Międzynarodowy Dzień Kobiet - historia w Europie i na Świecie
| 07.03.2010 | Autor: Maciej Gach | [ 3 komentarze ] |
Demonstracja sufrażystek w Nowym Jorku, 6 maja 1912 r.
Źródło: wikipedia
Ellen Johnson-Sirleaf
Źródło: wikipedia
Sufrażystki w Krakowie. Dzień Kobiet w 1911 roku.
Źródło: Wikimedia
Manifa w hiszpańskim mieście Zaragoza.
Źródło: Wikimedia
Aby szanować i doceniać piękniejszą część ludzkości, należy poznać historię długiej drogi, jaką przeszły nasze dzielne Panie! Pamiętajmy, że na kwiaty i miłe słowo zasługują nie tylko w dzień kobiet!
To nie jest komunistyczne święto!
Jak co roku, 8 marca oczy wszystkich będą skierowane w stronę płci pięknej. Zapewne wielu będzie nam wmawiało, że Dzień Kobiet to święto komunistyczne, co jest ewidentną bzdurą.
Dokładne ustalenie dnia kobiet jest dość trudne, gdyż różne źródła podają wiele wersji powstania święta. Jedno jest jednak pewne, że jego powstanie związane jest z walką kobiet o swoje podstawowe prawa społeczne. Co ciekawe pierwsze informacje na temat czczenia płci pięknej w trakcie poświęconego im święta pochodzą ze starożytnej Grecji, gdzie mężatki o nienagannej reputacji przygotowywały specjalny festyn ku czci bogini życia i śmierci.
W nowożytnej Europie najstarsze wzmianki o święcie kobiet pochodzą z Francji. Z 1824 roku zachowała się informacja o praczkach z Bonn-Beuel, które przygotowały uroczyste zapusty.
Amerykanki upominają się o swoje prawa
Jako pierwsze oficjalne święto kobiet uznaje się 20 lutego 1908. Właśnie tego dnia w Stanach Zjednoczonych po raz pierwszy miały miejsce wielkie demonstracje zorganizowane przez aktywistki Nowojorskiej Organizacji Socjaldemokratycznej na rzecz politycznych i ekonomicznych praw kobiet.
Natomiast datę Międzynarodowego Dnia Kobiet, ustalono na dzień 28 lutego 1909 roku, który obchodzono, także w Stanach Zjednoczonych dla upamiętnienia odbywającego się rok wcześniej strajku 15 tysięcy pracownic nowojorskiej fabryki tekstylnej. 8 marca 1908 roku domagały się one nie tylko poprawy warunków pracy w przemyśle odzieżowym, ale także uzyskania praw wyborczych, krótszego dnia pracy oraz takiego samego wynagrodzenia jak mężczyźni.
Prawnie Międzynarodowy Dzień Kobiet uchwalono w Kopenhadze na II Międzynarodowym Kongresie Kobiet – Socjalistek. Zostało ono przyjęte w drodze anonimowego głosowania, bez ustalania dokładnej daty jego obchodów. Także podczas tego kongresu, trwającego miedzy 26 a 28 sierpnia 1910 r., postanowiono, że dzień kobiet jako święto o charakterze międzynarodowym ma na celu krzewienie idei praw kobiet i budowanie społecznego wsparcia dla powszechnych praw wyborczych.
Misja sufrażystek
Jedną z pierwszych liderek walczących o prawa kobiet była Emmeline Pankhurst, której motywem działania było – „My, sufrażystki, mamy do spełnienia wielką misję - największą misję, jaką znał do tej pory świat - polega ona na wyzwoleniu połowy rasy ludzkiej i ocaleniu w ten sposób reszty ludzkości".
Jak to było w Europie ?
W Europie Międzynarodowy Dzień Kobiet po raz pierwszy był obchodzony 19 marca 1911 między innymi w Niemczech, Austrii, Danii i Szwajcarii. Data 19 marca może dziwić, ale została wybrana przez niemieckie aktywistki w nawiązaniu do wydarzeń z 1848 r., kiedy to król Prus, stojąc w obliczu zbrojnego powstania, złożył obietnicę przeprowadzenia reform – w tym, przyznania praw wyborczych kobietom.
Dopiero w 1914 roku po raz pierwszy Dzień Kobiet był świętowany 8 marca jednocześnie w sześciu krajach: Austrii, Danii, Niemczech, Holandii, Rosji i Szwajcarii. Do dzisiaj najhuczniej jako święto państwowe Dzień Kobiet jest obchodzony w Rosji.
