Anna Walentynowicz - Matka Courage (Odwaga)

Kobieta zwykła i niezwykła

Życie Anny Walentynowicz zasługuje na szczególną uwagę. Odegrała ogromną rolę w kształtowaniu zrębów opozycji demokratycznej i niepodległościowej wtedy, gdy taką działalność angażowało się, może kilkadziesiąt, kilkaset osób w Polsce. Nie została działaczką opozycji z powodu rozczarowania polityką, władzą, jaką ówcześnie prowadzili rządzący Polską komuniści.

Pobudki, jakie nią kierowały, wynikały po prostu z naturalnej, popartej osobistym doświadczeniem wrażliwości na krzywdę ludzką i z tej empatycznej gotowości niesienia pomocy innym. Wieloletnia działalność Anny Walentynowicz była nienakierowana żadną chęcią zysku czy zaszczytów. Dzięki czemu ciszyła się szczególnym szacunkiem wśród robotników gdańskiej stoczni.

Zapomniany symbol strajku w Stoczni Gdańskiej

Za działalność opozycyjną, związkową została zwolniona z pracy 7 VIII 1980 (5 mies. przed emeryturą) To właśnie zwolnienie Anny Walentynowicz z pracy, było bezpośrednią przyczyną wybuchu strajku w sierpniu 1980 roku, a żądanie przywrócenia jej do pracy wraz ze zwolnionym wcześniej Lechem Wałęsą, pierwszym postulatem strajkujących. Warto dodać, iż do legendy strajku, przeszła historia zatrzymania przez Annę Walentynowicz oraz Alinę Pieńkowską i Henrykę Krzywonos , całej załogi opuszczającej zakład, co było symbolicznym gestem solidarności wobec innych zakładów, które podjęły sojuszniczy strajk.

Biografia Anny Walentynowicz

Urodziła się 15 VIII 1929 w Równem na Wołyniu (obecnie Ukraina). Ukończyła 4 klasy szkoły podstawowej. Gdy miała dziesięć lat, we wrześniu 1939 roku, została sierotą, ojciec zginął, krótko potem zmarła matka. Przygarnęła ja rodzina sąsiadów, którzy po wojnie opuścili kresy i osiedlili się pod Gdańskiem. Tam mieli gospodarstwo. A ona, dziewczynka, była traktowana jak tania siła robocza, a nie człowiek. Musiała pracować od czwartej rano do północy. Nigdy z tymi którzy przyjęli ją pod dach, nie jadła przy wspólnym stole, nawet w Wigilię. By nie czuć się samotnie, spędzała ją w stajni, z końmi. Była bita. W końcu zdecydowała się uciec.

Od 1950 roku przez 8 miesięcy pracowała jako pakowaczka w Gdańskich Zakładach Przemysłu Tłuszczowego Amada. Następnie od 8 listopada do czasu wyrzucenia z pracy, zatrudniona w Stoczni Gdańskiej, najpierw jako spawacz, potem jako suwnicowa.
Od stycznia do sierpnia 1951 roku była członkiem Związku Młodzieży Polskiej. Mimo licznych nacisków nigdy nie wstąpiła do PZPR. Należała do Ligi Kobiet.

Działalność opozycyjna

Od 1978 należała do Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża, pisała do niezależnego pisma Robotnik Wybrzeża, była członkinią Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Stoczni Gdańskiej.
Od początku powstania, należała do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego SOLIDARNOŚĆ. Wystąpiła z niego gdyż według niej - związek stał się częścią systemu, z którym walczyłam, walczę i będę walczyć.

Wielokrotnie aresztowana, szykanowana, zatrzymywana, sądzona, więziona. Wystarczy wspomnieć, iż była internowana od 18 grudnia do połowy 1982 roku w ośrodku odosobnienia w Bydgoszczy- Fordonie i Gołdapi. W sierpniu 1982 aresztowana pod zarzutem zorganizowania strajku w Stoczni Gdańskiej, więziona kolejno w areszcie śledczym w Gdańsku, Warszawie na Mokotowie, zakładzie karnym w Grudziądzu, w marcu 1983 skazana na 1 rok i 3 miesiące więzienia w zawieszeniu na 3 lata. Kolejny raz aresztowana 16 grudnia 1983 za próbę wmurowania tablicy, upamiętniającej pacyfikację w kopalni Wujek. Co ciekawe w 1984 roku protestując przeciw represji, zwróciła Kancelarii Rady Państwa dwa brązowe, srebrny i złoty Krzyż Zasługi.

