Raport dotyczący implementacji prawa unijnego w Europie Środkowej i Wschodniej

Implementacja prawa unijnego – obowiązkiem każdego państwa UE

Aby wypełnić zobowiązania związane z implementacją prawa wspólnotowego, państwa członkowskie muszą przyjmować do swojego porządku prawnego wiele aktów prawnych. Często zdarza się, że dyrektywy unijne przyjmowane są z opóźnieniem. Nieterminowa transpozycja wspólnotowych aktów prawnych prowadzić może do sytuacji, gdzie przepisy wspólnotowe w jednym państwie członkowskim już obowiązują, a w drugim jeszcze nie. Jednakże spójne stosowanie przepisów unijnych jest niezbędne dla przestrzegania praw obywateli UE i swobodnego przepływu towarów i usług dlatego Komisja Europejska, w celu niedopuszczenia do opóźnień transpozycyjnych, może nakładać na państwa członkowskie kary finansowe.
W ramach programu Ernst & Young Sprawne Państwo, przygotowano raport dotyczący implementacji przepisów unijnych przez nowe państwa UE, a mianowicie: Polskę, Czechy, Estonię, Słowenię oraz Węgry.

Czynniki opóźniające transpozycję przepisów wspólnotowych

Jak już wspomniano, dla prawa unijnego bardzo ważne jest sprawne jego implementowanie do porządków prawnych poszczególnych państw członkowskich. Oto czynniki mogące mieć wpływ na opóźnienia związane z implementacją prawa unijnego:

• W transpozycji przepisów UE dużą rolę odgrywają cechy instytucjonalne państw członkowskich. Na przykład, im więcej różnic między systemem prawnym Unii a danym państwem, tym ciężej dokonuje się transpozycji.
• Kolejnym czynnikiem utrudniającym implementację prawa unijnego do krajowych porządków prawnych są preferencje polityków. Oznacza to, że im bardziej rząd danego kraju popiera integrację europejską, tym sprawniej zachodzi transpozycja dyrektyw unijnych. Również spory polityczne dotyczące transpozycji nie przyśpieszają procesu wdrażania prawa unijnego.
• Innym, bardzo ważnym czynnikiem decydującym o problemach związanych z transpozycją przepisów jest brak zdolności administracji państwowej do szybkiej implementacji prawa unijnego. Dlatego bardzo ważna jest efektywność krajowej administracji (jej struktura, ciągłe monitorowanie procesu dostosowywania prawa).

Litwa najszybciej implementuje prawo unijne

W latach 2005 – 2009, spośród krajów Europy Środkowo-Wschodniej, najsprawniej transponowano dyrektywy unijne na Litwie, następnie w Słowacji, Słowenii, Węgrzech i Łotwie. Do grupy państw, gdzie transpozycja przepisów unijnych następowała z największym opóźnieniem należą: Estonia, Polska i Czechy. O przyczynach różnorodnego tempa transpozycji przepisów unijnych w poszczególnych państwach świadczą w głównej mierze podane wcześniej 3 kategorie czynników.

Zalecenia dla Polski jak przyśpieszyć implementację

Oto zalecenia, które pomogą przyśpieszyć i usprawnić proces transpozycji dyrektyw UE:

• Ministerstwo Spraw Zagranicznych powinno (najlepiej co kwartał) zdawać sprawozdania premierowi i Radzie Ministrów na temat zaawansowania transpozycji (ma to miejsce np. na Węgrzech, Czechach czy Słowenii). Poszczególne ministerstwa, zwłaszcza te wdrażające wiele dyrektyw powinny sporządzać okresowe sprawozdania dotyczące postępów transpozycji dla swojego kierownictwa. Takie raportowanie pozwala na większe zaangażowanie i zmniejsza możliwość opóźnień i zaniechań transpozycji.
• Powinien zostać wprowadzony jednolity system zarządzania legislacją dla aktów krajowych oraz wdrażających prawo UE (systemy te są zintegrowane w Estonii i Słowenii).
• Ostanie zalecenie dotyczy systemu planowania implementacji – oznacza to, że należałoby rozszerzyć kompetencje Prezesa Rady Ministrów i Kancelarii Prezesa Rady Ministrów co do uzgadniania, weryfikacji oraz korekty resortowych harmonogramów transpozycji.

Artykuł napisany na podstawie Raportu „Wykonywanie prawa Unii Europejskiej: Wpływ organizacji administracji rządowej na transpozycję dyrektyw UE" przygotowanego na zlecenie programu Ernst & Young Sprawne Państwo

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Ekologiczny plastik z rzeźni
• >> Ratowanie Eurolandu, czyli Szczyt Rady Europejskiej
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• dyrektywy unijne
• ,
• implementacja prawa unijnego
• ,
• prawo unijne
• ,
• transpozycja dyrektyw
• ,
• Unia Europejska
 
• KRAJE:
• Unia Europejska