Gdzie serce syna spoczywa przy matce – Rossa
| 07.02.2010 | Autor: Joanna Dudek | [ 0 komentarzy ] |
Cmentarz Rossa, grób matki Józefa Piłsudskiego
Źródło: WikipediaCommons
- Wybierasz się na Litwę?
- Zarezerwuj hotel na Litwie
- Wynajmij samochód na Litwie
- Podobne tematy:
- Jak wakacje, to tylko w Europie!
- Wilno - specjalna trasa dla niepełnosprawnych turystów
- Co warto zobaczyć w Trokach w 2011 roku?
- Litwa - inne artykuły:
- Boże Narodzenie na Litwie - świąteczne imprezy w Wilnie
- Łatwiej w eksporcie mebli na rynki wschodnie
- Niemcy otwierają swój rynek pracy dla 8 państw
Patrząc na wileńską Rossę widzi się historie Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Leżą tu Litwini, Białorusini, Polacy...
12 maja 1936 roku przy udziale przedstawicieli władz państwowych pochowano w grobie Marii z Billewiczów Piłsudskiej serce jej syna Józefa. Oddano je ziemi, która przyjmowała i miała przyjmować jeszcze wielu spośród wielkich kraju budowanego na ofiarach za wolność.
Zaraz przy wejściu na tzw. Starą Rossę znajduje się wielka, kamienna płyta, wskazująca miejsce spoczynku Marszałka. Grób otaczają nagrobki wojskowych, którzy to polegli w czasie walk 1919 i 1920, podczas kampanii wrześniowej 1939 roku oraz uczestników akcji ”Ostra Brama” przeprowadzanej w 1944 roku przez Armię Krajową. To widomy znak kogo każde pokolenie oddało w walce o Niepodległą.
Idąc w głąb nekropolii wchodzimy w wąskie ścieżki, które wiodą nas od mogiły do mogiły. Szczególnie pięknie miejsce to wygląda na wiosnę, kiedy wprost tonie w zieleni. Pochylone krzyże, pomniki wśród drzew, misternie wykonane nagrobki. Jednym z najpiękniejszych monumentów jest chyba tzw. Czarny anioł, który zrzuca pęta życia i wznosi się ku wieczności. Rzeźby urzekają swą urodą i kunsztem wykonania. Najpiękniejszy grobowiec Rossy to wykonany z białego i czarnego marmuru w stylu klasycyzmu, miejsce spoczynku hrabiny Weronika Korwin - Milewskiej i serca jej syna Ignacego Karola Korwin – Milewskiego.
Nie wszystkie jednak pomniki są, aż tak okazałe. Napisy choć jeszcze widoczne, z roku na rok bledną, czasami szukając jakiegoś grobu zdziwić może fakt, iż odnaleziony jest tak skromny. Takim wydaje się nagrobek Władysława Syrokomli (czyli Ludwika Kondratowicza), poety romantyzmu, o którym mawiano, że talentem dorównywał samemu Mickiewiczowi. Upamiętnia go tylko tablica. Nieco lepiej jest z pomnikiem na mogile Joachima Lelewela, wspaniałego polskiego historyka, numizmatyka, uczestnika emigracji polistopadowej, człowieka niezwykle pracowitego i skromnego. Jego grób zdobi niedawno odnowione popiersie. Interesujący wydaje się natomiast, wykonany na kształt głazu, nagrobek Agusta Becu (ojczyma Słowackiego). Mijając kolejne mogiły możemy natrafić na takie nazwiska jak Antoni Wiwulski (autor pomnika grunwaldzkiego w Krakowie), Maria Piłsudska (pierwsza żona Naczelnika), Eustachy Tyszkiewicz (archeolog i historyk). Nieco dalej znajduje się Nowa Rossa - cmentarz litewskich żołnierzy poległych podczas operacji gen. Lucjana Żeligowskiego oraz żołnierzy Samoobrony Wileńskiej.
Rossa to niezwykły pomnik historii, a jednocześnie miejsce skupienia. W 1967 został zamknięty dla pochówków, a dwa lata później wpisany do rejestru zabytków. Niestety ta niezwykła nekropolia niszczeje. Od prawie dwudziestu lat o cmentarz troszczy się głównie Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą, który powstał z inicjatywy Jerzego Waldorffa. Zbierane są na niego datki głównie od Polaków odwiedzających to miejsce oraz podczas większych akcji składkowych, na przykład organizowanej co roku kweście na warszawskich Powązkach. W czasach komunizmu nagrobki były niszczone, cmentarz zaniedbywany, by zatrzeć pamięć o tożsamości, świadectwo to jednak przetrwało, dziś niszczeje z powodu braku funduszy. Jeśli sytuacja szybko się nie zmieni, nagrobki zmienią się w pył, podobnie jak ulotna ludzka pamięć.
