Od Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali do Unii Europejskiej – część II

Unia Europejska, w jej obecnym kształcie, została powołana do życia na mocy Traktatu z Maastricht, podpisanego przez 12 państw członkowskich EWG 7 lutego 1992 roku, Traktat zatwierdzony w ogólnokrajowych referendach we wszystkich państwach członkowskich wszedł w życie 1 listopada 1993 roku. Traktat o Unii Europejskiej sprecyzował cele wyznaczone Wspólnotom Europejskim w Traktacie Rzymskim, akcentując przede wszystkim idee utworzenia obszaru bez granic wewnętrznych, umocnienia spójności gospodarczej i społecznej, stworzenia unii gospodarczo-walutowej, łącznie z wprowadzeniem wspólnej waluty. Dodatkowo akcentował potrzebę potwierdzenia tożsamości Unii na arenie międzynarodowej oraz realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a także rozwój współpracy w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Traktat z Maastricht miał także za zadanie wzmocnić ochronę praw i interesów obywateli państw członkowskich, poprzez ustanowienie instytucji obywatelstwa Unii. Przede wszystkim ustanowił on jednak Unię Europejską opartą na funkcjonowaniu trzech filarów: Wspólnot Europejskich, wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz współpracy w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego i wymiaru sprawiedliwości. W Maastricht ustanowiono także nowe ramy instytucjonalne Unii Europejskiej, które tworzą Rada Europejska, Rada Unii Europejskiej (dawna Rada Ministrów), Komisja Europejska (dawna Komisja Wspólnot Europejskich), Parlament Europejski oraz Europejski Trybunał Sprawiedliwości i Trybunał Obrachunkowy, które pozostają trybunałami Wspólnot Europejskich.

Federacyjny charakter UE

Nowelizacja regulacji przyjętych w Traktacie o ustanowieniu Unii Europejskiej nastąpiła w Traktacie Amsterdamskim, który został podpisany 2 X 1997 roku przez 15 państw członkowskich Unii Europejskiej (w tym przez Austrię, Finlandię i Szwecję, które wstąpiły do UE w 1995 r.). Traktat wprowadza drobne poprawki i stanowi swoiste uzupełnienie regulacji przyjętych w Traktacie z Maastricht, Traktach Rzymskich oraz innych aktach prawnych Wspólnoty. Głównym celem przyjętego Traktatu było wzmocnienie federacyjnego charakteru UE oraz wprowadzenie zmian instytucjonalnych, poprzez wzmocnienie władzy Parlamentu Europejskiego. Traktat Amsterdamski wprowadził również istotne zmiany w III filarze Unii, obejmującym współpracę w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego i wymiaru sprawiedliwości, wzmacniając kompetencję Unii Europejskiej w zakresie polityki wizowej, migracyjnej i azylowej. Traktat ten wzmocnił także współpracę policji i wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich UE powołując do życia Europol.

Co uchwalono w Nicei?

Perspektywa historycznego, największego w dziejach Unii Europejskiej poszerzenia o dziesięć nowych państw członkowskich Europy Środkowo - Wschodniej zmusiła Unię do podjęcia reformy wewnętrznej, która zapewniłaby Unii skuteczne działanie w składzie obejmującym aż 25 państw członkowskich. Reformy instytucjonalne zapoczątkowało przyjęcie Traktatu Nicejskiego, wynegocjowanego przez piętnastu szefów rządów UE, obradujących w Nicei w dniach 7 - 11 grudnia 2000 roku. Przywódcy Piętnastki uznali, że od daty wejścia w życie Traktatu z Nicei Unia będzie w stanie powitać nowe państwa, gdy tylko wykażą zdolność do sprostania obowiązkom, wynikającym z członkostwa. Przygotowując instytucje unijne do historycznego rozszerzenia ustalono podział głosów w Radzie Unii Europejskiej, zwiększono znacznie ilości spraw, w których decyzje podejmowane będą większością kwalifikowaną (patrz: http://pl.wikipedia.org), w celu usprawnienia prac Rady zrezygnowano także z prawa weta w kwestiach obejmujących politykę imigracyjną czy fundusze strukturalne. Wprowadzono reformę instytucjonalną Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej, określając liczbę przedstawicieli krajów członkowskich w tych instytucjach. Warto także wspomnieć, że już Traktat Nicejski proklamował Kartę Praw Podstawowych, czyli zbiór praw człowieka i swobód obywatelskich gwarantowanych na obszarze Unii Europejskiej.

Przeczytaj również pierwszą część artykułu:
Od Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali do Unii Europejskiej - część I

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Ratowanie Eurolandu, czyli Szczyt Rady Europejskiej
• >> Państwa strefy euro puszczą w obieg upamiętniające monety
• >> E-learning – efektywne nauczanie w Europie
• >> Grecja: Venizelos nie zgadza się na kontrolę budżetu

• TAGI:
• euro
• ,
• europol
• ,
• historia
• ,
• historia integracji europejskiej
• ,
• historia unii
• ,
• Karta Praw Podstawowych
• ,
• Traktat Amsterdamski
• ,
• Traktat Nicejski
• ,
• Traktat z Maastricht
• ,
• wspólna waluta
 
• KRAJE:
• Unia Europejska