Pierwsze prawa wyborcze dla kobiet
Pierwszym nowożytnym krajem, w którym wprowadzono prawo wyborcze dla kobiet było terytorium Wyoming w Stanach Zjednoczonych. Kobiety mogły tu głosować od 1869 roku.
Natomiast w Nowej Zelandii, która wtedy była ówczesnym terytorium angielskim o ograniczonej autonomii, kobiety czynne prawo wyborcze uzyskały w roku 1893, zaś bierne prawo wyborcze w roku 1919.
W Europie kobiety po raz pierwszy mogły głosować w Wielkim Księstwie Finlandii, która prawo wyborcze dla kobiet wprowadziła 1 czerwca 1906 r.
Do banku tylko razem z mężczyzną
Jeszcze w latach pięćdziesiątych znana skrzypaczka Grażyna Bacewicz, podczas pobytu w Belgii nie mogła w banku zrealizować czeku. Aby mogła tą czynność wykonać, należało wtedy przyjść do instytucji finansowej razem z mężczyzną. Wynikało to z faktu kobiety traktowano jako osoby o ograniczonej poczytalności. Było to wtedy zgodne z ówczesnym prawem w państwach zachodu, choćby w Szwajcarii czy Portugalii.
Warto zresztą przypomnieć, co pewnie wielu zaskoczy, że pierwszym państwem, na czele, którego stanęła kobieta jako prezydent była Mongolia. A w Afryce pierwsze wybory o najwyższy urząd w państwie wygrała w Liberii Ellen Johnson-Sirleaf, która pokonała znanego piłkarza Georga Weah w II turze pamiętnych wyborów z 2005 roku.
Dzień Kobiet w Polsce
28 listopada 1918 roku Tymczasowy Naczelnik Państwa Józefa Piłsudskiego podpisał dekret o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego. W art. 1 czytamy: "Wyborcą jest każdy obywatel państwa bez różnicy płci”.
W Polsce święto kobiet zaczęto obchodzić dopiero po drugiej wojnie światowej, kiedy w Polsce władzę przejęli komuniści. W tym dniu wręczano kobietom zazwyczaj rajstopy, tulipan lub goździk. Dzień ten kojarzy się Polakom raczej jako nachalna propaganda, niż szacunkiem władz wobec kobiet. W 1993 roku obchody Międzynarodowego Dnia Kobiet zostały zniesione przez ówczesną Panią premier Hannę Suchocką.
Obecnie 8 marca odbywają się w całej Polsce jako tak zwane „Manify”, czyli demonstracje feministyczne, organizowane przez grupy "Porozumienia Kobiet 8 Marca". Celem demonstracji jest przede wszystkim upomnienie się o równość rodzicielską, równe obowiązki i prawa dla obojga rodziców , równość w prawie pracy, promowanie i wydłużanie urlopów ojcowskich, skuteczna egzekucja alimentów. Inne postulaty dotyczą tego aby państwo odprowadzało składki emerytalne za czas urlopu macierzyńskiego i wychowawczego za kobiety prowadzące firmy, wyrównania przyszłych emerytur kobiet i mężczyzn, stworzenia formalnych zabezpieczeń finansowych, wprowadzenia parytetów w wyborach, edukacji seksualnej opartej na faktach i refundacji nowoczesnej antykoncepcji, leczenia niepłodności czy przyjęcia obywatelskiego projektu ustawy, który reguluje kwestie związane z dostępem do in vitro.
Dobrze pamiętać że 8 marca odbywa się coroczny kalendarzowy Dzień Kobiet. Ale szacunek dla Kobiet i ich praw powinien być okazywany każdego dnia, bez względu na okoliczności.
Joanna Dudek
2010-03-08, 07:51
Świetny materiał, dobrze ujęty z każdej możliwej strony. Swoją drogą, drogie Panie, zważmy jak długą drogę przeszłyśmy od kilkunastogodzinnej pracy w fabryce tytoniu za połowę, bądź 1/3 stawki mężczyzn po najwyższe urzędy społeczne. Co prawda czasami w tyle pozostają dzieci i dom, ale tu też Panowie powinni się popisać. W Rosji Dzień Kobiet jest dniem wolnym od pracy i wydaje mi się, że właśnie ze względu na rodzinę, powinniśmy się zastanowić nad czymś podobnym w Polsce.