Cmentarz położony jest na obrzeżach Wilna, na wschód od torów kolejowych. Znajduje się około 4 kilometrów od centrum miasta, zatem można bez problemu dostać się na piechotę. Dojechać do niego można autobusem nr 34 – przystanek "Rasos".
źródła:
sasiedzi.2p.pl
www.kresy.pl
www.wilno.name/galeria/rossa.html
przewodnik.onet.pl
www.radio.bialystok.pl
Armia Krajowa - żołnierze wolności
Zaraz przy wejściu na tzw. Starą Rossę znajduje się wielka, kamienna płyta, wskazująca miejsce spoczynku Marszałka. Grób otaczają nagrobki wojskowych, którzy to polegli w czasie walk 1919 i 1920, podczas kampanii wrześniowej 1939 roku oraz uczestników akcji ”Ostra Brama” przeprowadzanej w 1944 roku przez Armię Krajową. To widomy znak kogo każde pokolenie oddało w walce o Niepodległą.
Cmentarz Rossa - cisza zieleni
Idąc w głąb nekropolii wchodzimy w wąskie ścieżki, które wiodą nas od mogiły do mogiły. Szczególnie pięknie miejsce to wygląda na wiosnę, kiedy wprost tonie w zieleni. Pochylone krzyże, pomniki wśród drzew, misternie wykonane nagrobki. Jednym z najpiękniejszych monumentów jest chyba tzw. Czarny anioł, który zrzuca pęta życia i wznosi się ku wieczności. Rzeźby urzekają swą urodą i kunsztem wykonania. Najpiękniejszy grobowiec Rossy to wykonany z białego i czarnego marmuru w stylu klasycyzmu, miejsce spoczynku hrabiny Weronika Korwin - Milewskiej i serca jej syna Ignacego Karola Korwin – Milewskiego.
Pamięć znaczona kamieniem
Nie wszystkie jednak pomniki są, aż tak okazałe. Napisy choć jeszcze widoczne, z roku na rok bledną, czasami szukając jakiegoś grobu zdziwić może fakt, iż odnaleziony jest tak skromny. Takim wydaje się nagrobek Władysława Syrokomli (czyli Ludwika Kondratowicza), poety romantyzmu, o którym mawiano, że talentem dorównywał samemu Mickiewiczowi. Upamiętnia go tylko tablica. Nieco lepiej jest z pomnikiem na mogile Joachima Lelewela, wspaniałego polskiego historyka, numizmatyka, uczestnika emigracji polistopadowej, człowieka niezwykle pracowitego i skromnego. Jego grób zdobi niedawno odnowione popiersie. Interesujący wydaje się natomiast, wykonany na kształt głazu, nagrobek Agusta Becu (ojczyma Słowackiego). Mijając kolejne mogiły możemy natrafić na takie nazwiska jak Antoni Wiwulski (autor pomnika grunwaldzkiego w Krakowie), Maria Piłsudska (pierwsza żona Naczelnika), Eustachy Tyszkiewicz (archeolog i historyk). Nieco dalej znajduje się Nowa Rossa - cmentarz litewskich żołnierzy poległych podczas operacji gen. Lucjana Żeligowskiego oraz żołnierzy Samoobrony Wileńskiej.
Na ratunek wileńskiemu cmentarzowi
Rossa to niezwykły pomnik historii, a jednocześnie miejsce skupienia. W 1967 został zamknięty dla pochówków, a dwa lata później wpisany do rejestru zabytków. Niestety ta niezwykła nekropolia niszczeje. Od prawie dwudziestu lat o cmentarz troszczy się głównie Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą, który powstał z inicjatywy Jerzego Waldorffa. Zbierane są na niego datki głównie od Polaków odwiedzających to miejsce oraz podczas większych akcji składkowych, na przykład organizowanej co roku kweście na warszawskich Powązkach. W czasach komunizmu nagrobki były niszczone, cmentarz zaniedbywany, by zatrzeć pamięć o tożsamości, świadectwo to jednak przetrwało, dziś niszczeje z powodu braku funduszy. Jeśli sytuacja szybko się nie zmieni, nagrobki zmienią się w pył, podobnie jak ulotna ludzka pamięć.
Jak dojechać?
Cmentarz położony jest na obrzeżach Wilna, na wschód od torów kolejowych. Znajduje się około 4 kilometrów od centrum miasta, zatem można bez problemu dostać się na piechotę. Dojechać do niego można autobusem nr 34 – przystanek "Rasos".
źródła:
sasiedzi.2p.pl
www.kresy.pl
www.wilno.name/galeria/rossa.html
przewodnik.onet.pl
www.radio.bialystok.pl
