Firma w Albanii

Forma prawna

Na początku konieczna jest decyzja o wyborze formy prawnej. Możemy zarejestrować działalność jako:

• osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą,
• spółkę cywilną,
• spółkę prawa handlowego ( np. Sp z o.o. Spółka Akcyjna itd.)
• przedstawicielstwo firmy zagranicznej,
• spółkę prawa bankowego, lub
• Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych.

Zasady rejestracji

Organem rejestrowym jest Narodowe Centrum Rejestracji (QKR Qendra Kombëtare e Regjistrimit), którego biura znajdziemy w każdym większym mieście. Zasady rejestracji firm w Albanii określa ustawa nr 9723 z dnia 3 maja 2007 roku.
Rejestracje można też przeprowadzić z Izbie Przemysłowo-Handlowej miasta Tirany.
Każda z form prawnych ma swoją specyfikę, dlatego poznajmy przykładową procedurę związaną z rozpoczęciem działalności jako osoba fizyczna.
Dokumenty wymagane do przeprowadzenia rejestracji to:

• dowód osobisty (w przypadku obcokrajowców paszport),
• wypełniony, zgodnie z wymaganiami, wniosek o rejestrację w QKR.

Następnym miejscem, które trzeba odwiedzić to urząd skarbowy; należy zadeklarować działalność w jednej z czterech form: mały, duży, średni biznes lub firma o statusie VIP. Stosownie do klasyfikacji nakładany jest obowiązek lokalnego podatku zryczałtowanego.
Jeżeli planujemy obrót powyżej 8 000 000 ALL (lek), czyli ok. 56 000 € (euro) konieczna jest rejestracja VAT. Oczywiście ubezpieczenia społeczne są tak samo konieczne jak w Polsce.

Dokumentem świadczącym o prowadzeniu legalnej działalności jest zaświadczenie QKR. W sklepach oraz w biurach oryginał dokumentu rejestracyjnego jest wywieszany w widocznym miejscu.
Przepisy w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej są dostosowywane do prawa unijnego, nie mniej jest w nich sporo luk, które dają pole do nadużyć lub samowoli urzędniczej, na przykład w zakresie klasyfikacji firm. Nie zawsze decyzja urzędnika jest korzystna z punktu widzenia podatnika. Klasyfikacja firmy do „małego biznesu” nakłada obowiązek opłaty zryczałtowanego podatku do lokalnego samorządu, w wysokości ok.120€ kwartalnie. Podatki te określane są przez gminy i mogą się różnić. Warunkiem jest nieprzekroczenie obrotu w wysokości 8 000 000 lek, czyli ok. 56 000 €.

Ubezpieczenie

Koszty ubezpieczenia pracownika pokrywa zarówno pracodawca jak i pracobiorca. Ogólny udział pracodawcy w kosztach ubezpieczenia wynosi ok. 22 procent wynagrodzenia brutto; koszt pracobiorcy to ok. 12 procent wynagrodzenia.

Przykładowo (w euro, wg kursu 123 lek/euro):
Wynagrodzenie netto 186.50
Podatek dochodowy 10 procent wynagrodzenia brutto 23.70
Udział pracownika w ubezpieczeniu zdrowotnym, socjalnym, itd. 26.50
Wynagrodzenie brutto 236.70
Udział pracodawcy w ubezpieczeniu zdrowotnym, socjalnym itd. 62.50
Koszty zatrudnienia pracownika razem: 299,20

„Jedno okienko”

Rząd albański promuje „jedno okienko” do załatwienia wszystkich spraw związanych z rejestracją firmy. Nie mniej poza Tiraną, system nie działa poprawnie. Mogą więc pojawić się nieoczekiwane kłopoty wynikające z nie przygotowania urzędników. Czasami zachowania urzędników pozostawiają wiele do życzenia. Postawa „roszczeniowa” jest jedną z częściej spotykanych, szczególnie na prowincji.

Polski biznes w Albanii

Co zrobić jeśli nie chcemy otwierać firmy w Albanii a jedynie wejść na ten rynek jako polska firma? Jeśli zajmujemy się handlem lub usługami to czy potrzebujemy specjalnych zezwoleń na działalność w tym kraju?

