Urlop ojcowski w Europie

Pomysł wprowadzenia obowiązkowego urlopu tacierzyńskiego w całej Unii Europejskiej przepadł na ostatnim posiedzeniu Parlamentu poprzedniej kadencji. Trwające dwa tygodnie, płatne urlopy ojcowskie eurodeputowani uznali, wówczas, za zbyt kontrowersyjne.
Obecnie temat powraca za sprawą rezolucji PE Równość Kobiet i Mężczyzn w Unii Europejskiej – 2009 roku. W dokumencie zostało podkreślone, że kwestia urlopów ojcowskich to niezbędny warunek w dążeniu do osiągnięcia równości między kobietami i mężczyznami. W dyrektywach unijnych są wyszczególnione prawa dotyczące urlopów rodzicielskich (czyli tych, do którego mają prawo obydwoje z rodziców), macierzyńskich, natomiast nie ma żadnych zaleceń w kwestii urlopów ojcowskich. Wiele państw unijnych rozwiązuje ten problem na szczeblu krajowym, nie czekając na unijne dyrektywy. W Holandii i Grecji ojcom przysługuje kilkudniowy urlop, w Szwecji, Finlandii czy Słowenii mogą otrzymać nawet kilkanaście tygodni. Obowiązkowy urlop ojcowski wprowadziły na razie tylko trzy państwa. Jest to Belgia, Portugalia i Słowenia.

Urlopy ojcowskie - co to jest?

Jest to określony przez prawo czas przysługujący tacie na spędzenie go z nowonarodzonym dzieckiem. W większości krajów urlop jest uznawany za niezbywalny, co oznacza, że nie można go podjąć w innym czasie niż do kilku miesięcy po narodzeniu dziecka. Urlop, nie podjęty w danym okresie, nie będzie mógł być wykorzystany później. Pierwsze inicjatywy dla urlopów ojcowskich pojawiły się na początku lat 70-tych w krajach skandynawskich. Miały one na celu nie tylko stworzenie okazji do nawiązania więzi ojca z dzieckiem, ale miały one być przede wszystkim elementem systemu wsparcia dla matki dziecka. W krajach pionierskich urlop ojcowski uchodzi już za standard.

W ostatnich latach rola urlopów ojcowskich znacznie wzrosła, także w pozostałych krajach Unii Europejskiej, o czym może świadczyć tygodniowy, płatny urlop tacierzyński przysługujący w Polsce od stycznia 2010 roku.
W Europie istnieje kilka rozwiązań systemu urlopów. Są państwa, w których kwestia urlopów ojcowskich nie ma prawnego umocowania. W innych – tata dostaje kilka dni wolnego na spędzenie czasu z dzieckiem, rodziną, ale to przede matce przysługuje dłuższy urlop. Są także kraje, w których zarówno ojcu, odpowiednio krótszy, jak i matce przysługuje urlop, a po pierwszych kilkunastu tygodniach oboje rodzice mogą wspólnie decydować, które z nich zostanie w domu.

Urlop tacierzyński w Europie

Do pierwszego modelu z opisanych powyżej zaliczają się np. Irlandia i Włochy. Urlopy ojcowskie nie są w żaden sposób prawnie gwarantowane. We Włoszech mężczyzna ma prawo zostać w domu z dzieckiem, czyli skorzystać z części urlopu macierzyńskiego jedynie wtedy, gdy matka umrze, porzuci dziecko, bądź jest przewlekle chora. W ramach drugiego modelu mieszczą się państwa, które prawnie gwarantują ojcom urlop. Przykładem mogą być kraje, które wprowadziły obowiązkowy, płatny urlop tacierzyński. W Belgii, na przykład, ojcowie zostają w domu z matką i dzieckiem przez 3 dni, portugalscy tatusiowe opiekują się rodziną 5 dni, a w Słowenii aż 15. Jest to jedynie część ogólnie przysługującego im, dłuższego, dobrowolnie podejmowanego urlopu. W Belgii mężczyzna w sumie może być w domu 10 dni, w Portugalii 3 tygodnie, a w Słowenii nawet do 90 dni.

Trzeci model to wspominane już kraje skandynawskie. Urlopy ojcowskie są kategoryzowane szerzej jako suma urlopów przyznawanych dla rodziców. W Finlandii rodzice mają 47,5 tygodni do urlopu dla rodziny. Mamie dziecka przysługuje 17,5 tygodnia, ojcu 4, a pozostałe 26 mogą wykorzystać wedle własnych potrzeb. W Danii jest bardzo podobnie. Rodzice mają 52 tygodnie na spędzenie ze swoim nowo-narodzonym dzieckiem. Tacie przysługują dwa tygodnie, mamie 18, a następne 32 mają między sobą do podziału.

Jak widać jest wiele możliwości na rozwiązanie kwestii urlopów ojcowskich, natomiast należy jeszcze poczekać, by zobaczyć w jaki sposób Unia Europejska podejdzie do tego tematu.

Na podstawie raportu:
A detailed look at Parental Leave Policies in 21 OECD Countries; Rebecca Ray

Czytaj również:
http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=IM-PRESS&reference=20100209IPR68656&format=XML&language=PL
http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/09/948&format=HTML&aged=0&language=PL&guiLanguage=pl
http://wyborcza.pl/1,75478,6578622,Ojcowie_nie_musza_brac_urlopu__Jeszcze.html

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Równość szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy
• >> Równość kobiet i mężczyzn na rynku pracy to mit
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• i urlop rodzicielski
• ,
• Polityka rodzinna Unii
• ,
• prawa ojców
• ,
• przywileje ojców
• ,
• urlop macierzyński
• ,
• urlop ojcowski
• ,
• urlop tacierzyński
• ,
• wolne dla taty
• ,
• wychowawczy dla taty
 
• KRAJE:
• Unia Europejska