac
• ,
• Jacques Seguela
• ,
• Jarosław Kaczyński
• ,
• Lech Kaczyński
• ,
• Lech Wałęsa
• ,
• Lionel Jospin
• ,
• Segonele Royal
• ,
• Valery Giscard d'Estaing
• ,
• wybory 2010
 
• KRAJE:
• Unia Europejska