Na terenie Albanii, wg nieoficjalnych informacji, jest reprezentowanych zaledwie kilka firm polskich. Z uwagi na brak informacji Albania nie była dla polskiego biznesu krajem ciekawym. Dziwne, gdyż w tym kraju swe przedstawicielstwa ulokowało blisko 1000 firm zagranicznych; głównie z Włoch, Wielkiej Brytanii, Austrii i Niemiec ale też z Litwy, Czech i Słowacji.
Nie potrzeba specjalnych zezwoleń na prowadzenie działalności, chyba że zajmiemy się sprzedażą produktów koncesjonowanych. Rząd albański promuje wszelkie inwestycje zagraniczne, szczególnie pochodzące z krajów unii Europejskiej. Niskie podatki mogą być nie lada zachętą dla firm, które zajmują się uszlachetnianiem czynnym np. tekstyliów lub świadczą usługi poza granicami Albanii. Ciekawie wygląda też rynek potencjalnych inwestycji w nieruchomości oraz rozwojowy rynek turystyczny. Zachodnie firmy dostrzegają potencjał drzemiący na albańskim wybrzeżu. Polskie firmy są reprezentowane przez produkty: „proszek E”, opony „Dębica” oraz kilka marek spożywczych. Zauważyłem też papierosy Marlboro, produkowane przez krakowski oddział Phillipa Morrisa. Cena 220 lek czyli, ok. 6 zł! Pojawiły się też polskie firmy świadczące usługi przedstawicielskie na terenie Albanii, Macedonii, Czarnogóry oraz Kosowa. Ogólny obrót handlowy Albanii z Polską wynosi ok.16 mln euro, w tym ok.14 mln euro stanowi import z Polski.
Albania jest sygnatariuszem umów ułatwiających wymianę handlową w regionie, może więc być swoistym kluczem do Bałkanów.

Cechy albańskiego rynku

Atutami albańskiego rynku są:

• dość tania siła robocza - średnia pensja brutto w wysokości 300 euro,
• uproszczone procedury zakładania firm,
• 10-procentowy podatek dochodowy.

Przeszkodami mogą być:

• trudne do uzyskania i drogie kredyty dla przedsiębiorców,
• brak wykwalifikowanej kadry zarządzającej średniego i wyższego szczebla,
• brak zrozumienia dla standardów pracy przyjętych w Unii Europejskiej,
• brak aktualnych informacji w Internecie, w języku angielskim.

Informacje na temat procedur prawnych oraz możliwości inwestycji w Albanii można znaleźć na stronach Albinvest: www.albinvest.gov.al., rządowej agencji ds promocji inwestycji w Albanii. Wiele z nich jest niespójnych i czasami sprzecznych. Powodem tego mogą być dynamiczne zmiany zachodzące w prawodawstwie albańskim. Nowe przepisy nie znajdują zrozumienia wśród kadry urzędniczej i ich interpretacja może być różna. Również ich wprowadzenie do świadomości aparatu państwowego jest czasochłonne.

Innym zasadniczym problemem, jest brak świadomości podawania rzetelnej informacji. Odnoszę wrażenie że niektóre komórki rządowe publikują informacje które są „pobożnymi życzeniami” i nie mają nic wspólnego z rzeczywistością.

Nie mniej, niniejszy tekst powstał na podstawie materiałów otrzymanych od agencji rządowych i firm prywatnych takich jak Albinvest, QKR, Celesi i Biznesit oraz wynika z mojego doświadczenia z pracy w Albanii.

Grzegorz Deręgowski
gderegowski@gmail.com

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Europejski Kongres Gospodarczy 2012 dobiegł końca
• >> Innowacyjny biznes - bezpłatne szkolenie MARR
• >> U wybrzeży Albanii odkryto wrak rzymskiego statku
• >> Unia pomaga Grecji i Albanii zwalczać pożary lasów

• TAGI:
• Bałkany Zachodnie
• ,
• biznes
• ,
• biznes albania
• ,
• firma w albanii
• ,
• własna firma
• ,
• zakładanie firmy
 
• KRAJE:
• Albania