Zapomniana po transformacji ustrojowej

Po 1989 roku Anna Walentynowicz została zapomniana, a wspominana była jedynie w kontekście sporu z Lechem Wałęsą o jego agenturalną przeszłość. Krytykowała przemiany ustrojowe, jakie zaistniały w Polsce, nie zgadzając się na uległość wobec ludzi związanych z system aparatu PRL-u, a także braku przeprowadzenia lustracji i dekomunizacji.

W 1991 roku starała się o powrót do pracy w Stoczni, gdyż do uzyskania emerytury brakowało jej roku pracy, ponieważ ZUS zgubił 8 lat z jej stażu. Po perturbacjach z ówczesną dyrekcją Stoczni Gdańskiej uzyskała stały angaż. A po nabyciu prawa do emerytury mogła powiedzieć dyrektorowi Stoczni, iż odchodzi na dobre i pierwszy raz z własnej woli.

Anna Walentynowicz była zaangażowana w działalność swojej fundacji Sztuka sakralna, miała nowych przyjaciół ściśle związanych z Kościołem. Co roku organizowała sympozja W trosce o Dom Ojczysty. W 2006 roku odznaczona Orderem Orła Białego przez Lecha Kaczyńskiego. Inne ważne ordery, które otrzymała to Krzyż Kawalerski Orderu Polonia Restituta (od prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego) i Virtuti Civili.

Na główne motywy jej życia i działania wskazuje przede wszystkim to że: "kiedy – jako młoda dziewczyna – zaczynałam tę niełatwą walkę o prawo każdego człowieka do godnego życia, marzyłam, że mój syn i jego rówieśnicy będą szczęśliwymi obywatelami wolnego kraju, rządzonego przez ludzi mądrych i prawych".
Anna Walentynowicz troszczyła się o innych, a rozróżnianie skrzywdzonych i sprawców było czymś nadrzędnym na każdym etapie jej życia.

Wypowiedzi na temat Anny Walentynowicz

Joanna Gwiazda - pracowitość, obowiązkowość, niezłomne zasady. Kiedy Ania przyszła do WZZ-ów, wiedzieliśmy, że wygraliśmy wojnę propagandową. Ania to była firma – starsza od nas, stateczna pani, świetny fachowiec, znana w Stoczni Gdańskiej z wielu poprzednich działań. Pracowała wówczas jako suwnicowa, ale wiele lat była utalentowanym spawaczem. Wszystko co osiągnęła w życiu, zawdzięcza swojej ciężkiej pracy i wytrwałości. Wciąż szukała nowych wyzwań i wiedzieliśmy, że jeśli zaangażuje się w WZZ-y, to zyskamy niezawodnego, kompetentnego działacza.

Lech Kaczyński – Kuroń słusznie zauważył, iż są dwa typy robotniczych mieszkań. Albo nieprawdopodobne zadbane, albo takie tonące w wiecznym bałaganie, z wódką na stole. Mieszkanie Pani Ani należało do tych pierwszych. One sama to najczystsza robotnicza arystokracja, choć skończyła zaledwie trzy klasy na Wołyniu.(...) Pani Ania to osoba bardzo emocjonalna, która zawsze o coś walczyła, choćby o jakość jajek w kantynie. Też wielka osobowość.

Jacek Kuroń – Mówi tak jakby deklamowała. Tyle, że ona tak widzi i czuje. Nie ma w niej nic z pozy. Chłopskie dziecko, które całą noc się modliło, żeby przyjęli je do stoczni. A potem żarliwa działaczka ZMP, przodownica pracy, której portret wisiał przed bramą. Społecznica naturalna, z głębokim przekonaniem, że o ludzi trzeba walczyć, z ludźmi trzeba żyć. Walcząca samotnie. W czasie strajku w grudniu 1970 roku gotowała jedzenie robotnikom. Zawsze skora do niesienia tej pomocy, pozamaterialnej, umycia schodów.

Źródła: Anna Walentynowicz, Anna Baszanowska- Cień Przyszłości, Gwiazdozbiór w Solidarności, O dwóch takich... Alfabet braci Kaczyńskich, Jacek Kuroń - Gwiezdny czas, Krytyka Polityczna, Małgorzata Subotić - Teraz nie będziemy już milczeć.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Jerzy Buzek - od premiera RP do przewodniczącego PE
• >> Logo i bączek - polskie symbole Prezydencji w Radzie UE
• >> Studia europejskie na najwyższym poziomie - Kolegium Europejskie
• >> Zostań specjalistą ds. innowacji - zapraszamy na szkolenie!

• TAGI:
• Anna Walentynowicz
• ,
• Anna Walentynowicz biografia
• ,
• katastrofa samolotu prezydenckiego
• ,
• solidarność
• ,
• Strajk w Stoczni Gdańskiej
 
• KRAJE:
• Polska