Kosowo - historia konfliktu

Kiedy się zaczęło?

Konflikt na terenie tego południowo – zachodniego państwa (albo serbskiej prowincji) ma podłoże ideologiczno-kulturowe, którego poważniejsze podstawy sięgają co najmniej I wojny bałkańskiej (1912r). Jednakże Serbia i Kosowo były ze sobą związane już od średniowiecza. Serbowie chcieli utrzymać Kosowo w swoim państwie ponieważ było ono prężnie rozwijającym się ośrodkiem gospodarczym.

Dopóki na terenie Kosowa dominowali Albańczycy konflikt praktycznie nie istniał. W momencie, kiedy Serbowie zaczęli stanowić wysoki odsetek mieszkańców, narodowościowe zamieszki nabrały na sile. Ponadto albańska ludność osiągnęła tak wysoką świadomość niezależności państwowej, że ogłoszenie przez nią niepodległości stało się nieuniknione i nastąpiło 17 lutego 2008 roku.

Serbia do tej pory nie zaakceptowała decyzji Kosowa i uważa je nadal za terytorialnie z nią integralne. Warto przyjrzeć się bliżej historii stosunków serbsko – kosowskich.

Od średniowiecza do I wojny bałkańskiej

Na terenie Kosowa Serbowie pojawili się już około VI, VII wieku. Jednak początkowo faktyczną władzę nad nim sprawowała Bułgaria. Dopiero około XII wieku, kiedy formalnie powstało serbskie państwo, Kosowo stało się jego stolicą a Prisztina i Prizren (obydwa miasta leżą na terenie Kosowa) były używane jako główne ośrodki decyzyjne. Znaczenie miasta było tak ogromne, ponieważ to w nim krzyżowały się główne szlaki handlowe.

W 1355 roku rozpadło się serbskie państwo. Mocne wówczas Imperium Osmańskie postanowiło wykorzystać tę słabość regionu i zaatakowało sąsiada. 28 czerwca 1389r. miała miejsce bitwa na Kosowym Polu. Do tej pory trudno ustalić, kto ją wygrał, ale Imperium Osmańskie wycofało się z prób zaanektowania bałkańskich ziem. Serbia utrzymała swoją niepodległość oraz sporadyczną kontrolę nad Kosowem do 1455, kiedy ostatecznie stało się ono częścią Imperium Osmańskiego.
Pod turecką władzą, Kosowo powoli przechodziło proces islamizacji. Znacznie wzrósł też odsetek Albańczyków zamieszkujących miasto.

I wojna bałkańska i dalsze dzieje

I wojna bałkańska okazała się bardzo istotną dla mieszkańców Kosowa. W 1912r. wojska serbskie wkroczyły na teren miasta i tam już pozostały, gdyż w maju następnego roku Kosowo stało się formalną częścią Serbii(weszła ona potem w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców – SHS, – które przekształciło się w Jugosławię). Po odpowiednich ustaleniach rządu SHS, rozpoczęła się masowa kolonizacja Kosowa. Spowodowała ona napływ ponad 12 000 rodzin serbskich, które były nastawione wrogo wobec tubylców. Jeśli do tego dodać ekonomiczne zaniedbanie terenu, ubóstwo i głód nie dziwne stają się liczne starcia, do jakich od tamtej pory zaczęło dochodzić na terenie miasta.

W czasie II wojny światowej Kosowo przechodziło z rąk do rąk. Najpierw zaanektowali je Włosi, potem Niemcy. Ci drudzy zaczęli tworzyć bojówki złożone z albańskiej ludności, które wsławiły się masowymi mordami Serbów. Celem albańskich SS-manów była Wielka Albania oczyszczona z ludności niealbańskiej.

Po zakończeniu wojny, wraz z przejęciem władzy przez komunistyczny reżim Josipa Broz Tity, Kosowo zyskało w 1946 status regionu autonomicznego w ramach Serbii. W 1963 Kosowo stało się w pełni autonomiczną prowincją. Komunistyczne władze Jugosławii nie zezwoliły na powrót do regionu wielu uchodźców serbskich. Wraz z uchwaleniem konstytucji Jugosławii w 1974, Kosowo uzyskało w pełni autonomiczny rząd.

Prawie współcześnie

W latach 80. zaczął ponownie narastać konflikt albańsko – serbski. Kosowo domagało się większej autonomii regionu(dla Albańczyków wizja zacieśnienia współpracy z Albanią przestała być już atrakcyjna ponieważ Albania za czasów stalinowskich była bardzo biedna) podczas kiedy Serbowie chcieli umocnienia więzi z Serbią. Masowo łamane były prawa Serbów.

Sytuacja Serbii zaczęła się poprawiać wraz z interwencją Slobodana Miloševića, który stając na czele serbskiego rządu w 1989r. znacznie ograniczył autonomię Kosowa. Zaproponował konstytucję zatwierdzoną w powszechnym referendum, które zostało zbojkotowane przez kosowskich Albańczyków. Po zmianach w konstytucji Jugosławii rozwiązano parlament(w tym kosowski) i wybrano nowy(do którego kosowscy Albańczycy nie dostali się z powodu niskiej frekwencji). Rozpoczęły się masowe strajki ludności albańskiej.

Wojna

W 1996r. swoje działania rozpoczęła Armia Wyzwolenia Kosowa(UÇK). Z jednej strony stali Albańczycy, z drugiej Serbowie(zamieszkujący Kosowo i Serbię) i armia im przydzielona przez jugosłowiański rząd. Interwencja NATO miała za zadanie opanować cele taktyczne Kosowa. Po zakończeniu działań wojennych w 1999r. UÇK zaczęła masowe czystki etniczne w Kosowie – grabienie serbskich i romskich domostw, dewastowanie pomników i świątyń.

A co jest teraz?

Od 1999r Kosowo znajduje się pod kuratelą ONZ, a prowincją zarządza Tymczasowa Misja Administracyjna Narodów Zjednoczonych w Kosowie. Po ogłoszeniu 17 lutego 2008r. przez władze Kosowa niepodległości część państw uznaje tą decyzję za bezprawną (dla nich Kosowo dalej jest częścią Serbii), 63. państwa natomiast decyzję Kosowa zaakceptowały.

Do tej pory pojawiło się kilka projektów, usiłujących rozwiązać te trudną sytuację. Tzw. plan Ahtisaariego próbował zaprowadzić w Kosowie kompromisową formę „kontrolowanej niepodległości”, na co nie zgodziły się Serbia i Rosja(zaakceptowała zaś większość państw UE, USA i władze Kosowa).

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości rozpoczął opiniowanie niepodległości Kosowa. Wyrok zapadanie prawdopodobnie w przyszłym roku.

• PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:
  
• >> Proces Mladicia rozpoczęty
• >> Ochryda - perły w Perle Macedonii
• >> U wybrzeży Albanii odkryto wrak rzymskiego statku
• >> Unia pomaga Grecji i Albanii zwalczać pożary lasów

• TAGI:
• Albania
• ,
• Armia Wyzwolenia Kosowa
• ,
• Bałkany
• ,
• Kosowo
• ,
• niepodległość
• ,
• Serbia
• ,
• Slobodan Milošević
• ,
• stosunki serbsko-kosowskie
• ,
• wojna bałkańska
 
• KRAJE:
• Albania
• ,
• Serbia